Fusieplan tussen Havenbedrijf Gent en Zeeland Seaports voltooid

vrijdag, 1 september, 2017 - 10:13
Lagasse en Schalck
Grensoverschrijdende havenfusies liggen moeilijk, maar Zeeland Seaports en Havenbedrijf Gent zijn ervan overtuigd na tien maanden onderhandelen een goed fusieplan te hebben. Donderdag hebben de twee havenbedrijven het akkoord aangeboden aan hun aandeelhouders. 'Dit biedt zo veel toegevoegde waarde, die kun je niet laten liggen', zeggen Jan Lagasse en Daan Schalck, ceo van Zeeland Seaports respectievelijk Havenbedrijf Gent.
De fusie houdt in dat de havens van Terneuzen, Vlissingen en Gent onder één dak komen. Een flinke stap voor een sector waar nationale sentimenten altijd een grote rol spelen. Havens zijn vaak in handen van lokale overheden. Lagasse en Schalck erkennen dat een fusie lastig en complex is. Maar ze hebben er 'goede en werkbare oplossingen' voor gevonden.
 
Misschien heeft het geholpen dat Gent de Vlaamse stad is met de meeste affiniteit met Nederland. Door haar 'orangistische' geaardheid zijn de cultuurverschillen een minder groot obstakel dan als Vlissingen en Terneuzen hadden aangestuurd op een fusie met Antwerpen, Zeebrugge of Oostende. Gent heeft zijn economische welvaart voor een stevig deel aan Nederland te danken: zonder koning Willem I was de universiteit er niet geweest en was ook niet het Kanaal van Gent naar Terneuzen gegraven, de levensader van de Gentse haven.
In ieder geval stonden die verschillen het samengaan van de drie havens tot nu toe niet in de weg. De fusieovereenkomst is er en het document, dat uit dertig kantjes bestaat, gaat in het weekeinde naar de aandeelhouders — acht lokale en regionale overheden, vier in België en vier in Nederland.
 
Cultuurverschillen
De samenwerking liep in het voortraject van de fusie goed. Maar Lagasse en Schalck zijn zich ervan bewust cultuurverschillen de versmelting alsnog kunnen frustreren. Er zijn immers vele voorbeelden van internationale huwelijken die onder een gelukkig gesternte geboren werden, maar door irritaties, miscommunicatie en stammenstrijden het uiteindelijk niet hebben gered.
Lagasse, een Vlaming van geboorte, maar vernederlandst tijdens zijn lange carrière bij Fokker en Hoogovens, antwoordt als hem gevraagd wordt wat zijn belangrijkste uitdagingen zijn na de fusie: 'Zorgen dat de interne focus om te integreren niet ten koste gaat van de klant en aandacht blijven houden voor de cultuurverschillen. Dat die verschillen niet een obstakel worden. We moeten zeer alert blijven. Want inderdaad, als een fusie niet slaagt, komt dat meestal door cultuurverschillen.'
De Zeeuwse bestuurder omschrijft het anders-zijn niet graag, maar geeft wel enkele voorbeelden. 'Als een Vlaming “misschien” zegt, bedoelt hij in negen van de tien keer “nee“. Dit moet je weten als Nederlander. En “voormiddag” is in Vlaanderen tot twaalf uur, maar in Nederland van een tot drie of vier uur. Daarvan moet je je bewust zijn als je een afspraak maakt.'
Experts van buiten zullen de cultuurverschillen 'in kaart brengen en uitwerken in een programma.' En dan niet alleen de afwijkingen die het gevolg zijn van de nationaliteiten. 'We moeten ook kijken naar de bedrijfsculturen. Bijvoorbeeld hoe wij met klanten omgaan en hoe zij dat doen', zegt Lagasse.
 
Internationale ranglijstjes
Dat de fusie er al met al komt, is vooral het resultaat van simpele rekensommen. Een onderzoek van McKinsey wees uit dat één plus één meer is dan twee. De overslag, omzet en werkgelegenheid bij de gecombineerde haven kunnen 15% sneller groeien dan als de havens zelfstandig blijven.
'We vormen samen een sterke economische pool en die moeten we verder versterken', zegt Lagasse. Van wezenlijk belang zijn volgens hem de ranglijstjes van grote havens. Investeerders uit het Verre Oosten vragen die op als zij hun oog op Europa hebben laten vallen. Zeeland Seaports en Gent staan nu op plaats 25 en 30, maar belanden in de top 10 als zij hun krachten bundelen. 'Als we dan nog een paar plaatsen kunnen winnen, zijn we heel blij.'
Tegelijkertijd zal het nieuwe havenbedrijf — waarvan de naam wordt onthuld zodra de aandeelhouders eind dit jaar met de fusie hebben ingestemd — €120 mln tot €200 mln aan investeringen door de bundeling achterweg kunnen laten tot 2030. Op de operationele uitgaven kan elk jaar € 10 mln worden bespaard.Bezuinigd wordt er voorlopig niet op de gebruikelijke manier bij fusies van het naar huis sturen van medewerkers. De paar honderd personeelsleden hebben een baangarantie gekregen en zijn volgens de directies de komende jaren allen hard nodig om de verwachte groei te kunnen opvangen. De operationele voordelen liggen op een ander vlak. Schalk: 'Denk aan het aanschaffen van licenties of het inkopen van baggerwerk.'
 
Representatief pand
De twee havenbedrijven blijven bestaan, maar de aandelen worden overgeheveld naar een Europese houdstermaatschappij. Die komt in Nederland. Om de gelijkheid tussen Nederland en Vlaanderen te bewaren, hebben beide directies ervoor gekozen om een monumentaal gebouw aan de rivier de Leie in het centrum van Gent als 'public relations-zetel' in te zetten. Een 'zeer representatief pand', waar bijvoorbeeld klanten kunnen worden uitgenodigd, aldus Schalck.
De grootste aandeelhouder in de combinatie wordt met 48,5% de stad Gent. In totaal hebben de Vlaamse aandeelhouders 50%. Zeeland is met 25% de grootste aandeelhouder in Nederland. De provincie Zeeland en de gemeenten Vlissingen, Borssele en Terneuzen bezitten eveneens een kwart.
De aandelen hebben samen een waarde van €1 mrd. De twee bedrijven hebben afzonderlijk taxaties laten uitvoeren, die beide in de buurt van €500 mln uitkwamen. 'Zo kwamen we bij fifty-fifty', zegt Schalck. 'Niemand hoeft zich slecht te voelen bij 50% Vlaanderen en 50% Nederland. Als uit de rapporten een 60-40-verhouding was gekomen, was de fusie niet doorgegaan.'
 
Bron fd.
Terug naar nieuwsoverzicht