Vlaanderen en het EU-beleid

Het ‘foro interno, foro externo’ principe dat stelt dat de Belgische deelstaten ook verantwoordelijk zijn voor de internationale aspecten van hun bevoegdheden, wordt eigenlijk ook doorgetrokken binnen de Vlaamse overheid. Zo staat elk beleidsdomein en vakminister in voor de opvolging van hun beleidsveld op Europees niveau. Dossiers of thema’s die echter raken aan de bevoegdheid van meer dan twee beleidsdomeinen, worden besproken in het kader van het Strategisch Overleg Internationale Aangelegenheden (SOIA) onder voorzitterschap van het Departement internationaal Vlaanderen. Via overleg wordt werk gemaakt van gemeenschappelijke Vlaamse standpunten. Het kan gaan over dossiers die eerder beperkt zijn in de tijd, maar ook over thema’s die permanent aan de orde zijn.

Meerjarig Financieel Kader

In 2013 werd een akkoord bereikt voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) van de EU voor de periode 2014-2020. Het MFK is de meerjarenbegroting van de EU. De jaarlijkse EU-begrotingen passen binnen dit grotere kader. Het EU-budget is relatief klein in omvang: het bedraagt maar 1% van de totale Europese welvaart, een fractie van wat de lidstaten spenderen (m.n. tussen de 30% en 50% van hun nationale welvaart). Het EU-budget stimuleert de samenwerking en uitwisselingen tussen Europese overheden, organisaties, instellingen, bedrijven en burgers. Bovendien zorgt het bundelen van sommige uitgaven op Europees niveau voor besparingen op niveau van de lidstaten.

Het MFK 2014-2020 schept de financiële contouren van een reeks Europese subsidieprogramma’s en fondsen die inhaken op Vlaamse bevoegdheden, zoals:

  • Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Europees Sociaal Fonds (ESF) in het kader van het economisch, sociaal en territoriaal cohesiebeleid;
  • de directe betalingen, de marktmaatregelen, de landbouwcrisisreserve en het Europees Fonds voor Plattelandsontwikkeling in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid;
  • Horizon 2020 (onderzoek, ontwikkeling, innovatie);
  • COSME (ondersteuning kmo’s);
  • Connecting Europe Facility (transport-, energie- en telecommunicatie-infrastructuur);
  • Erasmus + (onderwijs, jeugd, sport);
  • Life+ (leefmilieu);
  • het visserijprogramma;
  • Asiel en Migratiefonds (o.m. inburgering);
  • Creatief Europa (cultuur en media);
  • Europa voor de Burger (Europees burgerschap);
  • Europees Globalisatiefonds (herstructurering ten gevolge van de globalisering).

Meer informatie op de budgetpagina's van de Europese Commissie

Cohesiebeleid

Met het cohesiebeleid wil Europa de welvaartsverschillen tussen regio's en lidstaten verkleinen en de ontwikkeling van de hele EU op lange termijn stimuleren via investeringen uit de zogenaamde structuurfondsen. De structuurfondsen richten zich vooral op steun voor ondernemingen en innovatie (vooral onderzoek), transportinfrastructuur (wegen en spoorwegen, maar ook havens), menselijk kapitaal (werkgelegenheid, opleiding) en milieu (waterzuivering). De grote meerderheid van die middelen (meer dan 80%) gaat naar de minder welvarende regio’s en lidstaten van de EU.

In België behoren veel sociaaleconomische aangelegenheden tot de exclusieve bevoegdheid van de deelstaten. Het is dus de Vlaamse overheid die ervoor zorgt dat het Europese geld voor Vlaamse programma’s correct wordt toegewezen. Het Agentschap Ondernemen en het ESF-Agentschap staan in Vlaanderen in voor de uitvoering en goed beheer van de Europese programma’s inzake het economisch, sociaal en territoriaal cohesiebeleid.

Het Agentschap Ondernemen is verantwoordelijk voor de middelen in het kader van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), inclusief de Interreg-programma’s gericht op grensoverschrijdende, transnationale en  interregionale samenwerking. De middelen worden gebruikt voor de financiering van projecten – vooral van publieke actoren – die het regionaal concurrentievermogen en de werkgelegenheid in Vlaanderen stimuleren.
http://agentschapondernemen.be/efro

Het ESF-Agentschap is verantwoordelijk voor de programma's van het Europees Sociaal Fonds (ESF), die gericht zijn op de verhoging van de werkzaamheidsgraad en de versterking van de Vlaamse arbeidsmarkt. Maximaal 50% van de projectfinanciering komt van de Europese Unie. De resterende som wordt bijgepast door de Vlaamse overheid en de private sector. Het ESF-Agentschap beheert ook de middelen uit het Asiel- en Migratiefonds en het Europees Globalisatiefonds.
http://esf-agentschap.be

EU-handelsbeleid

De EU is exclusief bevoegd voor het Gemeenschappelijk Handelsbeleid (GHB). Ter uitvoering van dit beleid neemt de Europese Commissie deel aan de onderhandelingen over de multilaterale handelsliberalisering binnen de Wereldhandelsorganisatie, en onderhandelt ze bilaterale vrijhandelsakkoorden met belangrijke markten buiten de EU.

Het Vlaams Gewest is bevoegd voor het afzet- en uitvoerbeleid, en dus ook voor de ondersteuning van zijn ondernemingen bij hun internationale activiteiten. Multilaterale en bilaterale vrijhandelsakkoorden zorgen voor een structurele en duurzame vrijmaking van de handel, en vergroten zo de kansen van onze ondernemingen in de wereld. Daarom zet de Vlaamse overheid sterk in op een nauwgezette opvolging van het GHB, waarin de specifieke belangen van de Vlaamse economie steevast verdedigd worden. De strategie van de Vlaamse Regering ten aanzien van het GHB is vastgelegd in de Nota aan de Vlaamse Regering van 19 juli 2007.

Het Vlaamse standpunt dat op het intrafederaal overleg wordt ingenomen, wordt op voorhand gecoördineerd via de Vlaamse Werkgroep EU-Handel, waarin alle administraties en kabinetten van de Vlaamse overheid vertegenwoordigd zijn.

Concrete handelsbelemmeringen worden, in samenwerking met de EU-lidstaten en de bedrijfswereld, aangepakt via het Markttoegangpartnerschap. Via het Meldpunt Handelsbelemmeringen – een specifiek Vlaams instrument – op de website van Flanders Investment & Trade (FIT) kunnen bedrijven ook handelsbelemmeringen buiten Europa aangeven. In samenwerking met de Europese Commissie trachten FIT en het Departement internationaal Vlaanderen (DiV) de handelsbelemmering weg te werken, bijvoorbeeld door het probleem ter sprake te brengen in het Market Access Advisory Committee, dat maandelijks vergadert en waarop de Europese Commissie, de EU-lidstaten en de bedrijfswereld aanwezig zijn.

Links: 
Deel met anderen