België en zijn staatsstructuur

België is een constitutionele monarchie, een onafhankelijke staat met een grondwet en een koning als staatshoofd. Volgens de grondwet is België een federale staat die samengesteld is uit de gemeenschappen en de gewesten.

Federale overheid

De federale overheid is onder meer bevoegd voor belastingen, justitie, buitenlandse zaken, sociale zekerheid en pensioenen over het hele Belgische grondgebied.

Daarnaast heeft de federale overheid de bevoegdheid over bepaalde delen van de volksgezondheid, economie, werk, verkeer en binnenlandse zaken. Andere delen van die beleidsdomeinen worden nu uitgevoerd door de regionale overheden.

Naar aanleiding van de zesde staatshervorming worden bijkomende federale bevoegdheden overgedragen naar de regionale overheden.

Regionale overheden

De regionale overheden in België worden opgedeeld in drie gemeenschappen en drie gewesten.

De drie gemeenschappen zijn bevoegd voor persoonsgebonden materies zoals cultuur, onderwijs, welzijn, gezondheid, sport en taal:

  • de Vlaamse Gemeenschap
  • de Franse Gemeenschap
  • de Duitstalige Gemeenschap

De drie gewesten zijn bevoegd voor de grondgebonden materies zoals milieu, ruimtelijke ordening, wonen, mobiliteit, infrastructuur, economie en werkgelegenheid:

  • het Vlaams Gewest
  • het Waals Gewest
  • het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest

Aan Vlaamse kant zijn gemeenschap en gewest samengevoegd in de Vlaamse overheid. De gemeenschaps- en gewestbevoegdheden worden uitgeoefend door de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement.

Lokale overheden

Naast de federale overheid, de gemeenschappen en gewesten zijn er ook lokale overheden:

  • 10 provincies
    • 5 Vlaamse provincies
    • en 5 Waalse provincies
  • 589 steden en gemeenten
    • 308 gemeenten in het Vlaams Gewest
    • 262 gemeenten in het Waals Gewest
    • 19 gemeenten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest

Ook de drie machten spelen elk hun eigen rol in de Belgische staatsstructuur:

  • de wetgevende macht
  • de uitvoerende macht
  • de rechterlijke macht.

De Belgische grondwet werd naar aanleiding van de staatshervormingen verschillende keren gewijzigd. De volledige tekst van de grondwet is beschikbaar op de website van de Senaat in de drie officiële landstalen van België (Nederlands, Frans en Duits).

Meer informatie over de geschiedenis van de Belgische staatsstructuur, de opeenvolgende staatshervormingen en de huidige federale staat vindt u op Belgium.be.