chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart, zodra er een 1700-medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    De Vlaamse regering lanceert in 2015 haar toekomstvisie voor Vlaanderen, met 2050 als horizon. In haar visie toont ze het Vlaanderen dat ze wenst in 2050: een sterk, sociaal, open, veerkrachtig en internationaal Vlaanderen dat welvaart en welzijn creëert op een slimme, innovatieve en duurzame manier en waarin iedereen meetelt.

    Visie 2050 tekent een langetermijnbeleid uit dat een antwoord biedt op nieuwe kansen en uitdagingen en dat de transities die onze samenleving nodig heeft, in een versnelling brengt. Om dit te doen lukken bepaalde de Vlaamse regering zeven transitieprioriteiten. Daar wil ze de komende jaren aan werken, over de grenzen van de beleidsdomeinen en samen met allerlei actoren uit de samenleving.

     

    Visie 2050: een langetermijnstrategie als antwoord op uitdagingen en kansen voor de toekomst  

    De wereld zoals we die nu kennen zal er anders uitzien in 2050. Veranderingen zijn immers onvermijdelijk. En al zijn de uitdagingen omvangrijk, er liggen ook enorme kansen voor het grijpen. Daarom is de Vlaamse overheid ervan overtuigd dat ze Vlaanderen optimaal moet voorbereiden op de toekomst. En dit via een langetermijnstrategie voor Vlaanderen: Visie 2050.

    Vlaanderen staat niet alleen in het uittekenen van een langetermijnbeleid: vele andere overheden, regeringen, internationale organisaties, grote bedrijven, NGO's … maken werk van toekomstplannen en langetermijnstrategieën, vaak met het tijdsperspectief 2050. Dit is geen verre toekomst: 2050 is het jaar waarin iemand die vandaag geboren wordt, 35 jaar zal zijn. Een ruimer tijdsperspectief plaatst de vraagstukken die ons nu bezighouden, in een ander licht. Een beleid met de blik op de toekomst kan daarom mee voor de nodige omslag zorgen en Vlaanderen voorbereiden op disruptieve veranderingen. 

    De ambitie van Vlaanderen voor 2050 is welvaart en welzijn te creëren op een slimme, innovatieve en duurzame manier in een sociaal, open, veerkrachtig en internationaal Vlaanderen, waarin iedereen meetelt. Het is daarbij essentieel om te denken in termen van kansen en mogelijkheden in plaats van problemen en beperkingen.

    Hoe ziet de wereld er in 2050 uit? Niemand die het met zekerheid kan voorspellen. Maar op basis van een grondige omgevingsanalyse kunnen onderzoekers wel een aantal cruciale, ingrijpende megatrends zichtbaar maken. Die trendanalyse is noodzakelijk om richting te geven aan het overheidsbeleid op lange termijn.

     

    Megatrends
     

    De toekomstige ontwikkelingen gebeuren wereldwijd. We kunnen de toekomst van Vlaanderen niet los zien van veranderingen in de rest van de wereld. Bovendien beïnvloeden de trends in verschillende domeinen elkaar in grote mate. Demografische, ecologische, technologische en economische ontwikkelingen zijn met elkaar verbonden en kunnen elkaar versterken of verzwakken. Het langetermijnbeleid is dus een beleid dat vanuit een breed perspectief wordt gevoerd.

    Het merendeel van de megatrends op lange termijn is nu zichtbaar: de groei van de wereldbevolking, de verstedelijking, de vergrijzing, de klimaatverandering, de toenemende vraag naar energie en water, de digitalisering, de diverse en geïndividualiseerde samenleving, de ongelijkheid op het vlak van welzijn en welvaart … Het zijn thema’s die niet alleen nu maar ook nog de volgende jaren het politieke en maatschappelijke debat zullen beheersen.

    Moeilijker in kaart te brengen is de impact van een aantal technologische en wetenschappelijke innovaties in bijvoorbeeld de biologische wetenschap en de informatietechnologie. Innovatieve doorbraken, zoals lab-on-chiptechnologie, nanorobotica, het internet der dingen of kunstmatige intelligentie, kunnen maatschappelijke en economische systemen tot in de kern transformeren. Voor het beleid vormen die disruptieve veranderingen een bijzondere uitdaging. We moeten ons de vraag stellen hoe de overheid hierop wendbaar kan inspelen zonder zich te verliezen in ad hoc-oplossingen.

     

    Toekomstvisie 2050
     

    Rekening houdend met de megatrends wil de Vlaamse regering haar ambitie realiseren om welvaart en welzijn te creëren op een slimme, innovatieve en duurzame manier. Ze heeft daarom deze ambitie vertaald in een toekomstvisie voor 2050. Een visie waarin verschillende thema’s aan bod komen.

    In de toekomstvisie voor 2050, beschouwt de Vlaamse Regering kennis en talent als de drijvende krachten van vooruitgang en innovatie. Alle Vlamingen krijgen daarom de kans om levenslang kennis te verwerven en talenten te ontplooien, om bij te leren op sociaal en cultureel vlak en om nieuwe competenties en attitudes te ontwikkelen.

    De toekomstvisie toont ook een Vlaanderen dat slim omgaat met materialen, welvaart en welzijn verzekert met significant minder grondstoffen en materialen dan vandaag. Het beschikt over een koolstofarm, duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem en over een robuust watersysteem, dat in staat is om (klimaat)schokken op te vangen.

    Het Vlaanderen dat we wensen in 2050, zorgt er met een duurzame voedselketen voor dat iedereen over voldoende, veilige, evenwichtige, gezonde en betaalbare voeding beschikt.

    Het mobiliteitssysteem is vlot, toegankelijk, veilig en betaalbaar en we wonen in een aantrekkelijke omgeving die functies zoals wonen, werken en andere basisvoorzieningen op een efficiënte manier combineert, met respect voor de leefomgeving.

    Vlaanderen kent in 2050 een toegankelijke en hoogwaardige zorg, met een duurzame financiering. Het algemene welbevinden van iedereen staat hierbij centraal, zowel op lichamelijk als op geestelijk vlak.

    Tot slot beschikt Vlaanderen over een wendbare overheid, die samen met het bedrijfsleven, de kennisinstellingen, de financiële sector, het middenveld en de burgers economische, ecologische en sociale meerwaarde creëert, de politieke besluitvorming behartigt en een antwoord biedt op de grote maatschappelijke uitdagingen.

    De toekomstvisie moet een inspiratiebron zijn voor alle Vlamingen. De Vlaamse Regering werkt daarom intensief samen met alle maatschappelijke actoren om dit wensbeeld voor Vlaanderen waar te maken.

     

    Inzetten op transitieprioriteiten
     

    Om de ambitie en toekomstvisie kracht bij te zetten, selecteerde de Vlaamse regering zeven transitieprioriteiten waarop ze bij uitstek wil inzetten. Deze cruciale prioriteiten zijn:

    1. Omgaan met en klaar zijn voor disrupties


      Het is duidelijk dat nieuwe technologieën nieuwe kansen bieden. Technologische en maatschappelijke veranderingen zullen elkaar in een steeds hoger tempo opvolgen. Ze kunnen leiden tot ingrijpende wijzigingen die bestaande industrieën helemaal overhoop halen. We spreken dan van disrupties in het economische weefsel, in de gezondheidszorg, in het onderwijs, enzovoort.

      Bij deze disrupties is het essentieel om te denken in termen van kansen en mogelijkheden in plaats van problemen en beperkingen. Vlaanderen zal daarom creatief nadenken over de onzekerheden van de toekomst en - waar mogelijk - zelf disruptieve innovaties op gang brengen, om er nadien de vruchten van te plukken.
       
    2. De sprong maken naar industrie 4.0


      Industrie 4.0 is een verzamelnaam voor nieuwe technologieën en concepten binnen de kennis- en maakeconomie. Het verwijst naar de doorgedreven digitalisering van de industrie die momenteel plaatsvindt. Belangrijke componenten hiervan zijn robots en machines die tijdens het productieproces onafhankelijk met elkaar kunnen communiceren, waardoor bepaalde handelingen automatisch op het juiste moment gebeuren. Door volop mee te gaan in deze transitie kan Vlaanderen als gespecialiseerde kennis- en maakeconomie een sterke positie innemen in de nieuwe mondiale economie.
      We moeten ernaar streven om koploper te worden in nieuwe technologieën en concepten binnen industrie 4.0, zoals het internet der dingen, 3D-printen, artificiële intelligentie, nanotechnologie, robotica, digitale technologie en andere innovaties. Dit is noodzakelijk om onze concurrentiekracht en welvaart op peil te houden in een wereld die razendsnel verandert.
       
    3. Levenslang leren en iedereen aan de slag helpen


      Talent en kennis zijn in 2050 meer dan ooit de drijvende krachten van vooruitgang en innovatie. Geen talent mag daarom onbenut blijven in onze samenleving. Het onderwijs vormt de brug bij uitstek tussen talent- en competentieontwikkeling. Het is een actieve leer- en leefomgeving waar ervaringsgericht werken en combinaties van leren en werken een volwaardige plaats hebben. De school van de toekomst is ook een innovatieve plaats waar het onderwijs en het bedrijfsleven elkaar ontmoeten en samenwerken. In combinatie met de digitalisering in het onderwijs zorgen we op die manier voor een vlotte doorstroming naar het hoger onderwijs of de arbeidsmarkt.

      Een maatschappij die voortdurend in verandering is, vraagt om een economie en onderwijs die zich telkens opnieuw heruitvinden om vroegtijdig in te spelen op de verschuivende jobs en gevraagde competenties. Persoonlijke leerpaden die aansluiten bij de diversiteit van Vlaanderen zorgen er voor dat alle burgers op sociaal en economisch vlak hun leven lang actief blijven in de maatschappij. Competentie- en talentontwikkeling staan daarom centraal in de (levens)loopbaan. Dit maakt levenslang leren mogelijk en haalbaar voor iedereen.
       
    4. Een demografiestrategie ontwikkelen en werk maken van zorg en welzijn 4.0


      Vlaanderen biedt jongeren de best mogelijke start en ondersteuning, zodat ze alle aanwezige kansen kunnen benutten. Anderzijds zorgen de vergrijzing en de stijging in de levensverwachting ervoor dat er in de toekomst meer ouderen zullen zijn dan nu. Die ouderen blijven op alle gebieden actief en worden niet langer beschouwd als een aparte groep, maar brengen ontegensprekelijk ook uitdagingen met zich mee.We zullen investeren in een nieuw zorgmodel waarbij de patiënt/cliënt centraal staat en het zorgaanbod op de behoeften in de samenleving is afgestemd. Het stimuleren van innovatie in alle vormen van zorg kan een antwoord bieden op de veranderende behoeften van de ouder wordende bevolking. Dankzij zorg op afstand en robotica kan elke hoogbejaarde met zorgnoden op maat worden geholpen. Innovatie zorgt voor een optimale zorg die ook betaalbaar is voor iedereen.
       
    5. De transitie naar de circulaire economie doorzetten


      In de circulaire economie gaan we efficiënter om met grondstoffen, materialen, energie, water, ruimte en voedsel door kringlopen slim te sluiten. Natuurlijke hulpbronnen worden zo veel mogelijk hergebruikt. We spelen een internationale koplopersrol inzake het inzamelen, sorteren en recycleren van afval en het sluiten van materiaalkringlopen.
      De circulaire economie brengt nieuwe innovatiekansen met zich mee, onder meer in het productontwerp, de maakindustrie, de dienstverlening en de businessmodellen, maar ook in de landbouw en voeding en de waterintensieve sectoren. Dit biedt veel kansen voor ondernemers door meer ketensamenwerking, minder grondstoffenverbruik en afval, toegang tot nieuwe grondstoffen uit afval en het internationaal valoriseren van Vlaamse expertise.
       
    6. Werken aan een vlot en veilig mobiliteitssysteem


      We werken aan een vlotter, veiliger  en milieuvriendelijker vervoerssysteem. Hiervoor is een trendbreuk nodig en dus behoefte aan innovatie in de logistieke systemen (het voer- en vaartuigenpark en het spoor). We kijken niet alleen naar technologische innovaties: ook innovatieve logistieke concepten kunnen ons winsten opleveren en infostructuren geven mogelijkheid tot realtime informatie.

      Wat het vervoer van personen en goederen betreft, kunnen we de leefbaarheid en bereikbaarheid verhogen door het gebruik van digitale data, een betere combimobiliteit en oplossingen voor distributie. Door een minimale impact op milieu en gezondheid laten we een vlot en veilig mobiliteitssysteem samengaan met een optimale kwaliteit van leven en wonen. Hierbij aansluitend streven we naar de ontwikkeling van ruimtelijke systemen die mobiliteitsvriendelijk zijn.
       
    7. Zorgen voor een Energietransitie


      We zetten in op de transitie naar een koolstofarm energiesysteem. Dat systeem is maximaal hernieuwbaar en voorziet in een realistische energiemix. Het is duurzaam en verschaft ons betaalbare en competitieve energie waarvan de bevoorrading verzekerd is. We streven naar maximale energie-efficiëntie in alle sectoren.

      ​Het energiesysteem is in 2050 ook slim, flexibel, robuust en betrouwbaar. Hiervoor zijn innovatieve doorbraken nodig, onder meer in de opslag van hernieuwbare energie. Om dit te realiseren moeten we een toekomstgerichte infrastructuur uitbouwen (performante, slimme en onderling verbonden energienetwerken, vooruitstrevende energieproductieparken, zuinige gebouwen,…), en aangepaste marktmodellen ontwikkelen.

     

    Willen we de transitieprioriteiten verwezenlijken, dan moeten we de krachten bundelen. We hebben nood aan een breed maatschappelijk draagvlak én engagement. En dit vanuit alle geledingen van de samenleving. Dit betekent dat we moeten afstappen van het hokjesdenken en dat er naast technologische innovaties ook sociaal-culturele en institutionele innovaties nodig zijn. Op overheidsniveau werken we hiervoor aan een aangepast governancemodel. De transitiemethodiek, met zijn innovatieve methodes en doorgedreven participatieve aanpak, vormt hierbij onze leidraad. 

     

    Benjamin Muylaert
    Woordvoerder minister-president Geert Bourgeois