crossloginquestion-circlesearchup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Stuur een e-mail
    Terug naar overzicht

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Zwartwerk en sociale fraude

    Niet-aangegeven arbeid of zwartwerk is een vorm van sociale en fiscale fraude. Als iemand in het zwart werkt, betaalt noch hij, noch zijn werkgever sociale bijdragen en belastingen op het werk dat hij verricht. Bovendien is bij illegale arbeid de werknemer niet aangegeven bij de diensten van de sociale zekerheid, waardoor hij ook niet sociaal verzekerd is.

    We spreken onder meer van zwartwerk en sociale fraude:

    • als iemand een sociale uitkering (ziekte- of werkloosheidsuitkering) krijgt en tegelijk werkt, al dan niet legaal, zonder dat werk aan te geven bij zijn uitbetalingsinstelling
    • bij domiciliefraude: we spreken van domiciliefraude als er valse verklaringen zijn afgelegd over de woon- of  verblijfplaats van iemand die een uitkering krijgt (bijvoorbeeld iemand die niet aangeeft dat hij samenwonend is)
    • als een werkgever niet alle prestaties aangeeft, zoals overuren, extra uren binnen een deeltijds contract die niet in het uurrooster staan …
    • als een persoon voor eigen rekening klust zonder het statuut van zelfstandige (in bijberoep) te hebben (‘sluikwerk’) …
    • als iemand met een vals statuut werkt, zoals schijnzelfstandigen, valse stagiairs …
    • als een werknemer niet aangegeven is, of hij nu Belg of buitenlander is, legaal of illegaal in het land verblijft.

    Gevolgen

    Illegale arbeid heeft ernstige gevolgen

    • voor de markt, die verstoord wordt door concurrentievervalsing
    • voor de overheid, die een hoop fiscale en sociale inkomsten misloopt
    • voor de werkgever: wie zwartwerkers in dienst neemt, riskeert zware strafrechtelijke en administratieve boetes, inbeslagnames en zelfs gevangenisstraffen.
    • voor de werknemer:  
      • doordat hij geen contract heeft, is er geen enkel juridisch bewijs dat hij voor zijn werkgever hebt gewerkt. Als zijn werkgever hem niet uitbetaalt, heeft hij geen verweer.
      • hij heeft geen recht op pauzes, aangepaste werkkleren, maaltijdcheques, een hospitalisatieverzekering, een eindejaarspremie, vakantiegeld, een ontslagvergoeding, opbouw van pensioenrechten …
      • bij ziekte, zwangerschap, werkloosheid en pensioen en ingeval van een ongeluk valt de werknemer zonder inkomen. Want de sociale zekerheid wordt betaald met de RSZ-bijdragen die worden ingehouden op zijn brutoloon en met de patronale bijdragen die betaald worden door de werkgever.
      • als hij op uitkeringsfraude betrapt wordt, kan hij ook zelf zwaar bestraft worden: de straffen gaan van het terugbetalen van ten onrechte ontvangen sociale uitkeringen tot de tijdelijke schorsing van de werkloosheidsuitkering.

    Aanpak

    In België wordt de strijd tegen de illegale arbeid en de sociale fraude voornamelijk gevoerd door de federale sociale-inspectiediensten

    • de Sociale Inspectie van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid
    • het Toezicht op de Sociale Wetten van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
    • de inspectie van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ)
    • de inspectie van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA)

    Ook de inspectiediensten van sommige openbare instellingen van sociale zekerheid (zoals het RIZIV en het RSVZ) en de regionale sociale-inspectiediensten (voor de controle van buitenlandse werknemers) nemen geregeld deel aan acties tegen sociale fraude. Gemeenschappelijke acties van deze diensten worden ondersteund en gecoördineerd door de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD).

    Melden

    Sinds 5 oktober kunt u alle vormen van sociale fraude melden via het centrale Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie van de SIOD. Dankzij dat centrale meldpunt moeten burgers en ondernemingen niet langer op zoek naar de dienst die bevoegd is voor hun melding. Door de gerichte vraagstelling van het online meldpunt ontvangen de inspectiediensten bovendien goed onderbouwde meldingen die een bruikbare basis vormen voor hun onderzoek.

    Afhankelijk van de aard van de sociale fraude, kunt u natuurlijk ook nog altijd bij een van de verschillende diensten aankloppen.

    • Als de fraude verband houdt met werkloosheidsuitkeringen of uitkeringen voor het onderbreken van de loopbaan, neem dan contact op met de Centrale Controledienst van de RVA.
    • Als de fraude verband houdt met ziekte- of invaliditeitsuitkeringen, kunt u contact opnemen met de inspectiedienst van het Riziv.
    • Als iemand voor eigen rekening klust zonder het statuut van zelfstandige (in bijberoep) te hebben (sluikwerk), kunt u dat via meldpunt.belgië.be melden aan de Economische Inspectie.
    • Fiscale fraude, zoals het niet aangeven van inkomsten of btw, kunt u melden bij de FOD Financiën.
    • Alle andere vormen van zwartwerk en sociale fraude kunt u melden aan

    Als u niet zeker weet om welke vorm van sociale fraude het gaat of niet weet bij welke dienst u moet aankloppen, kunt u ook contact opnemen met de SIOD via het contactformulier op de website, waarna uw melding aan de bevoegde dienst zal worden bezorgd. Op de website van de SIOD vindt u ook informatie over sociale fraude en de strijd tegen sociale fraude.

    Identiteit melder

    De eigenlijke melding via het Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie kan niet anoniem gebeuren. Als u een mogelijk geval van sociale fraude meldt, moet u uw naam, voornaam, rijksregisternummer en e-mailadres ingeven. Als onderneming moet u uw ondernemingsnummer en e-mailadres opgeven.Maar de identiteit van de melder is op elk moment wettelijk beschermd. Tenzij u uitdrukkelijk toestemming hebt gegeven, mogen de sociaal inspecteurs uw identiteit dus aan niemand bekendmaken.

    Wie doelbewust valse beschuldigingen uit, pleegt een strafbaar feit.

    Contact

    Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD)

    Centrale Controledienst RVA

    Inspectie RIZIV

    Algemene Directie Economische Inspectie

    Adres
    North Gate III - 3de verdieping
    Koning Albert II-laan 16
    1000 Brussel
    België
    Telefoon
    02 277 54 84
    Website
    Openingsuren
    • ma - vr09:00 - 17:00

    Federale Overheidsdienst Financiën

    Adres
    North Galaxy
    Koning Albert II-laan 33
    1030 Brussel
    België
    Telefoon
    02 572 57 57
    Fax
    02 579 66 19
    Website
    Contactpagina
    http://ccff02.minfin.fgov.be/webForm/public/fin.jsf
    Openingsuren
    • ma - vr08:00 - 17:00

    Algemene Directie Toezicht op de Sociale Wetten

    Adres
    Ernest Blerotstraat 1
    1070 Brussel
    België
    Telefoon
    02 235 54 01
    Fax
    02 233 48 29
    E-mail
    Website

    Directie-generaal Sociale Inspectie

    Adres
    Administratief Centrum Kruidtuin, Finance Tower
    Kruidtuinlaan 50 Box 110
    1000 Brussel
    België
    Telefoon
    02 528 65 46
    Fax
    02 528 69 02
    E-mail

    Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ)

    Adres
    Victor Hortaplein 11
    1060 Brussel
    België
    Telefoon
    02 509 31 11
    Fax
    02 509 30 19
    Website
    Contactpagina
    http://www.rsz.be/nl/contact
    Openingsuren
    • ma - vr08:30 - 17:00