De hulp- en dienstverlening heeft te maken met verschillende domeinen zoals:

• cultuur
• gezondheid
• onderwijs
• sport
• tewerkstelling
• welzijn

Organisaties die hulp- en dienstverlening op die domeinen ‘buiten de muren’ aan de vrije burger aanbieden, voorzien dat aanbod ook ‘binnen de muren’ voor gedetineerden.

Re-integratie start al tijdens de detentie via een goede voorbereiding van personen in detentie. Via het hulp- en dienstverleningsaanbod krijgen personen in detentie concrete handvatten aangereikt om zich voor te bereiden op hun terugkeer naar de vrije samenleving. Dit aanbod draagt bovendien bij aan een humaan verloop van de detentieperiode.

Hulp- en dienstverleningsaanbod

In de gevangenissen en detentiehuizen in Vlaanderen en Brussel werken verschillende Vlaamse beleidsdomeinen en partnerorganisaties samen. Zij bieden een basisaanbod rond onderwijs, werk, welzijn, gezondheid, sport, cultuur en wonen.

Dit basisaanbod bestaat uit:

• zorg en behandeling vanuit de centra voor geestelijke gezondheidszorg,
• trajectbegeleiding vanuit het Jutitieel Welzijsnwerk in de centra voor algemeen welzijnswerk,
• zorg en ondersteuning vanuit Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap met erkende diensten,
• arbeidsbemiddeling vanuit de VDAB,
• volwassenenonderwijs vanuit de centra voor volwassenenonderwijs en de centra voor basiseducatie (LIGO),
• sport- en cultuur vanuit diverse organisaties,
• bibliotheek vanuit gemeentelijke en stadsbibliotheken,
• dader en slachtofferbemiddeling vanuit Moderator,
• toeleiding naar gepaste zorg en hulpverlening na detentie vanuit TANDEM.

In het decreet betreffende de organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden staat dat de Vlaamse Regering per legislatuur een strategisch plan opmaakt dat bepaalt op welk aspect de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden prioritair ingezet moet worden.

Op 14 november 2025 keurde de Vlaamse Regering het Vlaams strategisch plan ter versterking van personen in detentie goed. Dit loopt van 2025 tot 2030. De relevante Vlaamse beleidsdomeinen werden betrokken bij de voorbereiding van dit strategisch plan. De Vlaamse Regering bundelt zo expertise uit welzijn, gezondheid, onderwijs, werk, sport en cultuur.

Doelstellingen

• We verstevigen de positie van Vlaanderen in de gevangenissen en detentiehuizen vanuit een sterke netwerkorganisatie met meer centrale regie.
• Vanuit alle Vlaamse beleidsdomeinen versterken we de inhoudelijke werking van de hulp- en dienstverlening om re-integratie te verbeteren en recidive te vermijden.
• We streven naar een naadloze overgang en voortzetting van hulp- en dienstverlening bij (her)opsluiting, transfer en vrijlating.
• We focussen binnen de hulp- en dienstverlening op specifieke doelgroepen: daders van intrafamiliaal en seksueel geweld, daders met multiproblematieken (inclusief verslaving), jongvolwassenen, veelplegers en geradicaliseerden.

Uitvoering

De gemengde commissie hulp- en dienstverlening aan gedetineerden volgt de uitvoering van het strategisch plan op en brengt vertegenwoordigers samen van de departementen of agentschappen van de betrokken beleidsdomeinen en vertegenwoordigers van organisaties voor hulp- en dienstverlening binnen welzijn, gezondheid, onderwijs, werk, sport en cultuur.

Het strategisch plan wordt in elke gevangenis en detentiehuis in Vlaanderen en Brussel vertaald in een lokaal actieplan op maat van de inrichting.

Elk actieplan heeft een looptijd van 30 maanden en legt de prioriteiten vast voor de hulp- en dienstverlening. Het speelt gericht in op de specifieke noden, behoeften en mogelijkheden van de lokale context.