Basisbereikbaarheid: vraaggestuurde mobiliteitsvisie vanuit de regio’s

De vervoerregio Kempen bestaat sinds 2019, bevat 28 gemeenten en telt 475.000 inwoners. Het is een van de grootste Vlaamse vervoerregio’s die werd opgericht in het kader van basisbereikbaarheid. Combimobiliteit staat daarin centraal: het combineren van verschillende vervoersmiddelen. Basisbereikbaarheid vertrekt daarnaast vanuit een regionale benadering, en dus niet langer van het louter lokale of Vlaamse perspectief.

Alle 15 vervoerregio’s ontwikkelen hun eigen vervoerplannen. Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in de vervoerregioraad, net als de Vlaamse overheid, het provinciebestuur en NMBS/Infrabel. Die raad is het officieel overlegplatform dat de beleidsvisie inzake mobiliteit voor de hele regio moet vaststellen.

Vervoerregio Kempen: even kennismaken

Ontdek onze brochure

De vervoerregio Kempen bestaat uit verschillende organen: ontdek ze in het organogram.

Maak daarnaast kennis met de leden uit:

De vervoerregio Kempen wordt ten slotte bijgestaan door een consortium van de onderstaande studiebureaus.

Regionaal mobiliteitsplan en openbaar vervoerplan

De vervoerregio Kempen is volop bezig met het opstellen van een plan waarin de gezamenlijke mobiliteitsvisie voor alle vervoermiddelen op lange termijn wordt vastgelegd. Voor dat regionaal mobiliteitsplan is de eerste stap gezet in de vorm van een oriëntatienota. Er wordt verder gewerkt aan de tweede fase: de synthesefase.

Bekijk:

Vervoerregio Kempen was de eerste Vlaamse vervoerregio met een goedgekeurd plan voor alle reguliere buslijnen van het openbaar vervoer. Het plan werd afgeklopt op de vervoerregioraad van 18 februari 2020 en treedt in werking vanaf januari 2022. De komende maanden wordt het plan voorgesteld aan burgers, stakeholders en gemeenteraadsleden.

Afgestemd op noden van de reiziger

Vervoerregio Kempen heeft zichzelf duidelijke spelregels opgelegd voor de opmaak van het openbaar vervoerplan. Het basisprincipe daarbij was het afstemmen van het openbaar vervoer van De Lijn op de noden van de reizigers, en op andere vervoersmiddelen.

Voor het openbaar vervoerplan hebben we objectieve data van tellingen, verplaatsingsstromen uit verkeersmodellen en bestaande mobiliteitsplannen en studies gebruikt. De belangrijkste parameter was het aantal verplaatsingen binnen de regio. Geen politieke of lokale parameters dus, maar een verantwoorde manier om met belastinggeld om te gaan én openbaar vervoer maximaal vraaggestuurd in te richten.

Frank Leys

Covoorzitter vervoerregio Kempen

De belangrijkste speerpunten

Het openbaar vervoerplan treedt in werking vanaf december 2021. Dit zijn de belangrijkste speerpunten:

  • De verbinding Turnhout-Antwerpen via Zoersel krijgt een hoogfrequent aanbod met snelbussen.
  • De verbinding via Wechelderzande blijft gegarandeerd in de spits.
  • Lille wordt een draaischijf van routes in alle richtingen, aantakkend op bus- en treinverbindingen.
  • De assen rond Nijlen worden versterkt en Balen wordt ook beter ontsloten.
  • Goed nieuws voor studenten: er komt een nieuwe lijn Turnhout-Vorselaar tussen de campussen van Thomas More-hogeschool. Het aanbod tussen Geel en Leuven wordt aanzienlijk verhoogd. Het aanbod tussen Herselt en Leuven wordt beter gespreid.
  • Nieuw zijn ook de Oost-Westrelatie voor Laakdal (via Westerlo-Tessenderlo), de vlotte verbinding tussen Hoogstraten, Malle en Herentals, ritten tussen Meerhout-Mol de hele dag door en een rechtstreekse verbinding tussen Herenthout en Lier. Voor Herentals komt er (in het plan van buurregio Mechelen) de langverhoopte weekendverbinding met Noorderwijk en Morkhoven.

De uitgewerkte kaart van dit openbaar vervoerplan vindt u hieronder terug.

Let op: de verbindingen die bij andere vervoerregio's horen, zijn weergegeven onder voorbehoud van de verdere goedkeuring in de desbetreffende vervoerregioraad. Hieruit kunnen geen conclusies getrokken worden voor andere regio's. Ook zijn ze sowieso niet volledig weergegeven.

Op de bovenstaande kaart ziet u een schematische weergave van de verbindingen in het openbaar vervoerplan. Lijnen in dezelfde kleur rijden zelden door heel de regio. Een lijn kan ook bestaan uit stukken met verschillende kleuren, en dus ook uit verschillende types net.

Ontdek het overzicht van alle verbindingen voor de vervoerregio Kempen. (PDF bestand opent in nieuw venster)

Het openbaar vervoernet is onderverdeeld in vier lagen: het treinnet, het kernnet, het aanvullend net en het vervoer op maat (VOM). De eerste drie lagen zijn op de kaart weergegeven. Op korte termijn staat het treinnet zo goed als vast. De vervoerregioraad geeft hier advies op.

Het kernnet en aanvullend net omvatten in de Kempen de vaste buslijnen. Het busnet werd herzien in functie van de principes en methodiek basisbereikbaarheid, en dit binnen de schoot van de vervoerregioraad. Afhankelijk van het zogenaamde intrinsiek potentieel wordt (een deel van) een lijn toegewezen aan een bepaald type net. Het kernnet staat hiërarchisch boven het aanvullend net.

De blauwe stippellijnen geven de functionele lijnen weer. Dat zijn lijnen die meestal enkel in de spits rijden, al zijn daar ook uitzonderingen op. Het merendeel van die lijnen rijdt in de Kempen in functie van de scholen. Functionele lijnen maken altijd deel uit van het aanvullend net.

De volle blauwe lijnen geven de andere lijnen van het aanvullend net weer, die steeds de hele dag door rijden.

De overige kleuren staan voor het kernnet, dat op basis van het intrinsiek potentieel nog eens onderverdeeld is in drie sublagen: A, B en C. A-lijnen kunnen de meeste reizigers aantrekken, en hebben een ruimer aanbod dan B-lijnen, die dan weer 'sterker' zijn dan C-lijnen.

Verder zijn nog enkele grijze lijnen in het Noorden zichtbaar. Dat zijn buslijnen van het Nederlandse Arriva.

Vervoer op maat

Op 14 december 2020 heeft de vervoerregio Kempen unaniem de principes voor de invoering van het vervoer op maat goedgekeurd. Het vervoer op maat heeft als doel de 'gaten' inzake tijd, plaats en doelgroepen op te vullen, maar daarbij moeten uiteraard prioriteiten worden gesteld. Het vervoer op maat vult als het ware de lacunes in van het kern- en aanvullend net. Vanuit Vlaanderen krijgt elke vervoerregio hiervoor middelen ter beschikking.

Vandaag bestaat het vervoer op maat vooral uit belbussen. Nu zullen ook andere verplaatsingsmiddelen meegenomen worden, zoals deelfietsen en deelauto’s, maar ook flexbussen en openbaar vervoertaxi's. Er is veel overleg en studiewerk aan vooraf gegaan om te komen tot oplossingen waar alle partners zich achter kunnen zetten.

Dit zijn de belangrijkste speerpunten:

  • Vervoerregio Kempen promoot de eigen fiets als een belangrijke verplaatsingswijze in de vervoerregio. Dat wordt versterkt door betere fietsenstallingen aan de overstappunten en inzetten op betere fietsinfrastructuur.
  • Voor de zogenaamde 'first and last mile' worden deelfietsen en deelwagens voorzien als volwaardig onderdeel van de verplaatsing met het openbaar vervoer.
  • Het vervoer op maat zorgt voor de aanvoer van reizigers naar de hogere netten en draagt op die manier bij aan het overstapmodel van basisbereikbaarheid.
  • Flexbussen en openbaar vervoertaxi's worden ingevoerd. De werking daarvan is vergelijkbaar met die van belbussen vandaag.
  • In een beperkt aantal gevallen zal het vervoer op maat rechtstreekse verbindingen maken met attractiepolen zoals ziekenhuizen en gemeentehuizen. Dat gebeurt alleen als er geen rechtstreekse verbinding mogelijk is via de andere netten.
  • Voor wie vandaag gebruikmaakt van de diensten van de Mobiliteitscentrale Aangepast Vervoer en de Dienst Aangepast Vervoer blijft de dienstverlening onveranderd. Alleen de mobiliteitscentrale wordt gecentraliseerd.

De aanvragen en reservaties voor vervoer op maat zullen via de mobiliteitscentrale gebeuren, die nog opgericht moet worden.

In het openbaar vervoerplan voor de Kempen werd een eerste selectie gemaakt van de belangrijkste vervoersknooppunten, de zogenaamde Hoppinpunten. Een aantal daarvan wordt uitgerust met deelfietsen en deelwagens. Zo vergroten we de actieradius van het openbaar vervoernetwerk sterk. Deelsystemen spelen een belangrijke rol in basisbereikbaarheid. We verhogen met die duurzame alternatieven de bereikbaarheid van locaties en stimuleren burgers zo om zich combimobiel te verplaatsen. Zo zorgen we voor flexibiliteit en keuzevrijheid. Dat zal bijdragen om de komende jaren samen de modal shift te realiseren.

Yoleen Van Camp

Voorzitter vervoerregio Kempen

Contact

VERVOERREGIO KEMPEN
VAC Antwerpen
Lange Kievitstraat 111-113
2018 Antwerpen
T 03 224 68 45
vervoerregio.kempen@vlaanderen.be (opent in uw e-mail applicatie)
Voorzitters
Yoleen Van Camp
schepen.yoleen.van.camp@herentals.be (opent in uw e-mail applicatie)
Stad Herentals
Voorzitter
Frank Leys
T 03 224 68 45
frank.leys@mow.vlaanderen.be (opent in uw e-mail applicatie)
Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
Voorzitter