Europese CO2-beprijzing (ETS2) voor burgers en ondernemingen
Tegen 2040 wil Europa dat gebouwen niet meer uitsluitend verwarmen met fossiele brandstoffen, om tegen 2050 klimaatneutraliteit te bereiken. Ook voor vervoer is het Europese doel om tegen 2050 klimaatneutraliteit te bereiken. ETS2 helpt om deze Europese doelstellingen te realiseren door CO2-uitstoot een prijs te geven, zodat burgers en bedrijven gestimuleerd worden om te kiezen voor klimaatvriendelijke alternatieven.
Vanaf 2028 treedt het tweede Europese emissiehandelssysteem (ETS2) (VEKA) in werking. Dit systeem geldt voor bijkomende sectoren die niet onder ‘ETS1’ vallen, zoals gebouwverwarming, wegvervoer en kleine industrie.
Leveranciers van fossiele brandstoffen zullen vanaf 2028 jaarlijks emissierechten moeten aankopen voor de CO₂-uitstoot die vrijkomt bij het gebruik van hun verkochte brandstoffen. De kosten hiervan zullen deels of volledig worden doorgerekend aan de eindgebruiker – dus aan burgers en ondernemingen – via de energiefactuur voor fossiele brandstoffen (verwarmen met stookolie, aardgas of propaangas en rijden op benzine, diesel, LPG).
Gevolgen voor energiefactuur van burger en ondernemer
Hoe groot de impact is op uw energiefactuur, hangt af van:
- uw woning: goed of slecht geïsoleerd
- uw brandstof voor verwarming: aardgas, stookolie of elektriciteit
- het type wagen waarmee u rijdt: elektrisch of verbrandingsmotor
- uw gebruik.
| Situatie | Jaarlijkse extra kost (ETS2) * |
|---|---|
| + 0 euro/jaar |
| + 170 euro/jaar |
| + 375 euro/jaar |
| + 548 euro/jaar |
Bron: Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.
* Resultaat van berekening bij een CO2-prijs van 45 euro per ton (prijspeil 2020).
De gebruiker van fossiele brandstoffen betaalt voor CO2-uitstoot
Vandaag betaalt u als gebruiker van elektriciteit al onrechtstreeks een CO2-prijs. Elektriciteitsproducenten vallen namelijk onder ‘ETS1’ en zijn verplicht om emissierechten aan te kopen voor hun CO2-uitstoot bij de productie van elektriciteit (bv. via gascentrales). De kosten daarvan worden doorgerekend aan de elektriciteitsgebruikers.
Gebruikt u momenteel nog fossiele brandstoffen voor verwarming of vervoer? Dan betaalt u vandaag nog geen CO2-prijs. Dat is op het moment dat we juist willen afstappen van fossiele brandstoffen, om klimaatverandering af te remmen, niet logisch.
ETS2 herstelt dit onevenwicht. Door ook fossiele brandstoffen voor verwarming en vervoer onder het emissiehandelssysteem te brengen, wordt de vervuiler verantwoordelijk voor de uitstoot. Tegelijk moedigt het burgers en bedrijven aan om hun energieverbruik te verlagen. Dat kan via kleine gedragsaanpassingen, zoals vaker de fiets nemen of het openbaar vervoer gebruiken, maar ook via grotere investeringen, zoals woningisolatie, fossielvrije verwarming (zoals een warmtepomp) of fossielvrij vervoer (zoals een elektrische wagen).
Zelf aan de slag: minder fossiele brandstoffen in uw dagelijks leven
ETS2 is een stimulans om uw gewoonten aan te passen en te investeren in energiezuinige en klimaatvriendelijke oplossingen. Door ETS2 wordt energie-efficiëntie via isolatie en kiezen voor duurzame alternatieven zoals warmtepompen, openbaar vervoer, elektrische voertuigen,… aantrekkelijker.
Ook u kunt in uw dagelijkse leven minder fossiele brandstoffen gebruiken.
Monitor uw energiegebruik.
Overweeg energiebesparende investeringen zoals isolatie.
Kies voor collectieve alternatieven (bv. openbaar vervoer, deelmobiliteit) om uw uitstoot te beperken.
Kies waar mogelijk voor fossielvrije alternatieven (vb. warmtepomp, elektrische wagen).
Hierdoor kunnen we niet alleen samen de CO2-uitstoot terugdringen, maar kunt u ook persoonlijk geld uitsparen.
Sociaal Klimaatfonds: ondersteuning voor wie het nodig heeft
ETS2 gaat gepaard met sociale ondersteuningsmaatregelen. Vanaf 2026 vloeit een deel van de inkomsten uit ETS2 naar het Sociaal Klimaatfonds. Via dat fonds worden kwetsbare gezinnen en micro-ondernemingen ondersteund bij de overstap naar duurzame alternatieven.
Als u tot de doelgroep behoort, kunt u rekenen op:
financiële ondersteuning bij renovatie (premies en leningen)
begeleiding bij renovatie
ondersteuning bij de aankoop van een warmtepomp
toegankelijk en betaalbaar openbaar vervoer.
Zo zorgt ETS2 ervoor dat iedereen kan meedoen aan de klimaatoplossing, ook wie het financieel moeilijker heeft.
Voordelen van ETS2
Klimaat, milieu & gezondheid: minder uitstoot van CO₂, fijnstof en stikstofoxiden.
Financiële prikkel: ETS2 geeft een stimulans tot energiebesparing. Tegelijkertijd worden duurzame keuzes economisch interessanter.
Sociale bescherming: inkomsten uit ETS2 vloeien volledig terug naar klimaat- en energiebeleid. Het Sociaal Klimaatfonds van de EU ondersteunt kwetsbare huishoudens met subsidies voor energiebesparing, woningrenovatie en duurzame mobiliteit.