Gedaan met laden. U bevindt zich op: Bodempioniers

Bodempioniers

Eind 2024 startte vanuit het programma Grond+Zaken een lerend netwerk van bodempioniers op dat de praktijk van goede bodemzorg verkent over alle sectoren heen.

Het programma Grond+Zaken selecteerde via een open oproep 10 bodempioniers die op hun stuk land al experimenterend aan de slag zijn of willen gaan met bodemzorg en bodemregeneratie en daarbij ondersteuning van gelijken of experts kunnen gebruiken om hun praktijkmethodes te verbeteren en om daarnaast deze kennis ook actief uit te wisselen en door te geven.

Eindrapport

De inzichten van het lerend netwerk van bodempioniers staan gebundeld in het eindrapport.

  • Stap 1

    Kijk hoe de natuur het doet en pas dezelfde principes toe. Leer van zichtbare indicatoren zoals spontane vegetatie, onkruiden, insectenplagen…

  • Stap 2

    Voorkom en herstel bodemverdichting.

  • Stap 3

    Bescherm de bodem permanent met levende planten en wortels.

  • Stap 4

    Voed de bodem met het juiste organisch materiaal dat het bodemleven helpt ontwikkelen en gebruik enkel mest en compost van een goede kwaliteit.

  • Stap 5

    Schep de juiste levenscondities zodat het bodemvoedselweb (o.a. bacteriën, schimmels, predatoren, geleedpotigen, de regenworm en de mol) zijn werk kan doen.

  • Stap 6

    Gooi de bodemlagen niet om, vermijd bodemverstoring.

  • Stap 7

    Vermijd schadelijke stoffen die de bodem of het bodemleven schade toebrengen.

  • Stap 8

    Vermijd verharding waar het kan: zo kan regen in de bodem dringen en blijft je tuin koeler en gezonder.

  • Stap 9

    Werk samen met ketenpartners die bodemregeneratie ondersteunen of word je eigen ketenpartner.

  • Stap 10

    Praat met andere bodempioniers in je buurt.

Beluister de podcast Vlaamse Bodempioniers

Elke Vlaamse Bodempioniers-aflevering zet een andere bodempionier in de kijker: landbouwers, onderzoekers, bosbouwers, ondernemers en doeners die werken aan gezonde bodems, veerkrachtige bodembouwsystemen en een regeneratieve toekomst.

Activiteiten

Je volgt de activiteiten van de bodempioniers via sociale media van OVAM, VLM of het Departement Omgeving.

Blijf je graag op de hoogte van de ontwikkelingen binnen het Pioniersnetwerk Bodemzorg? Stuur dan een mail naar grondzaken@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie), dan krijg je tweemaal per jaar een nieuwsbrief.

Waarom dit netwerk?

De bodem vormt de basis van ons ecosysteem. Een gezonde bodem zorgt voor meer biodiversiteit, een betere waterhuishouding en meer veerkracht in tijden van klimaatverandering. De bodem staat enorm onder druk door intensief gebruik, erosie en verdichting. Het pioniersnetwerk bodemzorg wil daarin verandering brengen, door goede bodemzorg over sectoren heen te stimuleren.

Vandaag zijn in Vlaanderen al een aantal pioniers in bodemregeneratie actief. Tegelijk is er de vaststelling dat deze pioniers niet de tijd of de ruimte hebben om goede praktijken te delen met hun peers, of om verder te experimenteren. Daardoor worden de innovaties onvoldoende gevalideerd en opgeschaald. Bovendien bestaan er beleidsknelpunten die nog om een oplossing vragen.

Een pioniersnetwerk rond bodemregeneratie als holistische, plekgebaseerde praktijk over alle sectoren heen bleek de ontbrekende schakel.

Bodempioniers aan het woord

Doelstellingen van het netwerk

Het lerend netwerk bodempioniers biedt een platform om samen te leren, elkaar te inspireren en nieuwe inzichten te ontwikkelen.

Door praktijkgerichte kennisuitwisseling wil het netwerk bodemzorg naar een hoger niveau tillen en bijdragen aan de Europese doelstelling om tegen 2050 gezonde bodems te realiseren. Een bijkomende doelstelling is daarom het identificeren van obstakels in beleid en wetgeving.

De ambitie is vervolgens om een bredere beweging van bodemzorg op gang brengen door de doorstroom van kennis over de praktijk van bodemregeneratie en de samenwerking met andere lerende netwerken.

Initiatiefnemers

Het initiatief gaat uit van de Vlaamse overheid (VLM, OVAM en het departement Omgeving) en kadert in het programma Grond+Zaken.
Als samenwerking van 11 Vlaamse overheden en kennisinstellingen brengt het programma Grond+Zaken beleid, praktijk en onderzoek rond bodemzorg samen. We vertrekken daarbij van de bodem als een levend ecosysteem. Het programma Grond+Zaken wil bereiken dat elke bodemzorger goed voor de bodem zorgt en ook weet hoe dit te doen.
Het lerend netwerk wordt begeleid door Valérie Carrette & Kim Oostvogels van het Equinox Collective en Louis De Jaeger van Commensalist Future Proof Landscape Design.