Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

De deelcollecties

Topstukken en sleutelwerken

De Vlaamse Gemeenschap heeft sinds het Topstukkendecreet van 2014 zelf een aantal topstukken en sleutelwerken verworven. Topstukken zijn cultuurgoederen die zeldzaam en onmisbaar zijn en die voor de Vlaamse Gemeenschap in Vlaanderen bewaard moeten blijven omwille van hun bijzondere archeologische, historische, cultuurhistorische, artistieke of wetenschappelijke betekenis. Het Topstukkendecreet garandeert de bescherming van het belangrijkste roerend cultureel erfgoed in Vlaanderen en zorgt ervoor dat dit erfgoed in Vlaanderen bewaard blijft. Voorbeelden van topstukken met de locatie waar de werken in bewaring werden gegeven:

Sleutelwerken zijn waardevolle werken die een sleutelrol innemen binnen de collecties van de musea en erfgoedinstellingen in Vlaanderen. Voorbeelden van sleutelwerken en hun bewaarnemers zijn:

  • het Panamarenko-archief en de Provacar van Panamarenko (M HKA)
  • Pense-Bête van Marcel Broodthaers (SMAK)
  • Le décor et son double van Daniel Buren (SMAK)

Schenkingen en legaten

Naast het aankopen werden er ook werken voor de Collectie van de Vlaamse Gemeenschap verworven via schenken en legaten.

In 1992 verwierf de Vlaamse Gemeenschap de schenking van de collectie Felix De Boeck  en in 1997 van die Roger Raveel. Voor beide kunstenaars gold de bouw van een monografisch museum als voorwaarde voor de schenking.

De collectie Paul en Dora Janssen werd verworven door het Vlaams Gewest ter vergoeding van successierechten. Deze collectie precolumbiaanse kunst werd in 2008 in permanente bruikleen gegeven aan het Antwerpse Museum aan de Stroom.

De orgelcollectie Jef Ghysels

In 2007 werd de Vlaamse Gemeenschap eigenaar van een collectie mechanische muziekinstrumenten. Ze kocht de orgelcollectie van Jef Ghysels, een bekend verzamelaar van dans- en kermisorgels. Het geheel bestaat uit:

  • 4 grote dansorgels,
  • 12 kleinere orgels,
  • een collectie orgelbeeldjes,
  • een collectie orgelmuziekboeken,
  • documentair materiaal.

De collectie Ghysels werd in 2008-2009 aan het grote publiek getoond op de tentoonstelling Continental Superstar in het Jubelparkmuseum. Sinds 2010 is de collectie opgeslagen in een geklimatiseerd depot van Katoen Natie in Kallo. De stad Antwerpen staat, in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media, in voor het beheer ervan.

De collectie Ghysels vertelt het boeiende verhaal van de danscultuur en het kermisvertier uit het begin van de 20ste eeuw. Ze illustreert het technische vakmanschap op het gebied van orgelbouw dat in Vlaanderen – en vooral Antwerpen – aanwezig was. Tot op heden zijn diverse orgelbouwers actief in de regio Antwerpen.

In het najaar van 2013 besliste de toenmalige minister van Cultuur om in te gaan op het voorstel van de stad Antwerpen om de orgelcollectie Ghysels een permanente bestemming te geven in het Museum Vleeshuis in Antwerpen. Dat museum draagt onder de titel Klank van de Stad zorg voor een historische collectie muziekinstrumenten. De aard van de collectie Ghysels en de historische band van Antwerpen met mechanische orgels sluiten daar naadloos bij aan.

De collectie Ghysels gaat op reis!

In afwachting van een definitieve bestemming voor de collectie Ghysels in het Museum Vleeshuis kunnen erkende Cultureel Erfgoedinstellingen (onder strikte voorwaarden) een instrument in bruikleen krijgen. Zo kunnen de mooiste stukken uit de collectie tentoongesteld en beluisterd worden.

Op de website van het Museum Vleeshuis kan je het reisplan van de collectie Ghysels volgen.

De orgels die in het depot in Kallo blijven, zijn te bezichtigen na afspraak met de collectiebeheerder Jolien Paeshuys.

Je kan de collectie Ghysels ook permanent online bewonderen. Ze werd digitaal ontsloten via de online-catalogus van Museum Vleeshuis.

Reisplan van de collectie Jef Ghysels

In de tentoonstelling FEEST! in het MAS in Antwerpen (van 01/06/2018 tot 15/01/2021) wordt de traditie van de dansmatinees hernomen en kan je het 121-toets Decap ‘Frangema'-orgel bewonderen én beluisteren. Elke dinsdag en zondag steekt het MAS de stekker in en zet het de orgels in gang. Ga een kijkje nemen achter de schermen, ga luisteren of doe een dansje op de dansvloer. Verzoeknummertjes zijn welkom!

Meer info vind je op de website van het MAS.