Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

Register van Inspirerende Voorbeelden

Immaterieel cultureel erfgoed en ‘borgen’ zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. ICE is niet-tastbaar erfgoed en daarom is er bewuste actie nodig om het levend te houden en door te geven aan toekomstige generaties. Dat noemen we borgen.

Hoe we ICE borgen, kunnen we leren van elkaar. In het Register van Inspirerende Voorbeelden willen we dan ook inspirerende acties, projecten en programma’s bundelen, telkens voor een periode van drie jaar. Bedoeling is dat anderen inspiratie halen uit deze dynamische lijst.

Voor het Register kan je geen aanvraag indienen, maar word je genomineerd door derden.

Om nieuwe acties, projecten en programma’s op het Register te plaatsen, lanceert het Departement Cultuur, Jeugd en Media elk najaar een oproep naar het brede publiek en de cultureel-erfgoedsector. Iedereen kan initiatieven nomineren via immaterieelerfgoed.be.

Een expertencommissie beoordeelt de nominaties en bezorgt een advies aan de minister van Cultuur. Die beslist dan welke inspirerende voorbeelden op het register komen in het daaropvolgende jaar .

Inspirerende voorbeelden

 
Oproep 2020

Er werden 8 inspirerende borgingspraktijken geselecteerd voor het Register. Elke maand zetten we een praktijk in de kijker.

Schilderen straatversiering

Virga Yes Divers

Het project Virga Yes Divers (2017) toonde hoe de Virga Jessefeesten als immaterieel erfgoed evolueren en worden doorgegeven aan volgende, meer diverse generaties. In samenwerking met het erfgoedveld en andere stedelijke spelers liet het Stadsmus Hasselaren met verschillende culturele achtergronden vertellen over hoe zij de Virga Jessefeesten beleven en  welke parallellen ze zien met stads- of volksfeesten in hun land van herkomst. Daarnaast werkten ze samen aan een straatversiering, een traditie tijdens de feesten. Een mooi voorbeeld van hoe een eeuwenoude traditie Hasselaren laat ontdekken wat hen verbindt met het heden, verleden en de toekomst van de stad.

Lees meer over het project Virga Yes Divers

Textielplatform DOEK vzw

Werking van DOEK vzw

DOEK vzw is een textielplatform dat een artistiek, ambachtelijk en maatschappelijk netwerk rond textiel verenigt om zo praktijkontwikkeling en kennisoverdracht na te streven. Door de veelzijdigheid van textiel centraal te zetten is de werking van DOEK transdisciplinair en sectoroverschrijdend. Textiel wordt ook beschouwd als een verbindend weefsel. Zo verbindt en activeert DOEK een grote verscheidenheid aan mensen en organisaties met uiteenlopende expertises, vaardigheden en achtergronden: van anderstalige nieuwkomers en jongeren tot fashion professionals, van kunstenaars en antropologen tot erfgoedbeheerders of textielinnovators.  

Lees meer over de werking van DOEK vzw

Trekpaardtechniek

Trekpaardtechnieken in beeld

Met het project ‘Brabants trekpaard, samen erfgoed een toekomst geven’ wilde men oude (landbouw)technieken met Brabantse trekpaarden vertalen in nieuwe bestemmingen en functies voor dit paardenras. Onderdeel van het project was het documenteren en beschikbaar stellen van drie relevante trekpaardtechnieken: optuigen en mennen op kordeel, ploegen en boomslepen. De trekpaardengemeenschap werd bij alle stappen van het proces betrokken, met als resultaat drie korte dynamische sfeerfilmpjes voor een breed publiek en tutorials en handleidingen voor specialisten.  

Lees meer over deze videodocumentatie

Keramiek maken

'Beginnen met erfgoed’ op ikwashier.live

‘Beginnen met erfgoed’ is een podcastreeks waarin kenners - mensen met ervaring - uitleggen hoe je de handen uit de mouwen steekt voor tradities, erfgoed en kunst. Ze vertellen wat je nodig hebt om te starten, wat het kost, wat de valkuilen zijn en hoe het een passie kan worden. Met ikwashier.live documenteert, archiveert en ontsluit Lodewijk Deleu tradities, erfgoed en kunst, met bijzondere aandacht voor immaterieel erfgoed en voor de gewoontes en gebruiken die verdwijnen. Zo maakte hij al 2.000 reportages over immaterieel erfgoed, en een 220-tal podcasts waarin uitgelegd wordt hoe je zelf immaterieel erfgoed in stand kunt houden.

Lees meer over de podcast 'Beginnen met erfgoed'

Gnawamuziek met Karkaba en Remork

Gnawamuziek: gnawafestival, JOLA-project en jongerengroep Karkaba

Gnawamuziek is een spirituele muziekstijl die luisteraars in trance brengt en haar oorsprong kent in West-Afrika. Brussel wordt gezien als de Europese hoofdstad van de gnawamuziek. Uniek aan de Brusselse gnawascene is een muziekstijl die deels loskomt van rituelen en religieuze codes. Ze staat ook open voor jongeren die geen banden hebben met de traditionele Gnawagemeenschap. Samenwerkingen met muzikanten uit andere muziekgenres zorgen voor interessante kruisbestuivingen, wat een vernieuwing van het genre meebrengt.

Lees meer over de gnawamuziek en het Brusselse project Karkaba van MetX

Oproep 2019

Bij de oproep van 2019 werden 8 inspirerende borgingspraktijken geselecteerd voor het Register. 

Vakwerkstage in het MOT

Stage Vakwerk van het MOT

Met de vakwerkstage zet het MOT zich in om technische kennis over te dragen en in praktijk te brengen. Dankzij de stage gaat de kunde van houtbewerking en historisch vakwerk niet verloren en ontstaan er moderne milieuvriendelijke toepassingen. Tijdens een vijfdaagse stage doorlopen de deelnemers, onder begeleiding van ervaren lesgevers, de verschillende fases van het vak- en leembouwproces. De stage van het MOT is momenteel de enige gestructureerde vakwerkopleiding in Vlaanderen. Het MOT beschikt ook over een sterk uitgebouwde website met kennisdatabanken over allerhande technische onderwerpen.

Lees meer over de vakwerkstage van het MOT

 

Poppentheater - Das de Puppe

Das de Puppe

Het platform 'Das de Puppe' - streektaal voor 'dat is heel goed' – verbindt en ondersteunt alle actieve poppentheaters en -spelers in West-Vlaanderen en stimuleert hen om expertise te delen en het poppentheatererfgoed te ontsluiten. Om de traditie en het spel in ere te houden worden kennis, vaardigheden en technieken gedeeld en uitgediept. Lezingen, cursussen, tentoonstellingen en workshops helpen om het belang van poppentheater te onderstrepen. Met initiatieven zoals festivals wordt de theaterpraktijk levend gehouden en kunnen ook jongere generaties kennismaken met het poppenspel. 

Lees meer over poppentheaterplatform 'Das de Puppe'

Dia de los Muertos

Día de los Muertos

Sinds 2012 wordt de Mexicaanse traditie Día de los Muertos of Dag van de Doden jaarlijks in het MAS gevierd. In de twee weken vóór 1 november worden twee altaren opgebouwd in de boulevard van het MAS: een traditioneel Mexicaans altaar en het Altaar van Antwerpen uit de collectie van het MAS. Beide nodigen uit om te reflecteren over hoe we met verlies omgaan. Bezoekers krijgen via acties en workshops de kans om mee te werken. Op die manier is Día de los Muertos een inspirerend voorbeeld van interactie en uitwisseling tussen verschillende culturen rond het thema omgaan met verlies.

Lees meer over Día de los Muertos

Erfgoedfestival Alles es Just

Erfgoedfestival Alles es Just!

Het Schaarbeekse erfgoedfestival Alles es Just! is een charmant en laagdrempelig initiatief dat de hele gemeenschap mobiliseert en in contact brengt met het diverse lokale erfgoed. Het festival biedt een waaier aan activiteiten rond het artistieke, volksculturele en culinaire erfgoed van Schaarbeek. Elk jaar staan er, naast de herdenking van volksfiguur Pogge, ook andere lokale erfgoedaspecten op het programma. Zo blijft het erfgoed levend, ook voor jongere generaties. Onder meer de schuttersvereniging zag een nieuwe instroom van jonge leden.

Lees meer over erfgoedfestival Alles es Just!

youyoukreet

Club Zaghareed

Club Zaghareed is een artistiek project rond het oeroude vocale gebruik van de zaghareed of youyou, de hoge trillende vrouwenstemmen. In de Zaghareed Clubs komen vrouwen van alle leeftijden, achtergronden en culturen samen, niet alleen om er de techniek aan te leren, maar ook om ervaringen, verhalen en herinneringen aan het (traditionele) gebruik van youyou te delen. Club Zaghareed is tevens een mooi voorbeeld van hoe een oeroud Arabisch gebruik ook een verrijking kan betekenen voor het Vlaamse culturele landschap.

Lees meer over Club Zaghareed

Het Hessels Ouër

Het Hessels Ouër 

Het Hessels Ouër, een viermaandelijkse bijeenkomst in het 'Hessels' (Hasselts dialect) in museum Het Stadsmus in Hasselt. Een spreker vertelt er in het Hessels over een lokaal thema en vult dat aan met eigen anekdotes en verhalen. Ook het publiek neemt actief deel met eigen verhalen. Een inspirerend en laagdrempelig initiatief om dialect door te geven, dat bovendien sterk verbindend werkt.

Lees meer over het Hessels Ouër

Ros Beiaard

Dendermondse B-Rossen en Wildemanloop

Op 24 mei zou in Dendermonde het Ros Beiaard uitgegaan zijn, maar door de coronacrisis is er een jaar uitstel. Vorig jaar werden een aantal leuke acties opgezet om de inwoners warm te maken voor hun tienjaarlijkse Ommegang. Zo was er B-Rossen, een creatief project met kinderen in de lagere scholen, en ook de Wildemanloop met Dendermondse pijnders, een opmerkelijk initiatief met een grote verbindende kracht. Twee mooie borgingsprakijken, die terecht op het Register van inspirerende voorbeelden staan.

Lees meer over deze Dendermondse initiatieven

Handmade in Brugge - Lederbewerking

Handmade in Brugge

Handmade in Brugge toont de hedendaagse relevantie van ambachten en geeft ze op die manier ook een toekomst. Zo reikt deze organisatie labels uit aan Brugse makers die uitblinken in hun ambacht en zet ze in op netwerking en kruisbestuiving. Verder laat ze makers inspelen op maatschappelijke uitdagingen en kennismaken met nieuwe trends. Daarnaast wil Handmade in Brugge ook het brede publiek sensibiliseren om lokale producten te kopen of te consumeren.  

Lees meer over Handmade in Brugge