Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

Vergunning voor uitvoer van cultuurgoederen buiten de Europese Unie

Wanneer is een uitvoervergunning vereist?

De Verordening (EG) nr. 116/2009 van de Raad van 18 december 2008 betreffende de uitvoer van cultuurgoederen onderscheidt vijftien categorieën  van cultuurgoederen waarvoor een uitvoervergunning vereist is om ze buiten de EU te brengen.

Lijst vergunningsplichtige cultuurgoederen

Categorie

Omschrijving

Waardedrempel (euro)

Goederencode

1

Oudheidkundige voorwerpen, ouder dan 100 jaar, afkomstig van:

Opgravingen en vondsten, op land en in zee

Oudheidkundige locaties

Oudheidkundige collecties

Geen

9705 00 00

9706 00 00

2

Delen die integrerend deel hebben uitgemaakt van artistieke, historische of religieuze monumenten die niet in hun geheel bewaard zijn gebleven, ouder dan 100 jaar

Geen

9705 00 00

9706 00 00

3

Afbeeldingen, schilderijen die niet tot categorie 4 of 5 behoren en geheel met de hand zijn vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond en van welke materialen (1)

150.000

9701

4

Aquarellen, gouaches en pasteltekeningen die geheel met de hand zijn vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond (1)

 

* als bij een aquarel, gouache of pasteltekening de ondertekeningen te zien is, wordt het object beschouwd als een tekening (categorie 5)

30.000

9701

5

Mozaïeken, ongeacht van welke materialen, die geheel met de hand zijn vervaardigd en niet tot categorie 1 of 2 behoren, en tekeningen ** die geheel met de hand zijn vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond en van welke materialen (1)

 

** onder tekeningen wordt hier niet begrepen gekleurde tekeningen als genoemd in categorie 4 (gouaches, pastels, aquarellen)

15.000

6914

9701

6

Oorspronkelijke gravures, prenten, zeefdrukken en lithografieën en hun respectieve matrijzen, alsmede de originele affiches (1)

15.000

Hoofdstuk 49

9702 00 00

8442 50 99

7

Oorspronkelijke beelden of oorspronkelijk beeldhouwwerk, alsmede kopieën die zijn verkregen volgens hetzelfde procedé als de oorspronkelijke stukken (1), en die niet tot categorie 1 behoren

50.000

9703 00 00

8

Fotoafdrukken, films en negatieven daarvan (1)

15.000

3704, 3705, 3706

4911 91 80

9

Wiegendrukken en manuscripten ***, met inbegrip van geografische kaarten en partituren, afzonderlijk of in verzamelingen (1)

 

*** onder wiegedrukken wordt verstaan gedrukte boeken van vóór 1501, zogenaamde incunabelen. Onder manuscripten (handschriften) worden ook verstaan gedrukte boeken met handgeschreven aantekeningen ouder dan 50 jaar

Geen

9702 00 00

9706 00 00

4901 10 00

4901 99 00

4904 00 00

4905 91 00

4905 99 00

4906 00 00

10

Boeken, ouder dan 100 jaar, afzonderlijk of in verzamelingen

50.000

9705 00 00

9706 00 00

 

11

Gedrukte geografische kaarten, ouder dan 200 jaar

15.000

9706 00 00

12

Archieven en onderdelen daarvan, ongeacht de aard en het materiaal, ouder dan 50 jaar

Geen

3704, 3705, 3706

4901, 4906

9705 00 00

9706 00 00

 

13

Verzamelingen(2) en exemplaren voor verzamelingen van fauna, flora, mineralen en anatomische delen

Verzamelingen (2) van historisch, paleontologisch, etnografisch of numismatisch **** belang

 

**** losse munten vallen niet onder het begrip verzameling en vallen onder categorie 15

50.000

9705 00 00

9705 00 00

14

Vervoersmiddelen, ouder dan 75 jaar

50.000

9705 00 00

(hoofdstukken 86 t/m 89)

15

Andere antiquiteiten die niet tot de categorieën A1 t/m A14 behoren:

Tussen 50 en 100 jaar oud:

Speelgoed, spellen

Glaswerk

Edelsmidwerk

Meubelen en meubelstukken

Optische instrumenten en instrumenten voor de fotografie of de cinematografie

Muziekinstrumenten

Uurwerken

Houtwaren

Aardewerk

Tapisserieën

Tapijten

Behangselpapier

Wapens

meer dan 100 jaar oud

50.000

 

 

Hoofdstuk 95
7013
7114
Hoofdstuk 94

Hoofdstuk 90

Hoofdstuk 92
Hoofdstuk 91
Hoofdstuk 44

Hoofdstuk 69
5805 00 00
Hoofdstuk 57
4814
Hoofdstuk 93

9706 00 00

  1. Ouder dan 50 jaar en niet meer in bezit van de maker.
  2. Als omschreven in het arrest van het Hof van Justitie in zaak 252/84, namelijk “Voorwerpen voor verzamelingen in de zin van post 9705 van het gemeenschappelijk douanetarief zijn voorwerpen die geschikt zijn om in een verzameling te worden opgenomen, dat wil zeggen dat voorwerpen die relatief zeldzaam zijn, normalerwijs niet overeenkomstig hun oorspronkelijke bestemming worden gebruikt, voorwerp zijn van speciale handelsbranches buiten de gewone handel in soortgelijke gebruiksvoorwerpen, en een hoge waarde hebben”.

De vergunningsplicht is per categorie afhankelijk van drempels voor ouderdom en waarde. Als je bv. een beeldhouwwerk (categorie 7) wil uitvoeren, dan geldt een ouderdomsdrempel van 50 jaar en een waardedrempel van 50.000 euro. Wanneer het beeldhouwwerk nog geen vijftig jaar oud is en/of de waarde van dit beeldhouwwerk lager ligt, dan is er geen vergunning vereist.

De vergunningsplicht geldt zowel voor definitieve uitvoer (bv. bij verkoop) naar een land buiten de EU, als voor tijdelijke uitvoer (bv. in functie van een tijdelijke tentoonstelling).

Wie levert de vergunning af?

Het Departement Cultuur, Jeugd en Media levert de vergunning af voor de uitvoer van cultuurgoederen die zich in Vlaanderen (in het Vlaamse Gewest) bevinden.

Voor cultuurgoederen die zich in het tweetalige gebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden, kan je kiezen om je tot de Franse of Vlaamse Gemeenschap te wenden.

Welke vergunning aanvragen?

1. Standaardvergunning

De standaardvergunning kan gebruikt worden voor elke tijdelijke en definitieve uitvoer van cultuurgoederen. De geldigheidsduur van de vergunning is twaalf maanden na afgifte.

In geval van tijdelijke uitvoer wordt door het Departement Cultuur, Jeugd en Media in vak 2 van de vergunning aangegeven wanneer de cultuurgoederen ten laatste terug in België moeten zijn gebracht en dit maximaal 5 jaar na het verlenen van de tijdelijke uitvoervergunning.

 
2. Algemene open vergunning

Een algemene open vergunning kan gebruikt worden door erfgoedinstellingen voor de tijdelijke uitvoer van cultuurgoederen uit hun vaste collectie.

Deze vergunning kan gebruikt worden voor elke tijdelijke uitvoer van elke selectie van goederen die deel uitmaken van de vaste collectie die hetzij achtereenvolgens, hetzij gelijktijdig worden uitgevoerd.

Voor een dergelijke vergunning gelden volgende voorwaarden:

  • De looptijd is beperkt tot maximum 5 jaar en kan door het departement steeds onmiddellijk stopgezet worden.
  • De uitgevoerde kunstwerken mogen enkel worden tentoongesteld in een afdoende beveiligde museale omgeving die voldoet aan de vereiste klimatologische omstandigheden.
 
3. Specifieke open vergunning

Een specifieke open vergunning kan gebruikt worden voor de herhaaldelijke, tijdelijke uitvoer van een specifiek cultuurgoed om in een derde land te worden gebruikt en/of tentoongesteld.

Dit type van vergunning is vooral van nut voor muzikanten die regelmatig buiten de EU op tournee gaan en een instrument bespelen dat vergunningsplichtig is (ouder dan 50 jaar en met een waarde van 50.000 euro of meer).

Een vergunning kan enkel uitgereikt worden op basis van een duidelijke beschrijving van het cultuurgoed. Bij de tijdelijke uitvoer mag er geen twijfel bestaan dat het uitgevoerde cultuurgoed overeenkomt met het in de vergunning beschreven cultuurgoed.

De looptijd is beperkt tot maximum 5 jaar en kan door het departement steeds onmiddellijk stopgezet worden.

Hoe aanvragen?

 
1. De standaardvergunning

Je kan als eigenaar zelf de vergunning aanvragen, maar meestal worden uitvoervergunningen aangevraagd door de transportfirma die ook instaat voor de douaneformaliteiten.

Stap 1: aanvraagformulier aanvragen

Vraag het aanvraagformulier via e-mail aan bij het Departement Cultuur, Jeugd en Media:  topstukken@vlaanderen.be 

Stap 2: aanvraagformulier invullen

Vul het aanvraagformulier in drievoud correct, volledig, leesbaar en onuitwisbaar in. De aflevering van een uitvoervergunning gebeurt op basis van een correct en volledig ingevuld aanvraagformulier. Dit kan je aanvragen bij het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Wanneer het formulier met de hand wordt ingevuld, moet dit met inkt en in blokletters gebeuren. Op het formulier mogen geen doorhalingen, verbeteringen of andere wijzigingen worden aangebracht. Door elk niet gebruikt vak moet een streep getrokken worden, zodat er niets toegevoegd kan worden in een later stadium.

Voor elk cultuurgoed moet een apart formulier worden ingevuld, behalve wanneer de vergunning betrekking heeft op één enkele zending die bestaat uit meerdere objecten met dezelfde eindbestemming. Voeg in dit geval een lijst met de cultuurgoederen (inclusief toereikend beeldmateriaal) bij. Deze uitzondering moet vooraf door het Departement Cultuur, Jeugd en Media toegestaan worden. Neem hiervoor telefonisch (nummer?) of per e-mail (e-mailadres?) contact met ons op.

Stap 3: bijlagen toevoegen

Voeg de volgende bijlagen toe:

  • Documentatiemateriaal voor identificatie
  • Eén kleurenfoto (minimaal 9 x 12 cm) van het cultuurgoed in drie exemplaren
  • Document dat de provenance van het cultuurgoed toelicht, die teruggaat tot de datum van de inwerkingtreding van de EU-verordening (1993)

Met provenance wordt de herkomst- en eigendomsgeschiedenis van het werk bedoeld. De aangegeven provenance wordt gedocumenteerd door gepubliceerde veilingresultaten, afschriften van facturen die de eigendomsoverdracht documenteren, vermeldingen in catalogi, ... Het betreft informatie die vertrouwelijk behandeld wordt en niet gedeeld wordt met andere overheidsinstanties of derden.

Stap 4: aanvraagformulier en bijlagen per post bezorgen

Bezorg het ingevulde aanvraagformulier én de bijlagen per post aan:

Departement Cultuur, Jeugd en Media
Afdeling Waarborgen en Beheren - team Cultuurgoederen
Arenbergstraat 9
1000 Brussel

 
2. De algemene open vergunning

De algemene open vergunning kan alleen worden aangevraagd door musea of andere erfgoedinstellingen en dit enkel voor stukken uit hun vaste collectie.

Om deze vergunning te ontvangen moet je bij je aanvraag ook het belang van de vergunning voor je instelling toelichten.

Bezorg het ingevulde aanvraagformulier + duiding van het belang voor je organisatie per post aan:

Departement Cultuur, Jeugd en Media
Waarborgen en Beheren, team Cultuurgoederen

Arenbergstraat 9
1000 Brussel

 
3. De specifieke open vergunning

De specifieke open vergunning kan alleen worden aangevraagd door de eigenaar of de rechtmatige bezitter van het cultuurgoed.

Stap 1: aanvraagformulier aanvragen

Vraag het aanvraagformulier via e-mail aan bij het Departement Cultuur, Jeugd en Media: topstukken@vlaanderen.be

Stap 2: aanvraagformulier invullen

Vul het aanvraagformulier in drievoud correct, volledig, leesbaar en onuitwisbaar in. De aflevering van een uitvoervergunning gebeurt op basis van een correct en volledig ingevuld aanvraagformulier. Dit kan je aanvragen bij het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Indien het formulier met de hand wordt ingevuld, dient dit met inkt en in blokletters te geschieden. Op het formulier mogen geen doorhalingen, verbeteringen of andere wijzigingen worden aangebracht. Door elk niet gebruikt vak moet een streep getrokken worden, zodat er niets toegevoegd kan worden in een later stadium.

Voor elk cultuurgoed moet een apart formulier worden ingevuld, behalve wanneer de vergunning betrekking heeft op één enkele zending die bestaat uit meerdere objecten met dezelfde eindbestemming. Voeg in dit geval een lijst met de cultuurgoederen (inclusief toereikend beeldmateriaal) bij. Deze uitzondering moet vooraf door het Departement Cultuur, Jeugd en Media toegestaan worden. Neem hiervoor contact op: 02 553 69 67 - topstukken@vlaanderen.be.

Stap 3: bijlagen toevoegen

Voeg de volgende bijlagen toe:

  • Documentatiemateriaal voor identificatie
  • Eén kleurenfoto (minimaal 9 x 12 cm) van het cultuurgoed in drie exemplaren
  • Document dat de provenance (herkomst- en eigendomsgeschiedenis) van het cultuurgoed toelicht
Stap 4: aanvraagformulier en bijlagen bezorgen

Bezorg het ingevulde aanvraagformulier én de bijlagen per post aan:

Departement Cultuur, Jeugd en Media
Waarborgen en Beheren - team Cultuurgoederen
Arenbergstraat 9
1000 Brussel

Behandeling van je aanvraag

Binnen de 15 dagen na de uiterlijke indiendatum ontvang je een bericht met de melding of je aanvraag ontvankelijk is.

Aanvragen zijn onontvankelijk indien:

  • de door de aanvrager in te vullen vakken niet of onvolledig werden ingevuld;
  • de vereiste bijlage(n) ontbreken;
  • de provenance (herkomst- en eigendomsgeschiedenis) niet voldoet.

Aanvragen zijn ongeldig wanneer:

  • het cultuurgoed niet wettig en definitief in de Vlaamse Gemeenschap is;
  • het cultuurgoed onder de bescherming van de monumentenwetgeving valt en de aanvraag is ingediend zonder het akkoord vanwege het bevoegde gewest;
  • het cultuurgoed onder de toepassing valt van de wetgeving van de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest of de Federale Overheid en in overtreding van deze wetgeving een vergunning tot uitvoer wordt aangevraagd;
  • het cultuurgoed waarvoor een vergunning wordt gevraagd, het voorwerp vormt van een verzoek of vordering tot teruggave op basis van de wet van 28 oktober 1996 betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van bepaalde buitenlandse staten zijn gebracht, of op basis van een internationaal cultuurgoederenverdrag dat in de Vlaamse Gemeenschap van toepassing is.

Weigering van een vergunning

Een aanvraag wordt geweigerd indien het cultuurgoed waarvoor een vergunning werd aangevraagd een topstuk is in de zin van het Topstukkendecreet en er geen toelating kan worden voorgelegd om dit topstuk buiten Vlaanderen te brengen.

De aanvragen van een algemene of specifieke open vergunning kunnen geweigerd worden indien de Vlaamse overheid meent dat er onvoldoende zekerheid is dat de goederen in goede staat terug ingevoerd worden.

Aflevering van een vergunning

Indien je aanvraag aanvaard wordt, ontvang je de vergunning voor uitvoer van cultuurgoederen buiten de EU binnen 15 dagen na de indiening van je aanvraag.

Die termijn kan door de Vlaamse Regering eenmalig met 20 dagen verlengd worden indien zij van mening is dat een grondiger onderzoek van de aanvraag vereist is.

De toegekende vergunning kan je als aanvrager afhalen op het werkadres van het Departement Cultuur, Jeugd en Media of wordt per post bezorgd.

Gebruik van een vergunning

1. Standaardvergunning

Het formulier bestaat uit drie exemplaren:

  • Exemplaar nr. 1 - aanvraag
    Dit exemplaar wordt bewaard door de instantie van afgifte (Departement Cultuur, Jeugd en Media).
  • Exemplaar nr. 2 - exemplaar voor de houder
    Dit exemplaar wordt bewaard door de uitvoerder ter staving van de aangifte ten uitvoer voorgelegd aan het bevoegde douanekantoor van uitvoer en wordt, nadat het kantoor zijn stempel heeft aangebracht, aan het cultuurgoed toegevoegd;
  • Exemplaar nr. 3 - exemplaar voor de instantie van afgifte
    Dit exemplaar wordt door de uitvoerder voorgelegd aan het bevoegde douanekantoor van uitvoer en vergezelt de zending tot aan het douanekantoor van uitgang uit het douanegebied van de Unie; na goedkeuring door de douanediensten wordt dit exemplaar naar de instantie van afgifte teruggezonden.

 

2. Algemene open vergunning

Het formulier bestaat uit twee exemplaren:

  • Exemplaar nr. 1
    Dit exemplaar wordt door de uitvoerder ter staving van de aangifte ten uitvoer overgelegd aan het bevoegde douanekantoor en vergezelt de goederen tot het douanekantoor op de plaats van uitgang uit het douanegebied van de Europese Unie.
  • Exemplaar nr. 2 - exemplaar voor de exporteur
    Dit exemplaar wordt door de aanvrager bewaard. Samen met de vergunning moet een lijst van uit te voeren goederen aan de douane worden voorgelegd. De lijst moet worden opgesteld op papier met de hoofding van de betrokken instelling en elke bladzijde moet worden ondertekend door een met name genoemde vertegenwoordiger van de instelling. Elke bladzijde wordt tevens voorzien van de stempel van de instelling, die ook op de vergunning voorkomt.

 

3. Specifieke open vergunning

Het formulier bestaat uit twee exemplaren:

  • Exemplaar nr. 1 - Specifieke open vergunning
    Dit exemplaar wordt door de uitvoerder ter staving van de aangifte ten uitvoer overgelegd aan het bevoegde douanekantoor en vergezelt, indien een schriftelijke aangifte vereist is, de goederen tot het douanekantoor op de plaats van uitgang uit het douanegebied van de Europese Unie.
  • Exemplaar nr. 2 - Exemplaar voor de exporteur
    Dit exemplaar wordt bewaard door de aanvrager. 
    De vergunning moet, hetzij samen met een schriftelijke aangifte ten uitvoer worden voorgelegd, hetzij samen met de cultuurgoederen worden getoond.

Vragen

Heb je vragen over de uitvoer van cultuurgoederen buiten de Europese Unie? 
Contacteer het team Cultuurgoederen.

Team Cultuurgoederen
Waarborgen en beheren
02 553 69 67