Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

Nieuw Kunstendecreet

Het Kunstendecreet is sinds 2004 het belangrijkste subsidiekader voor de professionele kunsten in de Vlaamse Gemeenschap. Na een volledige herziening in 2013 en enkele latere wijzigingen, is dit ontwerp de derde, volledig herziene versie van het Kunstendecreet.

Voorbereidingen

De minister start in september 2020 de wijzigingen aan het Kunstendecreet op, om tegen de zomer van 2021 te landen met de nieuwe wetgeving. Ter voorbereiding van het nieuwe decreet hebben we samen met het kabinet van minister Jambon een princiepsnota opgesteld die als startpunt voor verder overleg gebruikt wordt. 

Op uitnodiging van de minister bestudeerde een groep van dertien kunstenaars, kunstwerkers en experten in juli deze voorbereidende Princiepsnota, en schreef er een uitgebreide reactie op. Deze reflectienota werd midden augustus aan de minister overgemaakt.

> Download de reflectienota en de bijlage.

Beslissingsproces

Op 18 december 2020 keurde de Vlaamse Regering het nieuwe Kunstendecreet principieel goed. Dit gebeurde na advies van onder andere de Inspectie van Financiën en de SARC.

Na advies van de Raad van State hechtte de Vlaamse Regering op 5 maart 2021 haar definitieve goedkeuring aan het ontwerpdecreet. Lees het ontwerpdecreet en de memorie van toelichtingOp 1 april nam de Commissie Cultuur van het Vlaams Parlement het ontwerp aan, na enkele amendementen. 

De details met betrekking tot de behandeling van subsidiedossiers, van indiening en beoordeling tot verantwoording en toezicht, worden nu uitgewerkt in het uitvoeringsbesluit. Dit uitvoeringsbesluit wordt in nauwe consultatie met de sector opgemaakt. Op vrijdag 2 april is het ontwerp van uitvoeringsbesluit voorgelegd aan de diverse adviesorganen zoals de Inspectie van Financiën, Wetgevingstechnisch en taaladvies en de Strategische Adviesraad voor Cultuur (SARC).

Volgende stappen

Het ontwerp van decreet wordt nu aan het Vlaams Parlement overgemaakt, waar het decreet besproken en uiteindelijk gestemd zal worden. Het nieuwe Kunstendecreet wordt finaal door Vlaamse Regering bekrachtigd. 

Na verwerking van de adviezen in mei, zal het ontwerpbesluit worden voorgelegd aan de Vlaamse Regering voor principiële goedkeuring.

Het nieuwe Kunstendecreet biedt een kader dat in de eerste plaats de voorwaarden, beoordelingscriteria en subsidie-instrumenten opsomt.

Hoe zal het nieuwe decreet eruit zien

Basis van vorige Kunstendecreten blijft behouden

Ook met dit nieuwe Kunstendecreet wil de Vlaamse Regering de bloei van een professioneel, kwaliteitsvol, maatschappelijk en cultureel divers kunstenlandschap stimuleren. Daarnaast moet het nieuwe decreet de internationale samenwerking en uitwisseling van de kunsten bevorderen en haar maatschappelijke inbedding vergroten. En dat met oog voor duurzaamheid.

De belangrijkste basisideeën uit de Kunstendecreten van 2004 en 2013 blijven behouden: 

  • de vrije ruimte voor artistiek initiatief;
  • bottom-up aanvragen;
  • artistieke kwaliteit als belangrijkste beoordelingscriterium;
  • beoordeling door experten uit de kunstensector zelf.

Vernieuwingen met het oog op dynamiek van de kunstensector

Het nieuwe Kunstendecreet biedt enkele herstructureringen, aanpassingen en vernieuwingen, om de dynamiek van de kunstensector in de Vlaamse Gemeenschap toekomstgericht te waarborgen.

De volgende vernieuwingen worden geïntroduceerd:

  • Er wordt een duurzamer subsidieperspectief voor enkele grote kunstenhuizen gecreëerd, zoals voorzien in het Regeerakkoord van de Vlaamse Regering 2019-2024. Deze kunstenorganisaties krijgen de garantie van minimaal tien jaar werkingssubsidie.
  • Een tweeledige structuur onderscheidt de kortlopende subsidie-instrumenten van de werkingssubsidies en de budgettaire verhouding tussen beide wordt decretaal vastgelegd.
  • Er wordt een bijkomende focus op landschapszorg uitgewerkt.
  • Kunstenaars krijgen specifiekere steun om hun praktijk te ontwikkelen, zowel via heldere, op kunstenaars gerichte instrumenten als via de subsidiëring van organisaties die hen een goede werk- en presentatiecontext bieden.
  • Het instrumentarium voor internationalisering van kunstenaars en kunstenorganisaties wordt uitgebreid, met als doel de uitstraling van de Vlaamse kunstensector te vergroten.
  • De toepassing van de principes van fair practices en integriteit binnen de kunstensector wordt actief gestimuleerd.

Toekomstbestendig en duurzaam decreet

In deze onzekere tijden waarin de kunstensector haar organisatiemodellen, content, distributievormen en kostenstructuren moet aanpassen onder invloed van de coronapandemie, is een toekomstbestendig en duurzaam Kunstendecreet belangrijker dan ooit. Het nieuwe Kunstendecreet blijft een open en flexibel ondersteuningsinstrumentarium bieden, waarop vele spelers kunnen terugvallen. Alle subsidie-instrumenten zijn uitsluitend bottom-up waarbij kunstenaars en kunstenorganisaties vrij kunnen kiezen hoe ze hun artistieke initiatieven vormgeven en organiseren.

Planlastvermindering

Naast de inhoudelijke aanpassingen, voert het decreet ook enkele wijzigingen door die een betere beheersbaarheid en planlastvermindering beogen.

De planlastvermindering wordt gerealiseerd door:

  • Een gerichtere instroom van aanvragers, door een scherpere afbakening van doelgroepen en in bepaalde gevallen de beperking van het maximaal aantal subsidietoekenningen;
  • een gerichtere, zo licht mogelijke beoordeling, in verhouding tot het subsidiebedrag;
  • subsidiëring op basis van vertrouwen;
  • een gerichter toezicht dat, waar mogelijk, risico-gedreven en steekproefsgewijs verloopt.

Vragen

Heb je vragen over het ontwerp van het nieuwe decreet? Contacteer het team Kunsten.

Team Kunsten
Subsidiëren en erkennen
02 553 68 42