Hoe pasten werkgevers zich aan?

Werkgevers deden beroep op meerdere strategieën om het arbeidsvolume aan te passen tijdens de coronacrisis in 2020. Dit VIONA-onderzoek focust op vijf maatregelen of instrumenten die de werkgevers gebruikten om de daling van het arbeidsvolume te ondervangen:

  1. Tijdelijke werkloosheid
  2. Het terugschroeven van aanwervingen
  3. Het laten toenemen van de uitstroom
  4. Een veranderde inzet van uitzendarbeid
  5. Een veranderde inzet van studentenarbeid

Uit het onderzoek blijkt dat de sectoren vaak een combinatie van deze strategieën gebruikten. Ook wordt duidelijk dat de flexibiliteitsinstrumenten, namelijk uitzendwerk en studentenarbeid, gebruikt werden waar ze voor dienen. Bedrijven deden sterk minder beroep op deze tewerkstellingsvormen tijdens de eerste coronagolf, maar later in 2020 bereikten de uitzend- en studentenarbeid in heel wat sectoren opnieuw het precrisisniveau. Studentenarbeid en uitzendarbeid waren dus een belangrijke schokdemper tijdens het coronajaar 2020, maar zorgden ook voor tewerkstelling bij de eerste, prille heropleving van de economie eind 2020. Verder toont het onderzoek aan dat de arbeidsdynamiek verminderde tijdens 2020, met een opmerkelijke terugval in het aantal aanwervingen. Het stelsel van de tijdelijke werkloosheid speelde hierin een rol.

Wanneer deden bedrijven beroep op tijdelijke werkloosheid?

Zowel intersectoraal als binnen de sectoren zijn er verschillen in de impact van de coronacrisis en het gebruik van tijdelijke werkloosheid in 2020. Op ondernemingsniveau doen bedrijven op korte termijn vooral beroep op tijdelijke werkloosheid door de slechte vooruitzichten en de toestand van het bedrijf pre-corona. Als eerste wordt tijdelijke werkloosheid meer intensief gebruikt bij bedrijven met een lagere winstgevendheid en/of lagere arbeidsproductiviteit pre-corona. Zombiebedrijven of loss makers doen niet meer dan gemiddeld beroep op tijdelijke werkloosheid. Ten tweede doen kleine ondernemingen of starters – vaker financieel kwetsbaarder – een groter beroep op het tijdelijke werkloosheidsstelsel. Daarnaast doen ondernemingen die pre-corona al veel beroep deden op tijdelijke werkloosheid, tijdens 2020 ook meer beroep op het stelsel.

Raadpleeg het onderzoek