De EU en het VK hadden eind 2018 al een akkoord bereikt over een ordelijk vertrek van de Britten. Maar dat zogenoemde Terugtrekkingsakkoord ('withdrawal agreement') is in de loop van 2019 meermaals verworpen door het Britse Lagerhuis. Daardoor moest de originele brexit-datum van 31 maart 2019 uitgesteld worden.

Op 17 oktober 2019 slaagden beide partijen er alsnog in een nieuw Terugtrekkingsakkoord (PDF bestand opent in nieuw venster) uit de brand te slepen. Dat akkoord lijkt heel sterk op het originele terugtrekkingsakkoord, maar vervangt de 'backstop' (de voor veel Britten onverteerbare noodoplossing waardoor het VK en de EU voor een onbepaalde tijd één douanegebied zouden blijven vormen) door een alternatieve regeling om een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland te vermijden.

Doordat het nieuwe akkoord niet meteen door het Lagerhuis goedgekeurd raakte, schreef de nieuwe premier Boris Johnson verkiezingen uit voor 12 december 2019, die zijn partij overtuigend won. Daarmee kon hij zijn brexit-deal ongestoord door het Lagerhuis laten goedkeuren. Op die manier staat niets nog een ordelijk vertrek op 31 januari 2020 in de weg. Meteen kunnen ook de onderhandelingen beginnen over hoe de toekomstige relatie tussen het VK en de EU eruit zal zien.

Onderhandelde brexit

Transitiefase na goedkeuring akkoord

Nadat het nieuwe Terugtrekkingsakkoord goedgekeurd is door het Britse Parlement en het Europese Parlement, treedt het VK op 31 januari 2020 officieel uit de EU. Na de uitstap treedt er een overgangsperiode of transitieperiode in werking tot eind 2020. In principe kan die transitiefase eenmalig verlengd worden met één of twee jaar, tot respectievelijk 31 december 2021 of 2022. De Britse premier Johnson heeft al gezegd dat hij geen enkele verlenging wil.

Tijdens de overgangsperiode verandert er vrijwel niets. Het vrije verkeer van personen en goederen blijft gewaarborgd: voor vakantiegangers van en naar het VK verandert er dus niets. De douane hoeft geen Britse goederen te controleren en vice versa. De rechten van Belgen die in het VK wonen, en vice versa, blijven onveranderd. Alle EU-regels en wetten blijven gelden voor het VK gedurende deze periode, maar het VK heeft niet langer een beslissingsrecht. Burgers, bedrijven en andere organisaties krijgen gedurende deze periode de tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe regels die zullen gelden na afloop van die overgangsperiode.

Welke regels er ná die mogelijke overgangsperiode zullen gelden, is nog niet bekend. Dat moeten de EU en het VK nog regelen in het kader van de onderhandelingen over de toekomstige relatie.

Andere elementen uit het Terugtrekkingsakkoord

Het Terugtrekkingsakkoord bevat verder nog afspraken over:

Toekomstige relatie

Zodra het VK officieel uit de EU is gestapt, op 31 januari 2020, kunnen de onderhandelingen over de toekomstige relatie van start gaan. Startpunt daarvoor zijn de bepalingen die zijn opgenomen in de Politieke Verklaring (PDF bestand opent in nieuw venster), die vastgehecht is aan het Terugtrekkingsakkoord.

Het VK en de EU zullen afspraken maken over hun nieuwe relatie, onder meer op het vlak van de toekomstige handelsrelatie, de rechten van burgers en de samenwerking op het vlak van veiligheid. Die nieuwe afspraken zouden moeten ingaan na het verloop van de transitiefase. Als er geen akkoord is op dat moment, zal er alsnog een no-deal brexit plaatsvinden.

De onderhandelingen over de toekomstige relatie zullen gevoerd worden door de Europese Commissie, op basis van een onderhandelingsmandaat dat goedgekeurd moet worden door de 27 lidstaten van de EU.

Gevolgen

Personenverkeer en verblijfsrecht

De brexit zal ingrijpende gevolgen hebben voor het vrije verkeer van personen en het verblijfsrecht na de overgangsperiode.

Bedrijfsleven en handel

Welke precieze vorm de brexit ook zal aannemen, de impact op het Vlaamse bedrijfsleven zal zwaar zijn.

Impact op andere domeinen

Onderwijs en Erasmus+

Alle lopende Erasmus+ projecten en uitwisselingen zullen in 2020 verder lopen. De mogelijkheid om na de transitieperiode op uitwisseling te gaan naar het VK via Erasmus+ zal afhangen van de uitkomst van de onderhandelingen over de toekomstige relatie met het VK. Surf voor meer informatie over de impact van brexit op Erasmus+ naar de website van Epos, het nationale agentschap voor het Erasmus+-programma in Vlaanderen.

Mobiel bellen/surfen

Binnen de EU mag uw operator u vandaag geen roamingkosten aanrekenen voor uw mobiele verbruik. Roamingkosten zijn de tarieven die u betaalt om te bellen, sms'en en surfen op een buitenlands netwerk. Als het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat, mag uw operator in principe weer roamingkosten aanrekenen als u in het VK uw smartphone gebruikt om te bellen of te internetten. Of dat daadwerkelijk het geval zal zijn, is nog niet duidelijk.

Rijbewijzen en wegvervoer

Op de brexit-webpagina van de FOD Mobiliteit vindt u alle informatie over de impact van de brexit op rijbewijzen en op wegvervoer.

Onderzoek

De brexit zal gevolgen hebben op de samenwerking binnen het Europese kaderprogramma voor onderzoek Horizon2020 (opent in nieuw venster)

Vlaamse belastingen

Op de website van de Vlaamse Belastingdienst vindt u een overzicht van de gevolgen voor de Vlaamse belastingen.