---
title: "Metadata over Graslandvlinderindex"
date: 2026-02-17T10:00:00
bibliography: ../references.bib
link-citations: TRUE
thema:
  - Flora & fauna
  - Klimaat
  - Ecosystemen
keywords:
  - biodiversiteit
  - vlinders
  - ecosystemen
lang: nl
tab: metadata
verantwoordelijke:
- Dirk Maes <dirk.maes@inbo.be>
- Lieve Vriens <lieve.vriens@inbo.be>
output: html_document
---

## Technische informatie

```{r setup, include=FALSE}
library(knitr)
opts_chunk$set(message = FALSE, warning = FALSE, echo = FALSE)
library(git2rdata)
```

```{r databereik}
databereik <- paste(
  range(read_vc("graslandvlinderindex")$year),
  collapse = "-")
```
- **Periodiciteit**: jaarlijks
- **Volgende update**: maart 2027
- **Databereik**: `r databereik`

## Databron

- **Producent**: Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek
- **Dataset**: dataset van 141 vlinderroutes van de dagvlinders van de  Algemene vlindermonitoring, aangevuld met tellingen van algemene dagvlinders uit meetnetten.be.
- **Gegevensinzameling**: Een uitgebreide handleiding voor het uitzetten en wandelen van een vlinderroute is te vinden in [@MaesEtAl2019]. Hierin wordt vooral besproken hoe soortgerichte monitoring moet gebeuren, maar op de telfrequentie en -lengte na is de werkwijze dezelfde als voor een algemene vlindermonitoring. 

## Berekeningswijze

De trend van dagvlinders in Vlaanderen wordt berekend met behulp van het R-package rbms [@DennisEtAl2016; @SchmuckiEtAl2015] waarmee per soort en per vlinderroute een jaarindex wordt berekend. Deze index is een maat voor de relatieve abundantie van elke soort op de verschillende vlinderroutes dat jaar. Per jaar kunnen de soortindexen vervolgens worden samengevoegd tot een algemene (gemiddelde) vlinderindex voor heel Vlaanderen [@DennisEtAl2016; @SchmuckiEtAl2024]. Het is deze Vlaamse jaarindex die per soort op de figuren wordt weergegeven. Voor een meer gedetailleerde uitleg en het gebruik van het R-package rbms verwijzen we naar [gedetailleerde uitleg](https://retoschmucki.github.io/rbms/index.html).
Voor negen typische graslandvlinders waren er voldoende gegevens om een graslandvlinderindex mee te berekenen (bruin zandoogje, groot dikkopje, hooibeestje,  icarusblauwtje, kleine vuurvlinder, koevinkje, oranjetipje, oranje zandoogje en zwartsprietdikkopje). Door de indexen van deze soorten te middelen [@DennisEtAl2016] bekomen we een graslandvlinderindex. Alle analyses werden gedaan in R 4.5.1 (@R2025).
De analyse gebeurt in verschillende stappen waarin verschillende parameters ingesteld kunnen worden:
• per jaar wordt nagegaan hoeveel tellingen er per vlinderroute gedaan werden (met drie tellingen als minimum om gebruikt te worden voor verdere analyse);
• vervolgens wordt berekend op hoeveel vlinderroutes een soort in een bepaald jaar gezien werd en tijdens hoeveel tellingen elke soort gezien werd op de verschillende vlinderroutes;
• voor alle soorten waarvan minstens een waarneming gedaan werd op minstens een vlinderroute per jaar wordt een jaarindex berekend [@DennisEtAl2016; @SchmuckiEtAl2015].

## Opmerkingen bij de gegevenskwaliteit en betrouwbaarheid

Afhankelijk van het aantal tellingen per vlinderroutes kan het aantal routes en soorten waarop de index berekend wordt, jaarlijks verschillen.

## Download

```{r child = "../../template/download_tabel.Rmd"} 
```

```{r tsv-tabel, results = "asis"}
download_tabel(
  rmd = "graslandvlinderindex.Rmd",
  tsv = c(
    graslandvlinderindex =
      "Gemodelleerde data voor de periode 1991-2025"
      ),
  rel_path = file.path("..", "graslandvlinderindex")
)
```

## Referenties