Craywatch: citizen science in de strijd tegen invasieve rivierkreeften
Wereldwijd zorgen invasieve rivierkreeften voor ecologische en economische problemen. In België zijn er ondertussen zeven soorten waargenomen.
Ondanks de bekende problematiek ontbrak in Vlaanderen een structureel overzicht van de verspreiding van deze zorgwekkende soorten. Meldingen bleven grotendeels sporadisch en versnipperd. Het Craywatch-project, een initiatief van het INBO en Natuur en Bos, zette burgerwetenschap in om deze ontbrekende kennis aan te vullen.
Vrijwilligers gingen tussen juni 2024 en augustus 2025 massaal het veld in. Dit leverde gegevens op over de aan- en afwezigheid van rivierkreeften voor maar liefst 548 plaatsen. Deze data gaven een geactualiseerd beeld van het voorkomen van de soorten en leverden verschillende nieuwe inzichten op. Zo werd de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft voor het eerst waargenomen en zagen we een sterke toename van de rode en de gestreepte Amerikaanse rivierkreeft. Er werden ook verschillen waargenomen in het voorkomen van soorten tussen watertypen, en in hun ecologische toleranties.
Craywatch onderstreept het belang van citizen science voor de detectie en monitoring van invasieve soorten en stelt op basis van de bekomen resultaten per soort een gerichte strategie voor surveillance voor.
Het project legt de basis voor een duurzaam monitoringmeetnet voor rivierkreeften en toont aan dat burgerwetenschap daar een plaats in heeft. Vanuit het INBO Craywatch-team bedanken we alle vrijwilligers die aan het project bijgedragen hebben.
Margot Vermeylen, Bieke Maex, Kevin Scheers & Frédérique Steen
Beeld boven: geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft (foto Wietse Chanet)