Herontdekking van de platte schijfhoren levert nieuwe kennis op voor bescherming
In 2025 zorgde een zeer kleine waterslak voor groot nieuws in de Demervallei. In een beek in de regio van Aarschot werd de platte schijfhoren ontdekt, een soort waarvan men vermoedde dat ze uit België verdwenen was. De vondst bevestigde voor het eerst in lange tijd dat de soort nog in ons land voorkomt. Voorlopig is dit bovendien de enige recent bekende populatie in België.
De platte schijfhoren is Europees beschermd via de Habitatrichtlijn. In Vlaanderen is het een van de soorten die we via de Soortenmeetnetten opvolgen. In 2018 bracht het INBO kennishiaten in kaart voor vier zeldzame, Europees beschermde weekdieren, waaronder de platte schijfhoren. Omdat recente waarnemingen ontbraken, was ook weinig bekend over de omstandigheden waarin de soort vandaag in Vlaanderen kan overleven. De herontdekking bood daarom een unieke kans om haar leefgebied in detail te onderzoeken.
In juni 2026 onderzochten onderzoekers van het INBO en Natuurpunt Studie daarom de beek in detail. Op drie van de vier onderzochte plaatsen vonden ze levende platte schijfhorens. Op twee plaatsen ging het zelfs om grote aantallen. Hun leefgebied werd beschreven aan de hand van de vegetatie, de vegetatiestructuur en de kenmerken van het water.
De resultaten helpen om beter te begrijpen welke omstandigheden deze zeldzame slak nodig heeft. Zo kunnen beschermings- en beheermaatregelen beter worden afgestemd en kan ook gericht worden gezocht naar eventuele andere populaties in Vlaanderen.
Ward Langeraert, Jo Packet