Hoe kijkt het brede publiek naar de aanwezigheid en het beheer van everzwijnen in Vlaanderen?
Een duurzaam en succesvol faunabeheer vereist wetenschappelijke onderbouwing en ondersteuning door de belangengroepen die het beheer mee uitvoeren, en het brede publiek. Zonder maatschappelijk draagvlak resulteert faunabeheer vaak in tegenstand, conflicten tussen belangengroepen en politieke commotie. Dat laatste is zeker het geval wanneer het beheer naast preventieve maatregelen ook het doden van dieren omvat.
De Vlaamse jachtwetgeving bepaalt daarom dat het INBO periodiek het maatschappelijk draagvlak voor de aanwezigheid en het beleid rond everzwijn meet. Het INBO voert dit onderzoek momenteel driejaarlijks uit, in samenwerking met het onderzoeksbureau Indiville.
De resultaten van de eerste drie metingen (2017, 2020, 2023) werden recent gepubliceerd en tonen aan dat het maatschappelijk draagvlak voor de everzwijnen langzaam afneemt. Dat zien we vooral in die gemeenten waar ze al aanwezig zijn. Tegelijkertijd neemt het draagvlak voor beheermaatregelen zoals elektrische afsluitingen en jacht toe. Het verschil in houding werd in deze periode niet alleen groter tussen de gebieden met en zonder everzwijnen, maar ook tussen de burgers die leven in gemeenten met everzwijnen.
De resultaten wijzen op een toenemend risico op verdere polarisatie binnen de maatschappij. Dit verhoogt de nood aan lokaal aangepaste beheerstrategieën en een proactieve communicatie over de aanpak en de praktische beperkingen van beheermaatregelen, als je het maatschappelijk draagvlak voor de everzwijnen en het beheer wil behouden.
Jim Casaer, Anneleen Rutten
Evolutie in de drie opeenvolgende peilingen over een aantal maatregelen die je kan nemen in de context van het beheer van everzwijnen. Hoe meer de bollen naar rechts staan, des te meer is men het eens. De afstand tussen het midden van de bollen geeft de verschillen tussen de jaren of mensen in gemeenten met versus zonder everzwijnen weer. De grootte van de bollen leert iets over het verschil in meningen binnen een groep. Een kleine bol wil zeggen dat er een grote eensgezindheid is, een grote bol wijst op een grote diversiteit aan meningen. Doorheen en de jaren zien we voor bepaalde maatregelen dat er grotere verschillen zijn tussen het brede publiek in gebieden met versus zonder everzwijnen, maar ook dat het verschil in meningen binnen elk van de groepen groter wordt.
Beeld boven: foto Gert Wouters