Gemeentelijke vrijwilligerskorpsen

Onze samenleving toont zich op haar kwetsbaarst én haar sterkst wanneer ze met een noodsituatie wordt geconfronteerd. Tal van voorbeelden tonen aan dat vrijwilligers in noodsituaties een verschil kunnen maken.

Daarom zet Vlaanderen in op de uitbouw van gemeentelijke vrijwilligerskorpsen. Zij versterken de weerbaarheid van onze lokale gemeenschappen én van individuele burgers door het volgen van een EHBO-training. Dit stelt hen in staat om mensen in nood te helpen en biedt hen de kans om de professionele hulpdiensten te ondersteunen.

Tijdens hun training leren vrijwilligers hoe een crisisrespons werkt en welke meerwaarde zij aan de hulpdiensten kunnen leveren bij uiteenlopende taken zoals:

• Voedselbedeling;
• Opkuis na overstromingen;
• Vullen van zandzakjes;
• Het zoeken naar vermiste personen;
• Het helpen inrichten van opvanglocaties.

Op die manier dragen gemeentelijke vrijwilligerskorpsen bij aan een sterke, solidaire en veerkrachtige samenleving.

Als vrijwilliger krijg je een EHBO-opleiding, een jaarlijkse bijscholing en neem je jaarlijks deel aan een grootschalige simulatieoefening. Ter ondersteuning hiervan werkte Rode Kruis-Vlaanderen een digitale crisistool uit. Elk bestuur dat een vrijwilligerskorps opricht, krijgt een eigen inlogpagina. Hier kan het bestuur vrijwilligers beheren en een hulpvraag versturen. Zodra deze is verstuurd, worden de vrijwilligers door Rode Kruis-Vlaanderen opgeroepen en aangestuurd via instructies in de crisistool.

De belangrijkste kenmerken van een gemeentelijk vrijwilligerskorps zijn:

• Het gemeentelijk vrijwilligerskorps heeft minstens 10 leden.
• Leden van het vrijwilligerskorps zijn minstens 16 jaar oud.
• Vrijwilligers volgen een basisopleiding bij Rode Kruis-Vlaanderen. De opleiding voor de vrijwilligers bestaat uit een basisopleiding EHBO, een jaarlijkse bijscholing en een simulatie-oefening. Op vraag van het lokaal bestuur en in overleg met Rode Kruis-Vlaanderen kunnen deze sessies basisopleiding EHBO eventueel gegeven worden door Het Vlaamse Kruis, of een andere partner die voldoet aan het kwaliteitscharter voor de EHBO-lessen. Elk lokaal bestuur is vrij om bijkomende opleidingen aan te bieden of te organiseren. Wie al een geldig EHBO-certificaat heeft, moet de EHBO opleiding niet opnieuw volgen.
• De rekrutering, registratie (inclusief verzekering), en coördinatie tijdens een crisis verlopen via de digitale crisistool van Rode Kruis-Vlaanderen. Bij de oprichting van een gemeentelijk vrijwilligerskorps krijgt het lokaal bestuur een inlogpagina in de crisistool.
• Vrijwilligers die geregistreerd staan in de crisistool zijn bij inzet tijdens noodsituaties gedekt door de verzekering van Rode Kruis-Vlaanderen, zowel door de verzekering ‘lichamelijke ongevallen’ als de verzekering ‘burgerlijke aansprakelijkheid’.
• Het lanceren van een hulpvraag gebeurt steeds door de gemeente zelf. De gemeente bepaalt welke leden (bijvoorbeeld de burgemeester) van het lokaal bestuur de hulpvraag kunnen lanceren. Dat kan telefonisch of via de crisistool.
• Tijdens een noodsituatie kunnen vrijwilligers o.a. logistieke, operationele en medische taken opnemen.
• Bij noodsituaties kan een coördinator van Rode Kruis-Vlaanderen op vraag van de gemeente mee aansturen.
• De leden van de gemeentelijke vrijwilligerskorpsen nemen steeds een ondersteunende rol op tijdens crisissen en vervangen nooit de hulp- en ordediensten.
• Bij hulpvragen van lokale besturen tijdens noodsituaties waar meer hulp nodig is, kan Rode Kruis-Vlaanderen via de crisistool een spontane hulpvraag lanceren. Burgers die zich registeren als spontane vrijwilligers voor die specifieke hulpvraag worden ook aangestuurd door de coördinator van het Rode Kruis, en zijn op dezelfde manier als de vrijwilligers van het gemeentelijk vrijwilligerskorps verzekerd. Na afloop van de noodsituatie worden alle verzamelde gegevens van deze spontane vrijwilligers verwijderd.
• Bij grootschalige noodsituaties worden provinciale rampenplannen afgekondigd en coördineren de gouverneurs. In samenspraak met de lokale besturen onderzoeken zij op welke manier ze de gemeentelijke vrijwilligerskorpsen bij grootschalige noodsituaties kunnen ingezet worden.
• De Vlaamse overheid voorziet in een eerste fase in financiering voor de uitbouw van een gemeentelijk korps tot maximaal 80 leden. Vanaf het 81ste lid financiert de gemeente de opleiding van leden van het vrijwilligerskorps met eigen middelen. Deze bovengrens wordt jaarlijks geëvalueerd.

Voor meer info kan je als lokaal bestuur terecht bij:

• Rode Kruis-Vlaanderen
  • https://www.rodekruis.be/wat-kan-jij-doen/vrijwilligerskorps/
  • crisisvrijwilligers@rodekruis.be(opent in uw e-mail applicatie)
• ABB
  • vwk-abb@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie)