Meewerkende echtgenoot/echtgenote of helper van een zelfstandige

Als zelfstandige mag u de hulp inroepen van uw partner, familieleden, vrienden of kennissen om te komen helpen in uw zaak. Zij worden dan niet als personeel beschouwd, maar als:

  • helper
  • toevallige helper
  • meewerkende echtgenoot/echtgenote

Helper

Een helper is iemand die een zelfstandige in zijn zaak helpt of vervangt, zonder daarbij verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst. Dat laatste is het grote verschil met de werknemer. De helper is vaak, maar niet noodzakelijk, een familielid van de zelfstandige. Helpers worden zelf ook beschouwd als zelfstandigen en moeten zich dus aansluiten bij een socialeverzekeringsfonds.

U kunt alleen helper zijn van een natuurlijk persoon, niet van een vennootschap. U kunt wel optreden als helper van een mandataris van een vennootschap.

Toevallige helper

Onder bepaalde omstandigheden is de helper niet onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen. Dat is het geval bij de zogenaamde ‘toevallige helpers’. Om als toevallige helper te worden beschouwd, moet u aan enkele voorwaarden voldoen.

  • U mag niet meer dan 90 dagen per jaar werken als helper.
  • Het moet daarbij gaan om occasionele en tijdelijke hulp, dus niet op regelmatige basis.
  • U bent niet getrouwd en nog geen 20 jaar oud. Vanaf 1 januari van het jaar waarin u 20 wordt, kunt u niet meer als toevallige helper beschouwd worden. Tenzij u student bent en kinderbijslag ontvangt: in dat geval kunt u toch nog als toevallige helper beschouwd worden. Pas vanaf het kwartaal waarin u 25 jaar wordt of waarin u geen kinderbijslag meer krijgt, kan dat niet meer. Als student krijgt u kinderbijslag voor een kwartaal als u niet meer dan 240 uur in dat kwartaal hebt gewerkt.

Meewerkende echtgenoot/echtgenote

Een persoon wordt beschouwd als meewerkende echtgenoot/echtgenote van een zelfstandige als hij of zij:

  • partner is van een zelfstandige (via een huwelijks- of samenlevingscontract),
  • daadwerkelijk zijn medewerking verleent,
  • geen inkomen uit een andere werkzaamheid heeft of geen vervangingsinkomen dat recht geeft op een volwaardige dekking in de sociale zekerheid.

Als u getrouwd bent of contractueel samenleeft met een zelfstandige, wordt u beschouwd als meewerkende echtgenoot en bent u persoonlijk onderworpen aan het volledige socialezekerheidsstelsel, tenzij de zelfstandige een verklaring op eer aflegt dat u uw partner niet wezenlijk helpt in de zaak.

Als u als partner de zelfstandige daadwerkelijk in de zaak helpt, dan moet u zich aansluiten bij het socialeverzekeringsfonds van de geholpen zelfstandige. Als u dat niet doet, dan krijgt u dezelfde administratieve boete als een zelfstandige in hoofdberoep. U betaalt dus bijdragen zoals een zelfstandige in hoofdberoep. Die bijdragen worden berekend naargelang van uw eigen inkomsten en bieden een volwaardige verzekering (het zogenaamde ‘maxistatuut’) van geneeskundige verzorging, gezinsbijslagen, pensioen en moederschapshulp.

Die regeling is facultatief voor wie geboren is vóór 1956: als u in dat geval bent, kunt u blijven kiezen voor het oude ‘ministatuut’. Dat biedt alleen een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit en bij moederschap, risico's waarvoor u geen afgeleide rechten (als persoon ten laste) hebt via uw partner. In dat geval betaalt u een relatief kleine driemaandelijkse sociale bijdrage, die berekend wordt op de inkomsten van de geholpen zelfstandige.

Als u de partner van een bestuurder in een vennootschap bent, dan wordt u niet beschouwd als meewerkende echtgenoot/echtgenote. Het is wel mogelijk dat u op nog een andere manier (bv. als u een mandaat bekleedt in de vennootschap of als niet uw partner, maar de vennootschap zelf u vergoedt) onderworpen bent aan het sociaal statuut van de zelfstandige.

Als u uw zelfstandige partner niet regelmatig (dus niet jaarlijks herhaald) en minder dan 90 dagen per jaar helpt, dan wordt u beschouwd als toevallige helper en bent u niet onderwerpen aan het statuut van zelfstandige.

Als u zelf voldoende rechten op sociale zekerheid hebt als nog actieve werknemer, ambtenaar of zelfstandige, of doordat u een vervangingsinkomen krijgt, is de regeling van de meewerkende echtgenoot/echtgenote niet op u van toepassing.

Meer informatie over de meewerkende echtgenoot/echtgenote vindt u in deze brochure van het RSVZ.

  Helper Toevallige helper    

Meewerkende echtgenoot
uitgezonderd ministatuut

Arbeidsovereenkomst

 

Geen arbeidsovereenkomst

Aansluiten bij socialezekerheidsfonds?

 

ja nee ja

Sociale bijdragen betalen?

 

ja nee ja

Sociale bescherming binnen het statuut der zelfstandigen?

 

ja nee ja

Maximaal aantal dagen?

 

nee ja: 90 dagen nee

Mag op regelmatige basis?

ja nee: alleen occasionele hulp ja

 

Contact

Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ)

Adres
Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ)
Willebroekkaai 35
1000 Brussel
België
Telefoon
02 546 42 11
Fax
02 511 21 53
E-mail
Website