Naar de hogeschool of universiteit

Naar de hogeschool of universiteit

Heel wat jongeren stoppen na het secundair onderwijs niet met school. Zij studeren verder aan een hogeschool of aan een universiteit of ze volgen hoger beroepsonderwijs (hbo5).

Via het hoger onderwijs kunt u het diploma van bachelor of master behalen, of de titel van gegradueerde of doctor.

Aanbod in het hoger onderwijs

Verschillende soorten instellingen bieden in Vlaanderen opleidingen in het hoger onderwijs aan. De bekendste instellingen zijn de hogescholen en de universiteiten:

  • De hogeschool biedt professionele bacheleropleidingen aan
  • De universiteit biedt academische bachelor- en masteropleidingen aan, en doctoraatsopleidingen

Een overzicht van de soorten opleidingen op hogeschool en universiteit vindt u op de website van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming.

In sommige secundaire scholen en in sommige centra voor volwassenenonderwijs (cvo) kunt u hoger beroepsonderwijs (HBO5) volgen. HBO5 behoort ook tot het hoger onderwijs. De opleidingen van HBO5 situeren zich tussen het secundair onderwijs en de professionele bacheloropleidingen.

Toelatingsvoorwaarden voor de hogeschool en de universiteit

Om een bacheloropleiding te starten hebt u een van de volgende diploma's nodig.

  • diploma secundair onderwijs
  • diploma hoger onderwijs van het korte type
  • diploma hoger onderwijs voor sociale promotie
  • diploma of certificaat uitgereikt in het kader van het hoger beroepsonderwijs
  • studiebewijs dat als gelijkwaardig wordt erkend met een van de voorgaande diploma's

Als u niet voldoet aan de algemene toelatingsvoorwaarden, dan beslist de hogeschool of universiteit of u kunt starten in het hoger onderwijs. Een hogeschool of universiteit legt afwijkende toelatingsvoorwaarden vast in het onderwijsreglement. Voor meer informatie neemt u contact op met de hogeschool of universiteit waar u wilt studeren.

Voor een aantal opleidingen zijn er bijkomende voorwaarden.

  • De opleidingen audiovisuele kunst en beeldende kunst, en muziek en podiumkunsten organiseren een artistieke toelatingsproef.
  • Voor de opleidingen geneeskunde en tandheelkunde moet u slagen voor het toelatingsexamen arts of het toelatingsexamen tandarts. 
  • Voor de opleidingen burgerlijk ingenieur en burgerlijk ingenieur-architect moet u een niet-bindende toelatingsproef (ijkingstoets) afleggen.
  • Voor de lerarenopleiding kleuteronderwijs, lager onderwijs of secundair onderwijs in een hogeschool in Vlaanderen moet u een niet-bindende toelatingsproef (instaptoets) maken.

 

Om een masteropleiding of een bachelor-na-bachelor te starten, moet u een bachelordiploma hebben. De hogescholen en universiteiten bepalen verder zelf of dit een diploma van een specifieke bacheloropleiding moet zijn.

Om een master-na-master te starten, moet u een masterdiploma hebben. Hogescholen en universiteiten bepalen verder zelf of dit een diploma van een specifieke masteropleiding moet zijn.

Hogescholen en universiteiten kunnen afwijkingen op de toelatingsvoorwaarden toestaan, omwille van humanitaire redenen, medische, psychische of sociale redenen. Soms kunt u ook een afwijking op de toelatingsvoorwaarde verkrijgen als blijkt dat u op basis van eerdere studies (eerder verworven kwalificaties of EVK) of op basis van eerdere werkervaring (eerder verworven competenties of EVC) een voldoende niveau behaalt.

Inschrijven in een hogeschool of universiteit

Bij de inschrijving aan een hogeschool of universiteit hebt u als student de keuze uit verschillende soorten contracten:

  • een diplomacontract
  • een creditcontract
  • een examencontract

Leerkrediet

Bij de inschrijving in het hoger onderwijs krijgt u een leerkrediet. Dat is een virtuele rugzak met 140 studiepunten. Die studiepunten zet u in tijdens uw studies, maar u kunt ze ook terugverdienen.

Studiekosten in het hoger onderwijs

Bij uw inschrijving betaalt u studiegeld. Jaarlijks bepalen de hogescholen en universiteiten, op basis van een wettelijk vastgelegd maximum, het studiegeld voor hun opleidingen.

De Vlaamse overheid springt bij voor studenten die de kosten verbonden aan de studie niet kunnen dragen. Als u aan bepaalde financiële en pedagogische voorwaarden voldoet, kunt u in aanmerking komen voor een studietoelage.

Flexibel studeren

U kunt in het hoger onderwijs via een flexibele leerroute een diploma of een creditbewijs behalen.

De flexibilisering van het hoger onderwijs laat u als student toe zelf uw studieprogramma samen te stellen. U hoeft dus niet noodzakelijk een voltijds studieprogramma te volgen. Afhankelijk van uw capaciteiten en van de tijd die u aan uw studie kunt besteden, bepaalt u zelf voor hoeveel studiepunten u zich inschrijft.

U kunt uw studievoortgang ook vereenvoudigen of versnellen door vrijstellingen aan te vragen op basis van eerdere studies of op basis van werkervaring. 

Op de website van Onderwijs Vlaanderen vindt u meer info over flexibel studeren

Als u om de een of andere reden, bijvoorbeeld omdat u werkt, geen (voltijds) dagonderwijs kunt volgen, zijn er enkele mogelijkheden om toch een diploma hoger onderwijs te behalen.

  • U kunt met een hogeschool of universiteit een examencontract afsluiten. U schrijft zich dan enkel in om de examens af te leggen, en u volgt dus geen lessen.
  • Sommige instellingen bieden de mogelijkheid om via afstandsonderwijs een diploma te behalen.
  • Verschillende opleidingen kunt u ook via weekend- of avondonderwijs volgen

Studeren in het buitenland

Tijdens uw opleiding aan een Vlaamse universiteit of hogeschool, kunt u ook een deel van uw studies of uw stage in het buitenland afleggen via het Erasmusprogramma.

Publicaties

Hoger onderwijs in Vlaanderen. Informatiebrochure 2018

De brochure bevat informatie over de organisatie van het hoger onderwijs (soorten instellingen en opleidingen, toelatingsvoorwaarden, leerkrediet, …) en over studeren in het buitenland of studeren met een functiebeperking. Verder worden ook een aantal veelgebruikte woorden uit het hoger onderwijs verklaard.

Contact

Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen

Adres
Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen
Koning Albert II laan 15
1210 Sint-Joost-ten-Node
België
Telefoon
02 553 89 53
E-mail