Stemrecht en stemplicht bij verkiezingen

Wie stemgerechtigd is in België, moet ook deelnemen aan de verkiezingen. Met deelname aan de verkiezingen wordt bedoeld:

  1. zich begeven naar het stemlokaal
  2. het stemhokje binnentreden
  3. een stem uitbrengen (dat kan ook een blanco stem zijn)
  4. het stemhokje verlaten
  5. en het stembiljet in de stembus stoppen (bij digitale stemming met stemcomputers komt er ook het scannen van het stembiljet bij).

Als u weigert het stemhokje binnen te gaan, wordt u genoteerd als ‘afwezige kiezer’.

Op Vlaanderenkiest.be leest u hoe u geldig kunt stemmen tijdens de lokale en provinciale verkiezingen van zondag 14 oktober 2018.

Stemplicht

In België is er stemplicht voor alle Belgen vanaf de leeftijd van 18 jaar, ook al bent u niet in staat om naar het stemlokaal te gaan.

In aanloop naar de verkiezingen krijgt u een oproepingsbrief. Op die brief staat vermeld in welke gemeente en in welk stemlokaal u moet gaan stemmen, alsook de openingsuren van het stemlokaal en wat u naast de brief moet meebrengen (bv. identiteitskaart).

Op voorwaarde dat u een geldige reden hebt om zelf niet aan de verkiezingen deel te nemen, kunt u een volmacht aan een andere kiezer geven. Ook als u zich op de dag van de verkiezingen in het buitenland bevindt moet u een volmacht geven.

Als u als Belg in het buitenland woont, geldt de stemplicht niet automatisch. U moet eerst een aanvraag indienen tot deelname aan de federale en de Europese verkiezingen (als u geen domicilie in België hebt, kunt u sowieso niet deelnemen aan de lokale, provinciale en regionale verkiezingen).

Stemrecht

Als Belg bent u stemgerechtigd als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • U moet minstens 18 jaar zijn, ten laatste op de dag van de verkiezingen (leeftijdsvoorwaarde).
  • U mag niet geschorst of uitgesloten zijn van het kiesrecht.
  • U moet ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van uw gemeente, ten laatste op de dag dat de kiezerslijst wordt afgesloten (inschrijvingsvoorwaarde).

Stemrecht voor niet-Belgen

Als buitenlander in België kunt u onder bepaalde voorwaarden als kiezer deelnemen aan bepaalde verkiezingen:

  • de gemeenteraadsverkiezingen (en stadsdistrictraadsverkiezingen in stad Antwerpen)
  • de Europese verkiezingen (als u de nationaliteit hebt van één van de landen van de Europese Unie):
    • ofwel stemt u in uw land van herkomst
    • ofwel schrijft u zich in op de kiezerslijst van uw gemeente (u mag dan enkel stemmen op de Belgische lijsten).

Niet-Belgen (binnen of buiten de Europese unie) mogen dus niet deelnemen aan:

  • de federale verkiezingen
  • de regionale verkiezingen
  • de verkiezingen voor de provincieraad
  • en de rechtstreekse OCMW-raadsverkiezingen in Voeren en in de zes faciliteitengemeenten rond Brussel.

Een EU-onderdaan of niet-Belg van buiten de Europese Unie heeft de keuze al dan niet een aanvraag in te dienen om te mogen stemmen. Zodra hij echter dat stemrecht heeft verkregen, is hij ook verplicht te gaan stemmen.

Wilt u als buitenlander deelnemen aan bepaalde verkiezingen, dan moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • U moet minstens 18 jaar zijn, ten laatste op de dag van de verkiezingen.
  • U mag niet geschorst of uitgesloten zijn van het kiesrecht.
  • U moet ingeschreven zijn:
    • in het bevolkingsregister of vreemdelingenregister van een Belgische gemeente (uw hoofdverblijfplaats)
    • en op de kiezerslijst.

Inwoners van buiten de EU moeten op het ogenblik van de indiening van de aanvraag 5 jaar ononderbroken hun wettelijke hoofdverblijfplaats in België hebben.

Hoe moet ik mij inschrijven als buitenlandse kiezer?

Om u in te schrijven op de kiezerslijst moet u een aanvraagformulier invullen en tijdig indienen. Dat formulier kunt u gratis verkrijgen bij uw gemeentebestuur of downloaden op de verkiezingssite.

  • Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2018 moet u ten laatste op 31 juli 2018 uw aanvraag indienen voor inschrijving op de kiezerslijst.
  • Voor de Europese verkiezingen van 25 mei 2014 moest u ten laatste op 28 februari 2014 ingeschreven zijn op de kiezerslijst.

De inschrijving blijft geldig voor de volgende verkiezingen, op voorwaarde dat u aan de kiesvoorwaarden blijft voldoen. Wenst u niet langer deel te nemen aan de verkiezingen, dan moet u schriftelijk afstand doen van uw hoedanigheid als kiezer.

Meer informatie

Meer informatie over stemrecht en stemplicht, volmachten en geldig stemmen vindt u op:

Veelgestelde vragen

Contact

Dienst Verkiezingen

Adres
Dienst Verkiezingen
Park Atrium
Koloniënstraat 11
1000 Brussel
België
Telefoon
02 518 21 31
Fax
02 210 10 31
E-mail
Website