De Vlaamse begroting in cijfers

Om het beleid te kunnen uitvoeren en de overheidsadministratie goed te laten werken, heeft de Vlaamse overheid financiële middelen nodig. Die financiële middelen haalt ze uit belastingen, heffingen, boetes en eigen vermogen. Dat geld moet de overheid op een verantwoorde en transparante manier uitgeven.

Jaarlijks maakt de Vlaamse Regering daarom een begroting op. Dat is een schatting van de inkomsten en uitgaven die de Vlaamse overheid verwacht in het volgende jaar.

Voor 2018 heeft de Vlaamse Regering een begroting in evenwicht vooropgesteld, met 610 miljoen nieuwe investeringen.

De totale uitgaven voor 2018 bedragen 44,7 miljard euro, de ontvangsten bedragen 42,3 miljard euro.

Op basis van nieuwe gegevens over de uitgaven en ontvangsten heeft de Vlaamse Regering deze begroting in april 2018 aangepast. Bij de begrotingscontrole had de begroting een licht overschot. De begrotingsaanpassing 2018 is eind april ter goedkeuring ingediend bij het Vlaams Parlement.

44,7 miljard uitgaven inkomsten 42,3 miljard

Uitgaven

44,7 miljard

In 2018 creëert de Vlaamse Regering voor 373,8 miljoen euro aan nieuwe beleidsruimte, waarvan een ruim deel voor het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Deze middelen zullen aangewend worden om de in het Regeerakkoord aangegane engagementen verder vorm te geven, om de onvoorziene uitgaven ten gevolge van de droogte- en vorstrampen in 2017 te vereffenen en cao-onderhandelingen op te starten.

Het investeringsbudget voor publiek-private samenwerking rond scholenbouw wordt bijkomend verhoogd van 300 naar 550 miljoen euro. Voor de leningverstrekking in het kader van de sociale woningbouw wordt 285 miljoen euro aan extra leningen voorzien. Om een coherent Vlaams mobiliteitsbeleid rond combimobiliteit mogelijk te maken trekt de Vlaamse Regering 100 miljoen euro uit om beter te kunnen participeren in de uitbouw van geïntegreerde mobiliteitsknooppunten, zoals randparkings. De Vlaamse Regering investeert bijkomend 75 miljoen euro in beloftevolle vernieuwende industriële ondernemingen.

  • 13,2
    miljard
    Onderwijs en Vorming
  • 12,1
    miljard
    Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
  • 3,96
    miljard
    Kanselarij en Bestuur
  • 3,69
    miljard
    Werk en Sociale Economie
  • 3,67
    miljard
    Mobiliteit en Openbare Werken
  • 2,52
    miljard
    Financiën en Begroting
  • 2,04
    miljard
    Omgeving
  • 1,66
    miljard
    Economie, Wetenschap en Innovatie
  • 1,29
    miljard
    Cultuur, Jeugd, Sport en Media
  • 0,19
    miljard
    Landbouw en Visserij
  • 0,17
    miljard
    internationaal Vlaanderen
  • 0,13
    miljard
    Hogere Entiteiten
  • Onderwijs en Vorming

    VLA18Q1-percentage-OV-0129,57%van totalebudget

    De grootste uitgavenposten bij de begroting van Onderwijs en Vorming zijn de lonen van het onderwijspersoneel. Bij elke begrotingsronde worden de bestaande ramingen aangepast op basis van de meest recente cijfers over de leerlingenpopulatie en de vergrijzing van het onderwijspersoneel.

    Het budget voor school- en studietoelagen wordt verhoogd met 7 miljoen euro om op een uitgavenniveau van 174 miljoen euro te komen.

    13,2 miljard 10,7 miljoen Leren en werken 174 miljoen School- en studietoelagen 13,2 miljoen Nascholing voor leerkrachten 7,76 miljard Lonen onderwijspersoneel
  • Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

    VLA18Q1-percentage-WVG-0127,19%van totalebudget

    De grootste hap uit het WVG-budget, meer dan 3,6 miljard, gaat sinds 2015 naar de gezinsbijslag. Nog eens 2 miljard wordt uitgetrokken voor thuiszorg- en ouderenzorgbeleid.

    12,1 miljard 2,15 miljard Thuis- en ouderenzorg 434 miljoen Jongerenwelzijn 3,64 miljard Gezinsbijslag 8,28 miljoen Justitiehuizen en elektronisch toezicht 1,99 miljoen Subsidies aan vrijwilligersorganisaties 1,68 miljard Personen met een handicap
  • Kanselarij en Bestuur

    VLA18Q1-percentage-KB-018,87%van totalebudget

    Het decretaal voorziene groeipad voor het Gemeentefonds en het Stedenfonds zorgt voor een stijging met respectievelijk 87,4 miljoen euro en 5,1 miljoen euro. Daarnaast wordt er voor de inkanteling van de provincies een bijkomend bedrag van 22,4 miljoen euro uitgetrokken, waarvan 13,1 miljoen euro als compensatie voor de steden en gemeenten die provinciale instellingen overnemen.

    Voor de organisatie van de lokale verkiezingen op 14 oktober 2018 wordt 7,1 miljoen euro voorzien om de aangegane verbintenissen te kunnen vereffenen.

    3,96 miljard 46,8 miljoen Informatie, ICT en e-government 50,2 miljoen Brusselbeleid 53,7 miljoen Personeel en HR-beleid 73,5 miljoen Integratie en inburgering 3,37 miljard Lokaal en provinciaal bestuur 131 miljoen Vastgoed, huisvesting en faciliteiten
  • Werk en Sociale Economie

    VLA18Q1-percentage-WSE-018,26%van totalebudget

    In 2016 is de bevoegdheid voor de dienstencheques effectief overgedragen naar de gewesten. Aangezien het gebruik van de cheques blijft toenemen, wordt het voorziene krediet met 33,7 miljoen euro verhoogd. De kredieten voor doelgroepenbeleid stijgen. In het kader van de hervorming van het beleid, komen de doelgroepkortingen voor jongeren en ouderen in 2018 verder op kruissnelheid, terwijl de aflopende doelgroepkortingen voor langdurig werklozen en de activeringspremies nog niet volledig uitgedoofd zijn.

    3,69 miljard 37,1 miljoen Bestrijden structurele werkloosheid 796 miljoen Doelgroepenbeleid werk 96,6 miljoen Aanmoedigingspremies en zorgkrediet 1,21 miljard Dienstencheques
  • Mobiliteit en Openbare Werken

    VLA18Q1-percentage-MOW-018,21%van totalebudget

    Een groot deel van het budget van het beleidsdomein Mobiliteit en Openbare Werken, wordt besteed aan openbaar vervoer. Vervoersmaatschappij De Lijn krijgt 976 miljoen euro om te zorgen voor bussen en trams in Vlaanderen. Daarnaast wordt ook geld voorbehouden voor het onderhoud van wegen en de bouw van bijkomende weginfrastructuur. En de Vlaamse overheid geeft ook geld uit aan het onderhoud van de waterwegen en de Vlaamse havens. In 2018 eenmalig 10 miljoen euro voorzien voor het wegwerken van de schade na de superstorm Dieter.

    3,67 miljard 808 miljoen Verkeersveiligheid en wegeninfrastructuur 664 miljoen Waterwegen en scheepvaart 176 miljoen Wegenonderhoud en strooidienst 976 miljoen De Lijn
  • Financiën en Begroting

    VLA18Q1-percentage-FB-015,63%van totalebudget

    Sinds 2015 is Vlaanderen bevoegd voor de fiscale uitgaven in het kader van de woonbonus, het bouwsparen, energiebesparende investeringen, restauratiewerken aan monumenten, renovatiewerken door verhuurders van sociale woningen en dienstencheques. Voor al die maatregelen wordt een bedrag van 1,8 miljard euro voorzien. Voor de fiscale uitgaven voor wonen gaat de Vlaamse overheid uit van een daling met 43,9 miljoen euro. De fiscale uitgaven voor dienstencheques stijgen met 17,2 miljoen euro ten opzichte van de voorgaande begroting.

    2,52 miljard 179 miljoen Arbeidsmarktbeleid 1,61 miljard Woonfiscaliteit 91,9 miljoen Kilometerheffing
  • Omgeving

    VLA18Q1-percentage-OMG-014,56%van totalebudget

    Op 1 april 2017 werden de beleidsdomeinen Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) en Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO) gefuseerd tot het nieuwe domein Omgeving.

    In het grond- en pandendecreet werden een aantal groeipaden voorzien. Zo stijgen de kredieten voor de Vlaamse renovatiepremie met 30,7 miljoen euro. Bij de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) nemen de volumes voor sociale huur- en koopwoningen respectievelijk toe met 7,6 miljoen euro en 8,8 miljoen euro.

    In navolging van de investeringsimpuls van 7,5 miljoen euro voor asbestafbouw in de scholen vorig jaar wordt deze impuls in 2018 verdergezet en wordt 5,8 miljoen euro vrijgemaakt voor asbestafbouw bij particulieren, landbouwbedrijven en KMO's.

    2,04 miljard 95,0 miljoen Beheer vanonroerend erfgoed 50,5 miljoen Socialewoonleningen 99,7 miljoen Renovatiepremies,verbeterings- enaanpassingspremies 3,70 miljoen Dierenwelzijn 1,97 miljoen Natuur- en bosonderzoek 87,3 miljoen Duurzame energie
  • Economie, Wetenschap en Innovatie

    VLA18Q1-percentage-EWI-013,71%van totalebudget

    In 2018 voorziet de Vlaamse Regering 758 miljoen euro voor investeringen in wetenschappelijk onderzoek en innovatie. Daarnaast besteedt de Vlaamse overheid 561 miljoen euro aan de ondersteuning van ondernemerschap.

    1,66 miljard 282 miljoen Innovatie 476 miljoen Wetenschappelijk onderzoek 561 miljoen Ondersteunen van ondernemerschap
  • Cultuur, Jeugd, Sport en Media

    VLA18Q1-percentage-CJSM-012,90%van totalebudget

    Ten gevolge van de overheveling van provinciale bevoegdheden naar de Vlaamse Gemeenschap nemen de kredieten in het domein CJSM toe. Die extra middelen dienen ter vergoeding van overkomend personeel en het subsidiëren van organisaties die tot nog toe door de provincies gesubsidieerd werden.

    De dotatie voor de Vlaamse Radio en Televisie (VRT) bedraagt 271 miljoen euro. De uitgaven voor de geplande nieuwbouw zijn gestegen, maar die worden gecompenseerd door het besparingstraject van de VRT en dalende investeringen in materieel.

    1,29 miljard 0,99 miljoen Dopingbestrijding 1,88 miljoen Subsidies regionale omroepen 11,8 miljoen Cultuurparticipatie 50,2 miljoen Jeugdbeleid 153 miljoen Sport en topsport 271 miljoen Dotatie VRT
  • Landbouw en Visserij

    VLA18Q1-percentage-LV-010,43%van totalebudget

    Het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds krijgt jaarlijks een budget van 70 miljoen euro om de Vlaamse land- en tuinbouw te ondersteunen. De visserijsector krijgt een budget van 2,1 miljoen euro via het Financieringsinstrument van de Vlaamse Visserij- en aquacultuursector (FIVA). Naar aanleiding van de vorstschade van april en de extreme droogte in juni wordt er 30,7 miljoen euro uitgetrokken voor het landbouwrampenfonds om de getroffen landbouwers te vergoeden. De middelen worden uitbetaald via het Vlaams Fonds voor de Lastendelging.

    0,19 miljard 3,99 miljoen Landbouw- en visserijonderzoek 5,00 miljoen Promotie van landbouwproducten 70,0 miljoen Vlaams Landbouw- investeringsfonds (VLIF)
  • internationaal Vlaanderen

    VLA18Q1-percentage-iV-010,37%van totalebudget

    Het budget van het beleidsdomein internationaal Vlaanderen wordt voor een groot deel ingezet voor toerisme enerzijds en de ondersteuning van internationaal ondernemen anderzijds, onder meer door het toekennen van subsidies aan ondernemingen die de export bevorderen.

    Toerisme Vlaanderen krijgt extra kredieten in 2018: 0,5 miljoen euro voor de werking van Event Flanders en een eenmalig bedrag van 1,8 miljoen euro voor de World Choir Games.

    Om tegemoet te komen aan een vraag voor meer financiële ondersteuning van internationale activiteiten van Vlaamse ondernemingen, worden de kredieten van het Vlaams Agentschap voor Internationaal Ondernemen (FIT) eenmalig met 0,7 miljoen euro verhoogd.

    De rest van het budget gaat naar ontwikkelingssamenwerking en naar de vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering in het buitenland, die ter plekke de internationale relaties onderhouden en de belangen van Vlaanderen behartigen.

    0,17 miljard 9,08 miljoen Internationale relaties 53,0 miljoen Internationaal ondernemen 23,1 miljoen Ontwikkelingssamenwerking 71,5 miljoen Toerisme
  • Hogere Entiteiten

    VLA18Q1-percentage-HogereEnt-010,29%van totalebudget

    In de Vlaamse begroting worden ook de werkingsmiddelen van het Vlaams Parlement en de kabinetten van de Vlaamse ministers opgenomen. De algemene werkingskosten van de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement blijven nagenoeg ongewijzigd ten opzichte van 2018.

    0,13 miljard 37,0 miljoen Vlaamse Regering 93,7 miljoen Vlaams Parlement

Inkomsten

42,3 miljard

De totale middelen waarover de Vlaamse overheid in 2018 kan beschikken, worden geraamd op 42,3 miljard euro.

Naar aanleiding van de zesde staatshervorming werd de Bijzondere Financieringswet van 1989 ingrijpend gewijzigd en werd de financiering van de gewesten en gemeenschappen grondig hertekend. De Vlaamse overheid krijgt dotaties van de federale overheid alsook delen van de belastinginkomsten die de federale overheid worden geheven.

Sinds 2015 is ook de fiscale autonomie van de gewesten en gemeenschappen toegenomen. Naast de inkomsten uit de eigen gewestbelastingen, kan de Vlaamse overheid opcentiemen heffen op de federale personenbelasting. In 2014 haalde de Vlaamse overheid nog 19,4% aan eigen inkomsten op het totaal van de middelen. In 2018 bedraagt de fiscale autonomie al 33,6%.

  • 15,57%
    Gewestelijke belastingen
  • 56,05%
    Bijzondere Financieringswet
  • 17,99%
    Opcentiemen
  • 1,23%
    Dotaties
  • 9,17%
    Andere ontvangsten
42,3miljardtotale inkomsten Gewestelijke belastingen 15,57% Bijzondere financieringswet 56,05% Andere ontvangsten 9,17% Dotaties 1,23% Opcentiemen 17,99%
  • Gewestelijke belastingen

    De gewestelijke belastingen zijn belastingen die de Vlaamse overheid zelf oplegt. Zij kan hierover autonoom beslissen. Het zijn belastingen zoals de verkeersbelasting, onroerende voorheffing, registratie- en erfbelastingen en de nieuwe kilometerheffing. De inkomsten uit de gewestelijke belastingen bedragen ongeveer 16% van de totale inkomsten.

    De belastingen op spelen en weddenschappen en op speelautomaten worden geschat op 69 miljoen. Tot nog toe werden die gewestbelastingen door de federale overheid geïnd. Vanaf 2018 zal de Vlaamse overheid die belastingen zelf innen.

  • Bijzondere Financieringswet

    Naast de eigen fiscale autonomie (gewestbelastingen en opcentiemen) en federale dotaties krijgt de Vlaamse overheid nog andere middelen toegewezen door de federale overheid. De opbrengsten uit belastingen die in heel België op een uniforme manier worden geheven door de federale overheid, worden toegewezen aan de gewesten en de gemeenschappen.

    Tegelijkertijd wordt een deel van de ontvangsten van alle gewesten en gemeenschappen ingehouden voor de sanering van de openbare financiën.

    In 2018 is er een herziening van de raming van de opcentiemen. Voor de aanslagjaren 2015 tot en met 2017 heeft de Vlaamse overheid voor de drie aanslagjaren teveel opcentiemen ontvangen. De herrekening 2018 compenseert de oorspronkelijke overraming. De bijzondere financieringswet voorziet in een mechanisme om de bedoelde meerontvangst van 1 miljard euro te compenseren.

  • Opcentiemen

    Opcentiemen zijn bijkomende belastingen die een overheid mag heffen op een belasting die door een andere overheid geheven wordt. Sinds 2015 mag de Vlaamse overheid opcentiemen heffen op de federale personenbelasting. Hierdoor stijgt de fiscale autonomie van de Vlaamse overheid. Zij kan immers zelf beslissen over de bedragen en de verdeling van deze opcentiemen.

  • Dotaties

    De Vlaamse overheid krijgt van de federale overheid een aantal dotaties. Dat geld is voorbestemd voor de uitvoering van een bepaald beleidsmaatregel. De Vlaamse overheid mag het geld uit die dotaties dan ook enkel spenderen aan de uitvoering van dat beleid.

    De Vlaamse overheid krijgt van de federale overheid onder andere dotaties voor:

    • universitair onderwijs voor buitenlandse studenten
    • de Plantentuin in Meise
    • de inning van verkeersbelastingen, registratiebelastingen en erfbelastingen.
  • Andere ontvangsten

    Naast de eigen inkomsten uit de gewestbelastingen en het geld dat van de federale overheid komt via dotaties, opcentiemen of toegewezen belastingen, heeft de Vlaamse overheid nog enkele andere bronnen van inkomsten, zoals de winst uit aandelen of dividenden. De Vlaamse overheid krijgt ook een percentage van de winst van de lottogelden van de Nationale Loterij. Voor 2018 wordt dat bedrag geschat op 30 miljoen euro.

    De bijkomende ontvangsten van de Vlaamse instellingen die tot de consolidatieperimeter behoren, worden geschat op 3,6 miljard euro. Het gaat hier om heffingen die worden geïnd door milieu-instellingen (afvalstoffenheffing van OVAM, waterheffingen van VMM, …) of de verkoop van materieel en onroerende goederen. Sinds 2017 behoren de Vlaamse universiteiten en hogescholen tot de consolidatiekring van de Vlaamse Overheid, goed voor 921,3 miljoen euro bijkomende ontvangsten. 290,5 miljoen euro is afkomstig van bedrijven (ondersteuning van onderzoek, kosten voor vorming en bijscholing), 329,1 miljoen euro is afkomstig van gezinnen (voornamelijk inschrijvingsgelden).