De reflecterende samenleving

In een reflecterende samenleving is er plaats voor kritische reflectie, waarbij opties telkens worden (her)overwogen en waar nodig aangepast. Musea, archieven, erfgoedinstellingen, kennisinstellingen, … inspireren de mens en bewaken een maatschappelijke inbedding en/of uitgangspositie van beleidsmaatregelen en innovaties. De autonome kunstenaar is de motor in een dynamische culturele ruimte. Er is vrije ruimte voor kunst en creatie, voor verbeelding en innovatie. Burgerinitiatieven en bewegingen verhogen de weerbaarheid en kruiden de samenleving. Bij dit alles zien we technologie als een katalysator die creatieve oplossingen genereert.

Mensen kunnen moeilijk leven zonder identiteit en zonder het besef van hun plaats in de wereld. Veel oude betekenisproducenten – traditie, geloof – interfereren anders dan voorheen met de hedendaagse noden. Daarom moeten we ons de vraag stellen hoe betekenis of ‘cultuur’ ontstaat. Hoe geven we ‘betekenis’? En hoe gaan wij om met die ontzaglijke hoeveelheid aan oude betekenissen die bij ons zijn gebleven, verborgen en bewaard in taal, in gebaren en gewoontes, in de wijze waarop we de wereld vorm geven?

Van deze samenleving verwachten wij ook de nodige reflectie op de talrijke bio-ethische uitdagingen die vorm krijgen bij de toepassing van nieuwe technologieën in de welzijns- en gezondheidszorg. Is alles wat technisch mogelijk is, ook wenselijk ? Welk kader creëren we om daarover na te denken ? Kiezen we voor een stille paradigma shift of voeren we een transparant debat met respect voor de diverse levensbeschouwelijke overtuigingen ? Voeren we dit debat in Vlaanderen alleen, sluiten we ons aan bij Europese initiatieven of worden we ook hier een wereldspeler in een geglobaliseerde wereld ?