Onderzoekers van KU Leuven en Hogeschool PXL trokken vorig jaar naar 200 Vlaamse kleuterscholen. Ze gaven er 2400 5-jarigen speelse opdrachten op een tablet. 8 landen namen deel aan het onderzoek.

Vlaamse bevindingen

Het onderzoek spitste zich toe op 4 domeinen:

• Vlaamse 5-jarigen scoren lager dan andere landen op beginnende wiskunde. Vooral bewerkingen, patronen en ruimtelijke begrippen vormen een uitdaging.
• Ook op het vlak van taalvaardigheden doen 5-jarigen het minder goed. Het begrip van langere luisterteksten vormt onder meer een duidelijk groeipunt.
• Executieve functies (werkgeheugen, impulsbeheersing, flexibiliteit) liggen rond het internationale gemiddelde.
• Meer dan in andere landen zijn ze in staat emoties te herkennen, te interpreteren en erop te reageren. Ze scoren echter lager op dan andere regio’s op vertrouwen, prosociaal gedrag en niet‑storend gedrag.

Verder leverde het onderzoek interessante inzichten op:

• De scoreverschillen tussen Vlaamse kleuterscholen zijn kleiner dan in de meeste andere landen. Er zijn geen grote groepen kinderen die dramatisch achterblijven ten opzichte van hun leeftijdsgenoten. Binnen scholen zijn de verschillen wel groot en sterk gelinkt aan de thuissituatie van de kleuter en individuele kenmerken.
• Er is een sterke samenhang tussen de verschillende ontwikkelingsdomeinen. Wie een bepaalde score heeft op 1 domein, heeft meestal een vergelijkbare score op de andere domeinen.
• De grootste verschillen tussen kleuters hangen samen met sociaal-economische status (SES). Kinderen uit gezinnen in het hoogste SES-kwartiel scoren gemiddeld 98 punten hoger voor beginnende wiskunde en 88 punten voor taalvaardigheden dan kinderen in het laagste kwartiel. Voor de andere domeinen zijn de verschillen kleiner, maar nog steeds aanzienlijk.
• Kleuters met een immigratieachtergrond of andere thuistaal presteren gemiddeld lager, vooral in taalvaardigheden en beginnende wiskunde.
• Vroege en langdurige deelname aan kinderopvang en kleuteronderwijs hangt samen met betere leerresultaten.

Volgens de onderzoekers toont IELS 2025 dat Vlaanderen een homogeen en toegankelijk kleuteronderwijssysteem heeft met sterke executieve en emotionele basisvaardigheden. Tegelijk blijft de sociale kloof groot en ontstaan ongelijkheden al vroeg. De studie benadrukt het belang van een geïntegreerde beleidsaanpak die inzet op kwaliteitsvol kleuteronderwijs, ondersteuning van kwetsbare gezinnen en een rijke thuis- en leeromgeving vanaf de start.