Gedaan met laden. U bevindt zich op: PFAS en kanker rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht Pijler 1: gezondheid

PFAS en kanker rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht

Er gebeurden 2 onderzoeken naar de kankerincidentie in de omgeving van de 3M-fabriek. Het eerste, in 2021, keek naar Zwijndrecht en onderzocht alle kankers, met speciale aandacht voor types die mogelijk verband houden met PFAS, zoals nier-, testis-, prostaat-, blaas- en borstkanker. In 2022 werd een groter gebied onderzocht: de zone van drie tot vijf kilometer rond de fabriek. Beide onderzoeken vergeleken de kankerincidentie in de regio met de cijfers voor heel Vlaanderen.

Wat blijkt uit dat onderzoek?

  • Kankers die mogelijk gelinkt zijn aan PFAS (zoals nier-, testis-, prostaat-, blaas- en borstkanker) komen in Zwijndrecht en in een straal van 3 tot 5 kilometer rond de fabriek niet vaker voor dan gemiddeld in Vlaanderen.
  • Sommige kankers kwamen zelfs iets minder vaak voor: bijvoorbeeld borstkanker bij vrouwen en prostaat- en teelbalkanker bij mannen.

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek wereldwijd?

  • Sommige studies wijzen op een mogelijk verband tussen PFAS en bepaalde kankers, maar de resultaten zijn niet eenduidig.
  • Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) classificeerde in december 2023 PFOA als kankerverwekkend voor de mens en PFOS als mogelijk kankerverwekkend
  • Voor nier- en testiskanker is er beperkt bewijs dat PFOA deze kankers zou kunnen veroorzaken bij de mens; voor andere kankers is het bewijs onvoldoende.

Onderzoek naar kankerincidenties in Zwijndrecht (2021)

  • De IARC-classificatie zegt niets over hoe groot het risico op kanker is bij de niveaus van PFAS waaraan omwonenden worden blootgesteld. Het risico hangt af van van verschillende factoren: de hoeveelheid van de stof die je binnenkrijg, hoe vaak je aan de stof wordt blootgesteld (éénmalig of meermaals), hoe lang je wordt blootgesteld (kortstondig of langdurig), hoe je wordt blootgesteld (via voeding/ water, inademen of via de huid) en wanneer in het leven (als kind, als volwassenen, tijdens een zwangerschap…)).
  • Kanker ontstaat meestal door een combinatie van factoren. Een hogere PFAS-blootstelling kan een van de mogelijke risicofactoren zijn, maar betekent niet dat PFAS de oorzaak is van een individuele kanker.

De onderzoeken geven een beeld van de kankerincidentie op groepsniveau en zijn onderdeel van lopend en toekomstig onderzoek naar de mogelijke gezondheidsimpact van PFAS.