Gedaan met laden. U bevindt zich op: Inventaris aanbod gevolgen in Vlaanderen door buitenlandse conflicten Nieuwsberichten van Radicalisering en Polarisatie
Inventaris aanbod gevolgen in Vlaanderen door buitenlandse conflicten
Nieuwsbericht
•23 januari 2024
Internationale (gewapende) conflicten hebben ook een impact in Vlaanderen. Naast de emotionele tol op familie of kennissen die hier wonen, nemen spanningen en tegenstellingen hier ook toe. Deze inventaris biedt een houvast voor lokale besturen en organisaties om hiermee aan de slag te gaan.
Conflicten en oorlogen in het buitenland hebben ook een impact in Vlaanderen. Ze kunnen leiden tot emotionele stress en gevoelens van onmacht, die op hun beurt psychosociale gevolgen kunnen hebben, zeker bij burgers die familie of kennissen hebben in het conflictgebied. Daarnaast nemen spanningen en tegenstellingen bij ons door die conflicten toe: we zien schadelijke polarisatie met verhoogd risico op incidenten. Op sociale media is er gevaar voor eenzijdige of onjuiste informatie. In een aantal gevallen kan die context leiden tot gewelddadige radicalisering.
Lokale besturen, scholen, jeugdwerkingen, sport- en culturele organisaties kunnen rekenen op ondersteuning om hiermee om te gaan. Deze inventaris bundelt het generieke aanbod van de verschillende Vlaamse beleidsdomeinen. Dat gaat over hulp bij psychosociale problemen, maatschappelijke spanningen en het voorkomen van gewelddadige radicalisering.
- Omgaan met schadelijke polarisatie:
- Het Agentschap Integratie en Inburgering biedt ondersteuning bij maatschappelijke spanningen die verband houden met de doelgroepen van het inburgerings- en integratiebeleid. Lees meer over het startpakket verbinding(opent in nieuw venster).
- De e-learning Reconnect(opent in nieuw venster) van het Agentschap Integratie en Inburgering reikt medewerkers van lokale besturen en organisaties concrete handvatten aan voor de aanpak van online polarisatie.
- Detectie en opvolging van geradicaliseerde burgers en lokale regierol gewelddadige radicalisering, extremisme, terrorisme en schadelijke polarisatie:
- De VVSG biedt ondersteuning voor de werking van de Lokale Integrale Veiligheidscellen Radicalisering(opent in nieuw venster) en de lokale regiefunctie(opent in nieuw venster).
- Het Agentschap Integratie en Inburgering stelde een specifieke webpagina op met adviezen voor lokale besturen n.a.v buitenlandse conflicten. Nu vind je er info over het Palestijns-Israëlisch conflict(opent in nieuw venster).
- Bekijk het aanbod van de partnerorganisaties op deze pagina.
- Voor vraagverheldering en hulp bij een plan van aanpak kunnen scholen terecht bij het centraal aanspreekpunt polarisering en radicalisering binnen het beleidsdomein onderwijs via deradicalisering.onderwijs@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie) of diversiteit.onderwijs@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie).
- Binnen de verschillende onderwijskoepels, CLB-netten en het GO! zijn er referentiepersonen radicalisering/polarisering. Scholen kunnen op hen beroep doen voor ondersteuning.
- Het Agentschap Integratie en Inburgering ontwikkelde samen met (onderwijs)experten een stappenplan ‘hoe omgaan met maatschappelijke spanningen op school(opent in nieuw venster)’.
- Met vragen of bezorgdheden rond religie, of samenleven in (religieuze) diversiteit kunnen scholen terecht bij het Onderwijsnetwerk Islamexperten(opent in nieuw venster). Zij werken een aanbod uit op maat van de school: van sessies voor leerkrachten tot individuele gesprekken met leerlingen. Daarnaast is er ook een flankerend aanbod met o.a. webinars en livestreams rond verschillende thema’s. Naar aanleiding van het conflict ontwikkelde het netwerk een nieuwe lezing (Bruggen bouwen: onderwijs en het israëlisch-Palestijns conflict) voor leerkrachten. Geïnteresseerde scholen kunnen contact opnemen via info@netwerkislamexperten.be.
- Scholen basisonderwijs waar de draagkracht van leerkrachtenteams en directies zwaar onder druk staat, bv. door aanhoudende conflicten op school, kunnen beroep doen op het project Connect(opent in nieuw venster).
- Via het project No-Cap kunnen er drie gratis trainingssessies gevolgd worden rond de thema’s identiteitsvorming, complotdenken en radicalisering/polarisering. Aan elke vorming is een lespakket gekoppeld en is er een livestreamsessie met experten die herbekeken kan worden. De sessies kregen een plaats binnen de online leeromgeving van het Hannah-Arendt instituut.
- In elke politiezone hoort er een aanspreekpunt voor scholen te zijn, waarmee men afspraken kan maken en op een laagdrempelige manier kan afstemmen bij bezorgdheden. Scholen kunnen deze aanspreekpunten terugvinden via de online databank ‘Aanspreekpunt lokale politie’.
- Via Klasse kan heel wat materiaal gevonden worden:
- klasse.be/thema/radicalisering(opent in nieuw venster)
- klasse.be/thema/wereldburgerschap-en-cultuur(opent in nieuw venster)
Hier zijn ook artikels te vinden die gaan rond het bespreekbaar maken van oorlog in de lessen, omgaan met conflict en polarisering. Ook in het kader van No Cap werden er verschillende artikels door Klasse gemaakt die hier terug te vinden zijn.
- Op Klascement(opent in nieuw venster) is informatie terug te vinden omtrent het conflict, zowel door het departement geplaatst of door leerkrachten zelf die eigen lesmateriaal ontwikkelden.
- Nieuws in de Klas(opent in nieuw venster) heeft als doel om jongeren te stimuleren en te helpen om op een bewuste en kritische manier met digitale media, nieuws en informatie om te gaan. Het project speelt in op het (digitale) nieuwsgebruik van jongeren zelf, en ondersteunt hen daarbij om goede en betrouwbare informatie te vinden en te herkennen. Het project gaat uit van de (digitale) leefwereld van jongeren en de manier waarop ze nieuws consumeren (vnl. smartphone - sociale media) en heeft als doel om jongeren zelf een actievere rol te laten spelen in het educatieve aanbod van Nieuws in de Klas, waarbij ze zelf als actor aan hun mediawijsheid werken en minder als consument van lessen en media.
- Op Medianest.be(opent in nieuw venster), de website voor ouders, werd het artikel “Praten over nieuws” in de kijker opgenomen op de frontpage(opent in nieuw venster).
- Bij de Ambrassade vind je informatie over vragen en noden van jongeren naar aanleiding van het conflict.
- Om online en offline haatspraak te bestrijden vind je informatie op No Hate(opent in nieuw venster).
- Het project rePresent(opent in nieuw venster) biedt ondersteuning voor journalisten om polarisatie in de media tegen te gaan.
- Bij Arktos kan je terecht voor de Bounce (opent in nieuw venster)veerkrachttrainingen. BOUNCE versterkt de veerkracht en het kritisch denken van (kwetsbare) jongeren en maakt hun sociale omgeving bewust. BOUNCE heeft als doelstelling om de veerkracht van jongeren te verhogen, hun kritisch denken te stimuleren en de bewustwording bij ouders en eerstelijnswerkers te vergroten. Het BOUNCE-pakket bestaat uit drie tools, die onderling met elkaar verbonden zijn en elkaar aanvullen. Dit zijn tools voor veerkrachtige jongeren in interactie met een bewuste omgeving.
- De Europese toolbox over de rol van jeugdwerk voor actief burgerschap en ter preventie van gewelddadig extremisme biedt een bundeling van goede voorbeelden en aanbevelingen uit meer dan twintig EU-lidstaten. Omdat de context van het jeugdwerk nationaal verschillend is, voorziet het Departement Cultuur, Jeugd en Media in een vertaling van de aanbevelingen uit de toolbox naar de Vlaamse context. Er staan verschillende Vlaamse voorbeelden in opgelijst. Zo kunnen Vlaamse jeugdwerkorganisaties en beleidsmakers ermee aan de slag.
- Het document ‘Handvatten voor de preventie en omgang met polarisering en radicalisering in Brussel en de Vlaamse Rand(PDF bestand opent in nieuw venster)’ (p.27-32) bevatten goede voorbeelden van Vlaamse en Brusselse jeugdwerkorganisaties die in brede zin bijdragen aan de preventie van radicalisering en polarisering door middel van het verhogen van de weerbaarheid en de positieve identiteitsontwikkeling van jongeren.
- Tips en ondersteuning voor influencers zijn te vinden op de website deinfluencerfaq.be(opent in nieuw venster).
- VRT ontwikkelde samen met partners verschillende EDUboxen om te werken aan bepaalde maatschappelijke thema’s in het secundair onderwijs:
- De EDUbox Wij-zij-denken(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Nepnieuws(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Identiteit(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Sociale Media(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Oorlog en vrede(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Ideologie(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Overtuigen(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Burgerschap(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Democratie(opent in nieuw venster)
- De EDUbox Kritisch Denken(opent in nieuw venster)
- Op de site van Mediawijs staan verschillende tools, dossiers, artikels en goede praktijken.
- Het lespakket ‘Online invloeden’(opent in nieuw venster) met verschillende methodieken om stil te staan en in gesprek te gaan met jongeren over hun online leefwereld, online beïnvloeding en online subculturen.
- Het project ‘What’s New’(opent in nieuw venster) met Kazerne Dossin heeft tot doel om jongeren te leren hoe ze propaganda en complottheorieën kunnen doorprikken via (historische) voorbeelden. Leerlingen leren kritische vragen stellen en ze leren ontmaskeren wat verstopt zit achter goed uitgedachte en aantrekkelijke berichten.
- Kritikat(opent in nieuw venster): aan de hand van filosofische verhalen en denkoefeningen leren kinderen wat nepnieuws is en hoe je drogredenen kan herkennen en ontmaskeren. Dit project wil de denk- en dialoogvaardigheden van kinderen versterken en een kritische houding tegenover mediaboodschappen stimuleren.
- Is het echt zo(opent in nieuw venster)?: video’s en games over nieuwswijsheid voor het lager onderwijs
- HoeZoo(opent in nieuw venster): 5 luisterverhalen over (nep)nieuws voor het lager onderwijs
- De Gids om misleidende beelden online te herkennen en te begrijpen(opent in nieuw venster), helpt om samen met ouderen visuele desinformatie te herkennen en beelden te checken op betrouwbaarheid.
- Mediaklets(opent in nieuw venster): kaartspel om samen met jongeren op een speelse manier na te denken over hun mediabezit en -gebruik.
- Daarnaast heeft Mediawijs op hun eigen webpagina verschillende dossiers en artikels over gerelateerde thema’s voor professionals en intermediairs.
- 7 tips om met kinderen en jongeren te praten over het nieuws(opent in nieuw venster)
- Wat krijg je online te zien? En hoe beïnvloedt dat jou?(opent in nieuw venster)
- Wat moet je weten over online subculturen?(opent in nieuw venster)
- Zo praat je met jongeren over de invloed van sociale media(opent in nieuw venster)
- Waarom zijn influencers zo populair?(opent in nieuw venster)
- Hoe worden extreme ideeën mainstream?(opent in nieuw venster)
- Dossier Complotdenken(opent in nieuw venster).
- Dossier Propaganda(opent in nieuw venster).
- Dossier Nieuws(opent in nieuw venster).
- Dossier Verkiezingen(opent in nieuw venster).
- Dossier Haatspraak(opent in nieuw venster).
- Coördinatie nazorg voor slachtoffers van collectieve noodsituaties en terreuraanslagen(opent in nieuw venster).
- D’ondersteuningsteams (dOT)(opent in nieuw venster) versterken professionele hulpverleners, teams en organisaties in hun competenties en vaardigheden om op een diversiteitsgevoelige manier verbinding te maken met kinderen en jongeren met een migratieachtergrond en hun context. dOT stellen hun aanbod ter beschikking van de hulp- en dienstverlening van organisaties binnen het toepassingsgebied van het decreet Integrale jeugdhulp.
Slachtoffer of getuige van discriminatie, racisme of haatspraak? Dit kan je kosteloos melden bij het Vlaams Mensenrechteninstituut(opent in nieuw venster).
Meer informatie vind je ook op Discriminatie en racisme | Vlaanderen.be.