Eenmanszaak of vennootschap

De eerste keuze die u moet maken, is of u een eenmanszaak of een vennootschap opricht.

Eenmanszaak

  • Bij een eenmanszaak is er geen duidelijke scheiding tussen uw persoonlijk vermogen en dat van uw onderneming.
  • De inkomsten die u verwerft via uw zaak, worden beschouwd als uw persoonlijk inkomen, en daarop betaalt u personenbelasting.
  • U bent persoonlijk aansprakelijk. U staat dus met heel uw vermogen, uw persoonlijk vermogen inbegrepen, in voor de risico's van de onderneming.

Vennootschap

  • Er is een duidelijke scheiding tussen uw eigen vermogen en dat van uw vennootschap. Als bedrijfsleider of vennoot kunt u uzelf wel een loon uitkeren, maar de gemaakte winst blijft in principe eigendom van de vennootschap.
  • Op de inkomsten van uw vennootschap betaalt u vennootschapsbelasting.
  • Een vennootschap heeft rechtspersoonlijkheid en staat (juridisch gezien) volledig op zichzelf, met eigen rechten, plichten en een eigen vermogen dat gescheiden is van dat van de vennoten.

Wie voor het eerst een eigen zaak begint, kiest vaak voor de eenmanszaak. Die is eenvoudiger op te richten dan de vennootschap en er is minder startkapitaal vereist. Het is ook eenvoudiger en goedkoper om van een eenmanszaak over te stappen naar een vennootschap dan omgekeerd. Toch is het belangrijk om over uw keuze grondig na te denken. Als u bijvoorbeeld grote investeringen moet doen, kan het misschien interessant zijn om toch voor een vennootschap te kiezen. Een boekhouder of accountant kan u bij die belangrijke keuze zeker advies geven.

Vennootschapsvormen

Als u kiest voor een vennootschap, dan moet u een keuze maken uit verschillende vennootschapsvormen:

  • besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bvba), met varianten zoals de s-bvba of e-bvba.
  • vennootschap onder firma (vof)
  • naamloze vennootschap (nv)
  • coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (cvba)
  • coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid (cvoa)

De meest voorkomende vennootschapsvormen zijn de bvba (met de varianten e-bvba en s-bvba), de nv en de cvba. Dat zijn de drie vennootschapsvormen met volkomen rechtspersoonlijkheid waarbij de vennoten het voordeel van de beperkte aansprakelijkheid hebben.
De vof en de cvoa hebben wel rechtspersoonlijkheid, maar daarbij genieten de vennoten geen beperkte aansprakelijkheid.

Al deze vennootschapsvormen hebben elk hun eigen kenmerken. Als beginnende ondernemer hangt de keuze van uw vennootschapsvorm af van verschillende elementen.

  • Wilt u alleen werken? Of liever met partners (vennoten)?
  • Hebt u startkapitaal nodig en zo ja, hebt u voldoende startkapitaal?
  • Kunt u starten zonder te investeren of moet u sowieso investeren?
  • Hoeveel risico bent u bereid te lopen voor het geval dat het fout gaat?
  • Hoe zwaar zijn uw boekhoudkundige en administratieve verplichtingen?
  • Wilt u op termijn extra aandeelhouders laten instappen?

Hieronder vindt u enkele voor- en nadelen van de verschillende vennootschapsvormen. Gedetailleerde informatie over elke vennootschapsvorm vindt u in de brochure 'Mijn eigen zaak: Starten met kennis van zaken'.

 

VennootschapsvormVoordelenNadelen
bvba
  • Mogelijkheid om het aantal vennoten te beperken tot minstens 1
  • Aansprakelijkheid beperkt tot inbreng vennoten
  • Aandelen op naam en beperkt overdraagbaar
  • Weinig minimumkapitaal vereist
  • Complexe en vrij dure oprichting
  • Grotere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
nv
  • Beperkte aansprakelijkheid vennoten
  • Aandelen vrij overdraagbaar
  • Complexe en vrij dure oprichting
  • Grotere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Hoog startkapitaal
vof
  • Geen minimumkapitaal vereist
  • Geen notariële akte vereist voor oprichting
  • Beperkte verplichtingen
  • Vennoten zijn persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk
cvba
  • Beperkte aansprakelijkheid vennoten
  • Vennoten kunnen makkelijk in- en uittreden
  • Oprichting vereist notariële akte
  • Grotere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
cvoa
  • Geen minimumkapitaal vereist
  • Geen financieel plan vereist
  • Vennoten kunnen makkelijk in- en uittreden
  • Oprichting vereist notariële akte
  • Grotere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Vennoten zijn persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bvba)

Voor een klein of middelgroot bedrijf wordt de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bvba) vaak als de meest aangewezen juridische vorm beschouwd. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bvba) wordt gevormd door een of meer personen die alleen voor hun inbreng aansprakelijk zijn. Hun aansprakelijkheid is dus beperkt. De bvba is zeer populair als familievennootschap en als vennootschap voor vrije beroepen.

  • De bvba is de enige vennootschap die door één persoon opgericht kan worden: in dat geval spreken we van een eenpersoons-bvba (ebvba of e-bvba).
  • In een bvba is het vermogen van uw onderneming gescheiden van uw privévermogen. Daarmee beperkt u de mogelijke financiële risico's die u neemt in uw zaak en kunt u uw privévermogen beschermen.
  • U hebt een hoeveelheid aan minimumkapitaal nodig. Voor de oprichting van een bvba moet u kunnen aantonen dat u over 18.550 euro aan kapitaal beschikt. Dat hoeft niet allemaal geld te zijn. Slechts 6.200 euro van dat bedrag moet ook echt in geld 'volgestort' worden. Voor het overige mag u ook goederen (meubels, gebouwen ...) inbrengen, die u laat schatten door een revisor.

Voor startende zelfstandigen is er een speciale vorm van de bvba: de starters-bvba (s-bvba). Wie een starters-bvba opricht, heeft onmiddellijk de voordelen van een echte bvba, maar hoeft nog niet meteen over het vereiste startkapitaal te beschikken. Een starters-bvba kan worden opgericht met 1 euro startkapitaal.

Vennootschap onder firma (vof)

De vennootschap onder firma is een eenvoudige vennootschapsvorm. Het is een vennootschapsvorm met weinig formaliteiten, maar doordat de vennoten hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk blijven voor de verbintenissen van de vennootschap, wordt zij weinig gebruikt. Deze vennootschapsvorm is vooral interessant als samenwerkingsvorm tussen personen met vrije beroepen.

  • Het is een zuivere personenvennootschap: het bestaan ervan is gebonden aan het lot van de vennoten. Dat betekent dat de vennootschap in principe ontbonden wordt door het overlijden van een vennoot en dat vennoten hun aandelen niet kunnen verkopen of schenken zonder akkoord van de medevennoten.
  • Er is geen minimumkapitaal vereist.
  • Er is geen notariële akte nodig bij de oprichting van een vof.
  • Alle vennoten zijn persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk voor de schulden van de vof. Het faillissement van de vof betekent automatisch het faillissement van de vennoten.

Naamloze vennootschap (nv)

De naamloze vennootschap is een vennootschapsvorm die meestal gebruikt wordt voor grotere, kapitaalkrachtige ondernemingen en is hoofdzakelijk gericht op het inbrengen van kapitaal door de vennoten. Deze vennootschapsvorm biedt het voordeel dat de onderneming volledig gescheiden is van haar aandeelhouders, die meestal anoniem zijn. De aandelen kunnen in de meeste gevallen gemakkelijk en zonder beperking overgedragen worden.

Het minimumkapitaal in de nv bedraagt 61.500 euro. Dat bedrag moet volledig volgestort zijn bij oprichting. De nv heeft minstens twee vennoten nodig en een raad van bestuur met minimaal drie bestuurders.

Voordelen:

  • De aansprakelijkheid van de vennoten/aandeelhouders is beperkt tot hun inbreng.
  • De aandelen aan toonder zijn vrij overdraagbaar.
  • Er kunnen winstbewijzen worden uitgegeven

Nadelen:

  • De oprichtingsvereisten zijn complex en relatief duur (registratierechten, notariële akte, publicatieverplichting)
  • Grotere boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • Hoog startkapitaal

Coöperatieve vennootschap met beperkte of onbeperkte aansprakelijkheid (cvba of cvoa)

De coöperatieve vennootschap is een vennootschap die samengesteld is uit een veranderlijk aantal vennoten met veranderlijke inbreng. De mogelijkheid bestaat om nieuwe leden op te nemen en vennoten uit te sluiten tegen terugbetaling van hun aandelen. Ze moet worden opgericht door ten minste drie personen.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een cv met beperkte aansprakelijkheid (cvba) en een cv met onbeperkte aansprakelijkheid (cvoa). De cvoa is een soepele rechtsvorm: er is voor de oprichting geen notariële akte vereist en bovendien is er geen wettelijk minimumkapitaal vereist. Daar staat tegenover dat de vennoten van een cvoa onbeperkt aansprakelijk zijn.

Het minimumkapitaal voor een cvba bedraagt 18.500 euro, waarvan 6.200 volgestort moet zijn. Voor een cvoa is er geen verplicht minimumkapitaal.

Voordelen:

  • In de cvba zijn alle vennoten slechts beperkt aansprakelijk voor het bedrag van hun inbreng
  • De vennoten kunnen makkelijk in- en uittreden.

Nadelen:

  • In de cvba is een notariële akte nodig voor de oprichting
  • Er zijn zware boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • In de cvoa zijn alle vennoten onbeperkt aansprakelijk