Verplichting bij nieuwbouw en renovatie

Het is verplicht om optische rookmelders op een correcte wijze te installeren in alle:

  • nieuw te bouwen woningen
  • alle woningen waaraan renovatiewerken worden uitgevoerd en waarvoor een omgevingsvergunning vereist is.

Bij de aanvraag van de bouwvergunning voor nieuwbouw of renovatiewerken moet op de plannen worden aangegeven waar de rookmelder of rookmelders geplaatst zullen worden. Eén rookmelder kan dus volstaan.

Ook woningen waarvoor vanaf 1 januari 2013 een bijzondere sociale lening wordt toegekend, moeten uitgerust zijn met voldoende rookmelders.

Vanaf 1 januari 2020 geldt deze verplichting voor alle Vlaamse woningen.

Verplichting voor huurwoningen en studentenkamers

Alle huurwoningen waarvoor een nieuw huurcontract wordt afgesloten na 31 december 2012, moeten uitgerust zijn met voldoende rookmelders. 'Voldoende rookmelders' betekent dat een zelfstandige woning (eengezinswoning, appartement of studio) op elke verdieping uitgerust moet zijn met minstens één rookmelder.

Elke studentenkamer moet uitgerust zijn met een rookmelder, ongeacht de aanvangsdatum van het huurcontract.

Voor andere huurwoningen is er een gefaseerde aanpak:

  • Voor sociale huurwoningen zijn rookmelders al verplicht:
    • vóór 1950: verplicht sinds 1 januari 2014
    • 1950-1969: verplicht sinds 1 januari 2015
    • 1970-1979: verplicht sinds 1 januari 2016
    • vanaf 1980: verplicht sinds 1 januari 2017
  • Voor private huurwoningen gebouwd vóór 1945 zijn rookmelders verplicht sinds 1 januari 2016.
  • Voor private huurwoningen vanaf 1945 geldt de verplichting sinds 1 januari 2019.

Wat zijn de gevolgen als er niet tijdig aan de rookmeldersverplichtingen is voldaan?

Als een woning niet voldoet aan de rookmeldersverplichtingen, dan wordt ze in de regel als 'niet-conform' beschouwd. Als een verhuurder voor die woning een conformiteitsattest aanvraagt, zal hem dat worden geweigerd. Bovendien riskeert de verhuurder sancties (bv. verplichting om werken uit te voeren, herbestemming, sloop).

In het kader van de administratieve procedure tot ongeschikt- en onbewoonbaarverklaring zal een woningcontroleur enkel een opmerking maken op het technisch verslag van het onderzoek van de woningkwaliteit. Het ontbreken van (voldoende) rookmelders zal op zich niet leiden tot een ongeschikt- en/of onbewoonbaarheidsbesluit.

Rookmelder verplicht voor alle woningen vanaf 2020

De Vlaamse Regering heeft op 10 maart 2017 een decreetwijziging afgekondigd waarmee het plaatsen van rookmelders of een branddetectiesysteem zowel voor huurwoningen als voor woningen die de eigenaar zelf bewoont, verplicht wordt. Het nieuwe decreet zal het rookmeldersdecreet van 12 juni 2012 opheffen en vervangen door een toevoeging aan artikel 5, §1 van de Vlaamse Wooncode.

Uiterlijk op 1 januari 2020 zullen alle woningen in Vlaanderen over de nodige rookmelders of een rookdetectiesysteem moeten beschikken. De gevolgen als er niet tijdig aan deze verplichting is voldaan, blijven dezelfde.

  • Laatst gewijzigd op 20 september 2019