Genderbevoegheid

De Vlaamse Ombudsdienst is al een brug tussen burger en overheid in allerlei aangelegenheden, en sinds 31 augustus 2015 treedt de Vlaamse Ombudsdienst ook specifiek op als gelijkheidsorgaan voor het bestrijden en voorkomen van elke vorm van discriminatie, uitsluiting, beperking, uitbuiting of vooroordelen op grond van gender, geslacht, genderidentiteit en genderexpressie in situaties waarvoor Vlaanderen bevoegd is. Dit geldt dus niet alleen voor overheidsdiensten, maar ook voor tal van situaties in het privéleven.

Iedereen kan bij de Vlaamse Ombudsdienst een klacht over discriminatie op grond van gender, geslacht, genderidentiteit en genderexpressie indienen en rekenen op hulp en bijstand. De Vlaamse Ombudsdienst treedt bemiddelend op en kan allerlei onderhandelings- of verzoeningsopdrachten uitvoeren.

Als bemiddeling niet helpt, kan de Vlaamse Ombudsdienst zo’n klacht eventueel voor de rechter brengen. Uiteraard is daarvoor minstens toestemming van de verzoeker voor nodig.

De opdracht wordt uitgevoerd in een geest van dialoog en in samenwerking met tal van andere organisaties met een gelijkaardige opdracht.

De Vlaamse Ombudsdienst oefent deze opdracht uit in alle onafhankelijkheid.

De Genderkamer gaat uit van een sterk proactief en reactief genderbeleid, gebaseerd op (juridisch) onderbouwde analyses en met becijferde doelstellingen.

Genderkamer

De Genderkamer is een onderdeel van de Vlaamse Ombudsdienst. Ze oefent de specifieke taken uit die de Vlaamse Ombudsdienst heeft als gelijkheidsorgaan voor gender en geslacht (de genderbevoegdheid). Een belangrijke taak van de Genderkamer is klachten ontvangen en behandelen over discriminatie op basis van gender, geslacht, genderidentiteit of genderexpressie. De Genderkamer staat verzoekers bij. Het uitgangspunt is om standpunten te verzoenen en om te zoeken naar oplossingen die minstens in overstemming moeten zijn met het mensenrechtenkader (internationale verdragen, grondwet, decreten,...)

In de strijd tegen genderdiscriminatie kan de Genderkamer daarnaast:

  • Onafhankelijke studies en onderzoeken (laten) uitvoeren en hierover adviezen en aanbevelingen verstrekken
  • Adviezen en aanbevelingen verstrekken ter verbetering van de regelgeving over gendergelijkheid
  • Organisaties ondersteunen en begeleiden
  • Informeren en sensibiliseringscampagnes voeren
  • Lezingen, infosessies, trainingen of gastcolleges aanbieden
  • Vermoedens van discriminatie laten onderzoeken door de overheid
  • Onafhankelijke rapporten en verslagen publiceren

De Genderkamer ondersteunt ook structurele verbeteringen. Zo hielp de Genderkamer bij maatregelen in de sport over M/V/X of bij maatregelen die moeten helpen bij het doorbreken van het glazen plafond aan de universiteit.

Het vergt heel wat meten om te weten en daarom hecht de Genderkamer belang aan beleidsdoelstellingen die toetsbaar zijn. De Genderkamer gaat dan ook in gesprek met bestuursinstanties (De Lijn, VDAB,...) om concrete cijfers over genderdiscriminatie aan te reiken.

De Genderkamer hecht belang aan gedragen acties en samenwerken met klachtenbehandelaars en diensten (lokaal, Vlaams en federaal) is daarvoor belangrijk. De Genderkamer staat onder meer in nauw contact met het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen ((opent in nieuw venster)) en met Unia ((opent in nieuw venster)).

De Genderkamer werkt ook mee aan de algemene doelstellingen van de Vlaamse Ombudsdienst en draagt zo bij aan de brede werking van de Vlaamse Ombudsdienst.

Grensoverschrijdend gedrag in de cultuur- en mediasector

#MeToo heeft de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, tussen mensen, in de spotlight geplaatst. De turbulentie die #MeToo in Hollywood veroorzaakte, dijde uit over de rest van de wereld. In Vlaanderen toonde een grootschalig onderzoek van de UGent (PDF bestand opent in nieuw venster) in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media behoorlijk alarmerende cijfers: 1 op 2 vrouwen en 1 op 5 mannen in de cultuur- en mediasector werden het voorbije jaar slachtoffer van ongewenst grensoverschrijdend gedrag (verbaal, fysiek, psychisch, seksueel).

Het onderzoek was meteen het startschot voor de opmaak van een actieplan (PDF bestand opent in nieuw venster) tegen grensoverschrijdend gedrag in de cultuur- en mediasector (2018). Dat bevatte een reeks maatregelen over sensibilisering en preventie, training, procedures voor klachtmelding en sanctionering.

Eén van de pijlers van dat plan was de uitbreiding van de Genderkamer vanaf april 2019 voor drie jaar met twee deeltijds tewerkgestelde psychologen om grensoverschrijdend gedrag te bestrijden en te voorkomen. In de werking richt de Genderkamer zich tot allerlei vormen van pesten, discriminatie, geweld en intimidatie, zowel fysiek, verbaal, psychisch, als seksueel. Verzoekers hebben het vaak over grensoverschrijdend gedrag in een grijze zone, eerder dan over zwart-witgedrag.

De bedoeling is om een luisterend oor en erkenning te bieden en om waar nodig en gewenst ook te bemiddelen tussen de betrokken partijen op zoek naar oplossingen en uitkomsten. Alle kanten van een conflict of grensoverschrijdend gedrag vinden zo een luisterend oor bij de Genderkamer.

Getuigenissen, signalen en bemiddelingen kunnen leiden tot beleidsaanbevelingen.

In maart 2020 bracht de Genderkamer verslag uit over het eerste werkingsjaar. Het verslag over het tweede werkingsjaar volgde in maart 2021 als deel III (pagina 29 tot en met 49) van het rapport: ‘Genderkamer: 5 jaar wind in de zeilen’.

In maart 2021 blikte de Genderkamer via een webinar in samenwerking met Mediarte terug op twee jaar #MeToo-werking in de Vlaamse mediasector.

Dit webinar vond plaats op 23 maart 2021 en was een samenwerking tussen Mediarte, de Genderkamer en tal van andere partners.

Rapportering

De Genderkamer bemiddelt, verstrekt adviezen en aanbevelingen en rapporteert hierover jaarlijks aan het Vlaams Parlement. Deze rapportering wordt mee opgenomen in het verslag dat de Vlaamse Ombudsdienst jaarlijks begin maart voorstelt. U kan alle jaarverslagen raadplegen via het onderdeel jaarverslag van deze website.

In maart 2021 werd uitzonderlijk een afzonderlijk rapport gepresenteerd waarin werd teruggeblikt op de eerste vijf jaar genderbevoegdheid van de Vlaamse Ombudsdienst en op de #MeToo-werking: ‘Genderkamer: 5 jaar wind in de zeilen’.

Regelgeving

De belangrijkste regels in verband met de genderbevoegdheid van de Vlaamse Ombudsdienst vindt u terug in de artikelen 3, §3 ((opent in nieuw venster)), 17ter ((opent in nieuw venster)), 17quater ((opent in nieuw venster)) en 17quinquies ((opent in nieuw venster)) van het Ombudsdecreet.

Meer info

Contact

Portretfoto van

Annelies D’Espallier
Ombudsvrouw gender

Dr. Annelies D’Espallier (jurist, mensenrechtenspecialist en zondagsflandrienne) is ombudsvrouw Gender bij de Vlaamse Ombudsdienst. Daarnaast is ze ook vrijwillig onderzoeker aan de UAntwerpen en rechter in het Vlaams Sporttribunaal. Rode draad in haar werk is een passie voor mensenrechten, of het nu gaat om handicap, onderwijs(recht) en sport, gendergelijkheid, antidiscriminatierecht, herstelrecht in het kader van #MeToo … Haar omzwervingen brachten Annelies o.m. langs Auckland (Nieuw-Zeeland), Luik en Leuven.

02 552 41 20

annelies.despallier@vlaamseombudsdienst.be (opent in uw e-mail applicatie)

Facebook Ombudsvrouw Gender ((opent in nieuw venster))

Twitter Ombudsvrouw Gender ((opent in nieuw venster))

Portretfoto van

Nina Callens
Onderzoeker Genderkamer

Dr. Nina Callens heeft als psychologe, seksuologe en onderzoekster in België en de VS de afgelopen tien jaar voornamelijk projecten vormgegeven waarin een gelijke behandeling op grond van geslacht, genderidentiteit en -expressie steeds een prominente rol speelden en dit in de eerste plaats voor mensen die geen sterke achterban hebben in de maatschappij. Gewapend met betrokkenheid en informatie, zoekt ze de complexiteit van moeilijke en gevoelige thema’s op. Ze gelooft sterk in een nieuwe ervarings- en werkcultuur, waarin dankzij professionele ondersteuning en een transparant integriteitsbeleid, werkgevers en -nemers het beste van zichzelf kunnen geven - of het nu op het grote scherm of achter de schermen is.

02 552 41 20

nina.callens@vlaamseombudsdienst.be (opent in uw e-mail applicatie)

Portretfoto van

Viktor Van der Veken
Onderzoeker Genderkamer

Viktor Van der Veken heeft als psycholoog heel wat ervaring opgedaan in de praktijk zowel op case- als op beleidsniveau. Hij heeft gewerkt rond verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag waaronder intimidatie en pestgedrag. De ernst van deze problematiek heeft hem ertoe aangezet zich te engageren om grensoverschrijdend gedrag binnen de cultuur- en mediasector daadkrachtig aan te pakken. Viktor wil drempels verlagen, noodzakelijke erkenning bieden en professionele ondersteuning of een juiste doorverwijzing. Verder zet hij zijn schouders om de belangrijke taak bij te dragen aan veranderingen op beleidsniveau.

02 552 41 20

viktor.vanderveken@vlaamseombudsdienst.be (opent in uw e-mail applicatie)