Trailer

Met de start van het nieuwe filmnajaar, lanceert de Genderkamer van de Vlaamse Ombudsdienst een campagne die grensoverschrijdend gedrag opnieuw onder de aandacht brengt. In onderstaande trailer van de fictieve film NonExistent leggen Hans Herbots, Natali Broods en Wouter Hendrickx uit waarom ze de film niet konden draaien… Het slachtoffer had zijn/haar verhaal niet verteld.

“In onze gepolariseerde maatschappij, waar we maar al te vaak vervallen in zwart-wit denken, vond ik het belangrijk om mee te werken aan deze campagne om de Genderkamer meer bekendheid te geven. Het is soms moeilijk om grensoverschrijdend of intimiderend gedrag te doen stoppen, en een duidelijk aanspreekpunt kan daar echt bij helpen. Want als je er niet over praat, bestaat het niet. En dat gebeurt helaas nog veel te vaak”, aldus Hans Herbots.

“Ik sta volledig achter de boodschap van deze campagne en heb geen seconde getwijfeld over de samenwerking”, verklaart Natali Broods.
“Er is duidelijk nood aan een platform waar slachtoffers geholpen en begeleid worden om zonder angst erover te durven praten”, voegt Wouter Hendrickx eraan toe.

De Genderkamer vestigt met deze trailer de aandacht op het nog steeds erg actuele thema van grensoverschrijdend gedrag in de brede culturele sector en vraagt om het gesprek constructief gaande te houden.

Campagnetrailer grensoverschrijdend gedrag in de cultuur- en mediasector

Onderzoek

Een grootschalig sectorspecifiek onderzoek (PDF bestand opent in nieuw venster) uit 2018 (in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media) legde de omvang van het probleem al bloot: 1 op 2 vrouwen en 1 op 5 mannen in de cultuur- en mediasector werden dat jaar het slachtoffer van ongewenst grensoverschrijdend gedrag (verbaal, fysiek, psychisch, seksueel). De Universiteit Gent publiceerde ((opent in nieuw venster)) in juni 2021 dat twee derde van de Belgische bevolking in de loop van zijn of haar leven te maken krijgt met seksueel geweld.

“Ik ken de cijfers, maar ik had nooit gedacht dat ik daar ooit ook tussen zou staan.” (anoniem slachtoffer)

Die opmerkelijke vaststellingen uit het onderzoek zijn vertaald naar een actieplan grensoverschrijdend gedrag (PDF bestand opent in nieuw venster) in deze sectoren. Eén van de pijlers van het actieplan is o.a. het versterken van de Genderkamer met twee psychologen om grensoverschrijdend gedrag (in alle varianten waaronder pesterijen, intimidatie, discriminatie en verbaal, fysiek, psychisch en seksueel geweld) te bestrijden en te voorkomen.

De Genderkamer is zo de ombudsdienst voor slachtoffers én (vermeende) plegers van grensoverschrijdend gedrag, in het bijzonder voor mensen in de cultuur- en mediasector. De ervaring leert intussen dat meldingen over heel verschillende dingen gaan, bijvoorbeeld over vervelende aanrakingen, begluren, kleinerende of spottende opmerkingen, het gaat soms over kansen geven maar wel alleen in ruil voor seksuele prestaties, zichzelf opdringen, een nee afstraffen met het ontnemen van kansen. Vaak is er een combinatie van dit soort van gedrag en vaak houdt dat lange tijd aan.

Methode

De Genderkamer biedt in eerste instantie een luisterend oor en vertrekt van daaruit, gebruik makend van de methodes van herstelrecht. Er is ruimte voor getuigenissen van alle kanten, om ervaringen samen bespreekbaar te maken, om te zoeken naar oorzaken en ook om gebeurtenissen te toetsen aan het recht. Soms is erkenning vanuit dat luisterend oor voldoende om een nieuw pad te bewandelen, maar soms is er meer nodig.

“Vandaag heb ik een streep getrokken en er misschien wel voor gezorgd dat het zich nooit meer herhaalt. Dat stelt me gerust.” (anoniem slachtoffer)

Soms nodigt de Genderkamer een (vermeend) pleger en slachtoffer uit aan één tafel voor een bemiddelingsgesprek met het oog op oplossingen of uitkomsten. Die kunnen ontzettend divers zijn.

Soms worden ook anderen - omstanders of hele organisaties - aan de gesprekstafel uitgenodigd. Gewoonlijk slaan omgevingen daarna een nieuwe weg in, heel vaak met meer aandacht voor veiligheid, gelijkheid en rechtvaardigheid, bijvoorbeeld via een versterkt integriteitsbeleid.

Adviesfunctie

De Genderkamer verstrekt adviezen en aanbevelingen aan organisaties en aan het beleid en rapporteert hierover jaarlijks aan het Vlaams Parlement.

Oproep

Het vertrekpunt van dit alles is erover praten. Aan allen die ervaren dat er een grens wordt overschreden, is het tijd om te praten en mee te bouwen aan morgen.

“Het doet me deugd om in een veilige omgeving te kunnen spreken.” (anoniem slachtoffer)