600 000 woningen geschikt voor na-isolatie van spouwmuren

Vlaming betaalt elk jaar tot 58% te veel verwarmingskosten
De gemiddelde stookolieprijs is sinds 2009 met 80% gestegen; aardgas werd in dezelfde periode bijna 25% duurder. Ondanks de tijdelijke bevriezing van de elektriciteits- en aardgasprijs in 2012, zal energie bij een groot deel van de Vlaamse bevolking blijven doorwegen op het gezinsbudget.
Veel gezinnen betalen tot 58% te veel aan verwarmingskosten. Dat kan gemakkelijk oplopen tot 650 euro, zelfs tot 1450 euro per jaar, afhankelijk van het woningtype en de verwarmingsbron. Dat is volledig toe te schrijven aan dure warmte die ongemerkt uit de woning ontsnapt.
Toch is daar een eenvoudige en doeltreffende remedie voor: investeren in energiebesparende maatregelen, in de eerste plaats in isolatie. Elk jaar nemen meer dan 200 000 Vlaamse gezinnen het initiatief om hun woning te verbeteren. Doorgaans is een energiebesparende investering al na één tot enkele jaren terugverdiend, dankzij een jaarlijkse besparing van enkele honderden euro op de energiefactuur. Premies kunnen daar nog een extraatje bovenop doen.

Na-isolatie van spouwmuren in de lift
Volgens de meest recente gegevens van het Vlaams Energieagentschap (VEA) zijn er in Vlaanderen bij benadering 59% of 1 500 000 woningen met niet-geïsoleerde buitenmuren.
Ongeveer 50% daarvan of 750 000 woningen heeft niet-geïsoleerde spouwmuren. Daarvan komen bij benadering vier op de vijf woningen, dus zo’n 600.000 woningen, met een spouwmuur in aanmerking voor het eenvoudig en rendabel navullen van de spouwmuur.
De na-isolatie van spouwmuren is voor veel woningen het ultieme sluitstuk om de energiefactuur verder te verlagen. Veel woningen zijn ondertussen voorzien van dakisolatie, hoogrendementsbeglazing en een condensatieketel. Jaarlijks worden nu al bij meer dan 6000 bestaande woningen de spouwmuren geïsoleerd. Naar verwachting zal dat aantal de volgende jaren sterk toenemen. In verschillende EU-landen wordt het energiebesparingspotentieel van het na-isoleren van spouwmuren erkend. Het Verenigd Koninkrijk, bijvoorbeeld, is een voorloper op dat vlak. Dagelijks worden er 2500 woningen voorzien van na-isolatie. De teller staat er ondertussen al op meer dan drie miljoen geïsoleerde woningen op een totaal van tien miljoen woningen die aanvankelijk gebouwd werden zonder spouwmuurisolatie.

Na-isolatie van spouwmuren is een eenvoudige techniek
Vanaf de jaren vijftig werden de meeste woningen opgetrokken met een dragende binnenmuur en een gevelsteen aan de buitenkant. Tussen beide werd in een luchtspouw voorzien van 4 tot 8 cm. Tot in de jaren negentig werd die luchtspouw meestal niet opgevuld met een isolatiemateriaal. De na-isolatie van spouwmuren is een doeltreffende manier om een bestaande woning energiezuiniger te maken. De ingreep is eenvoudig, vergt weinig tijd en bezorgt de bewoners een minimale overlast. Dankzij de energiebesparing zijn de relatief lage investeringskosten snel terugverdiend.

Gemiddeld heeft een woning ongeveer 100 m² spouwmuren. U mag rekenen op een totale investering van 2000 à 2500 voor een woning. De besparing op de verwarmingskosten bedraagt ongeveer 330 euro per jaar. Voor een individuele berekening van de terugverdientijd kunt u terecht op www.energiesparen.be/energiewinst. Na de uitvoering van de na-isolatie kunt u bovendien rekenen op meer wooncomfort doordat de muren minder koud aanvoelen.


Kwaliteit wordt beloond
Voor de na-isolatie van spouwmuren geeft de netbeheerder (Eandis-Infrax) sinds 1 januari 2012 een premie van 6 euro per m², met een maximum van 800 euro. Gemiddeld kunt u die investering terugverdienen op vijf jaar tijd.

Nieuw is dat er vanaf 1 juli 2012 een uitgebreid kwaliteitssysteem wordt opgezet voor de na-isolatie van spouwmuren. Om in aanmerking te komen voor de premies van de netbeheerder moet bij de plaatsing vanaf 1 juli 2012 voldaan zijn aan de nieuwe technische specificaties die zijn vastgelegd in STS 71-01. Zowel de materialen, de uitvoerders als de uitvoering moeten aan specifieke kwaliteitseisen voldoen.
Momenteel zijn er 19 bedrijven die volledig conform de nieuwe eisen kunnen werken. De komende maanden zullen naar verwachting nog heel wat andere bedrijven erkend worden.
Een overzicht van de aannemers die al werken volgens de nieuwe technische kwaliteitseisen, vindt u op www.energiesparen.be/muurisolatie.

Isoleren van de spouwmuur in de praktijk
Het na-isoleren van een spouwmuur start meestal met het opvragen van offertes bij enkele aannemers. Bij de opmaak van de offerte zal de aannemer eerst onderzoeken of de spouwmuur geschikt is om te isoleren. De aannemer zal aan de binnenkant van de muur één of enkele kleine gaten boren om de toestand van de spouw te onderzoeken door middel van een endoscoop. Hij meet of de spouw voldoende breed is (minstens 50 mm), of de spouwankers in goede staat zijn en of de mortelresten in de spouw beperkt zijn. Ook de buitenkant van de muur wordt onderzocht. De voegen worden onderzocht op vorstschade en het type baksteen of de eventuele verflaag wordt geanalyseerd.

Alle bevindingen, samen met de oppervlakte van de isoleren muren, worden neergeschreven in een inspectierapport.

Als de spouw geschikt wordt bevonden ─ wat in 80% van de woningen het geval ─ is kunt u een overeenkomst sluiten met een bepaalde aannemer en kunnen de werkzaamheden worden uitgevoerd. De aannemer moet voor de uitvoering van de werkzaamheden een aantal zaken rapporteren in een centrale databank, onder andere ook de datum van de uitvoering van de werkzaamheden. De uitvoering van een volledige woning neemt ongeveer 1 à 2 dagen in beslag afhankelijk van de grootte van de woning en het aantal gevels dat geïsoleerd moet worden. In de meeste gevallen moeten ook de rolluikkasten worden opengemaakt om ervoor te zorgen dat het isolatiemateriaal er niet in terechtkomt. Ook kieren aan de ramen, buitenstopcontacten, buitenverlichting, kranen moeten vooraf worden dichtgemaakt. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden is er bovendien op ieder ogenblik controle mogelijk op de correcte uitvoering van de werkzaamheden.

Na de uitvoering van de werkzaamheden moet de aannemer een aantal extra gegevens over de uitvoering rapporteren in de centrale databank. Als aan alle voorwaarden voldaan is volgens de technische specificaties, kan de aannemer een Verklaring van Overeenkomstigheid afdrukken. Die verklaring wordt aan de klant bezorgd zodat hij er zijn premie mee kan aanvragen bij de netbeheerder.


Welke materialen worden gebruikt voor de na-isolatie van spouwmuren?
Voor de navulling van bestaande spouwmuren worden verschillende materialen gebruikt. Wat de isolerende waarde betreft, zijn de verschillen tussen de materialen klein. Meestal worden PU-schuim, minerale wol en gebonden EPS parels gebruikt als isolatiemateriaal voor de navulling van een spouw.

Realisatie van de eerste woning volgens het nieuwe kwaliteitssysteem
Om de isolatie van de spouwmuren te promoten, organiseerde het VEA de wedstrijd “Win je eigen spouwisolatie”. Die wedstrijd werd gewonnen door Frans Vanhoof uit Mol, die zijn woning in 1960 zelf heeft gemetst met een spouwbreedte van 5 cm. Ondertussen werd de woning al grondig gerenoveerd, met onlangs een nieuwe condensatieketel, nieuwe ramen en een grondig geïsoleerd dak. Door de hoge energieprijzen was Frans Vanhoof aan het kijken hoe hij zijn woning nog energiezuiniger kon maken door de spouwmuren te isoleren. Als winnaar van de wedstrijd viel de volledige isolatie van de spouwmuren in zijn woning als een geschenk uit de hemel. Op maandag 2 juli is de aannemer gestart met de uitvoering van de isolatiewerkzaamheden. ‘Volgende winter kan ik alvast enkele honderden euro’s uitsparen op mijn energiefactuur’, besluit de heer Vanhoof.
U vindt een foto van de winnaar van een volledig geïsoleerde spouwmuur: de familie Vanhoof uit de Peperstraat in Mol als bijlage. U vindt eveneens een foto van een na-isolatie van een spouwmuur.
 

Ter info:
Het VEA streeft een duurzaam energiebeleid voor Vlaanderen na. Een van zijn hoofdtaken bestaat in het stimuleren van rationeel energiegebruik en milieuvriendelijke energieproductie. Meer informatie vindt u op www.energiesparen.be . 

Bijlagen

Wilfried Bieseman
Vlaams Energieagentschap