Ervaringsdeskundigen en middenveld schrijven mee aan Vlaams Actieplan Armoedebestrijding

Koen: Een jaar na de start van de nieuwe legislatuur lanceerde de Vlaamse overheid een nieuw Vlaams Actieplan Armoedebestrijding. Dat is decretaal verplicht. De bestrijding van armoede bij gezinnen met jonge kinderen is een van de centrale thema's. Het plan kwam tot stand met de inbreng van heel wat ervaringsdeskundigen en middenveldorganisaties.

Naam
Frank Van den Branden en Koen Devroey
Functie
medewerkers van de afdeling Welzijn en Samenleving van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Door mensen uit het veld erbij te betrekken vergroot je je kennis en blijf je met beide voeten op de grond

Armoede in Vlaanderen piekt

Frank: Het armoedeprobleem is groot. Ondanks de vele acties en goede bedoelingen dalen de armoedecijfers in Vlaanderen niet. Bovendien is het aantal kinderen dat wordt geboren in een kansarm gezin meer dan verdubbeld in enkele jaren tijd. Daarom kozen we in dit Vlaams Actieplan Armoedebestrijding voor een andere aanpak: een focus op gezinnen met jonge kinderen. Dit gebeurde op een participatieve wijze. De voorbereidingen zijn al gestart aan het eind van de vorige legislatuur. Zo konden we de nieuwe minister adviseren met informatie uit het werkveld vóór ze aan haar opdracht begon.

Ervaringsdeskundigen houden je een spiegel voor. Ook zorgen ze voor voldoende focus. Ze wijzen op ambtelijk jargon of nietszeggende teksten.

Vervallen appartementsgebouw met bloemen voor een raam

Stakeholdersfora als vinger aan de pols

Frank: Om te weten wat er leeft en waar er actie nodig is, brachten we doelgroep, beleidsactoren en praktijkorganisaties samen in twee stakeholdersfora. We deden dit in partnerschap met het Netwerk tegen Armoede, samengesteld uit bijna zestig organisaties waar mensen in armoede het woord nemen, en De Link, een vzw die de opleiding en tewerkstelling van ervaringsdeskundigen in de armoede coördineert. Als de doelgroep zelf echte inspraak krijgt, heeft het beleid veel meer kans op slagen.

Elke relevante entiteit binnen de Vlaamse overheid heeft één of meer aandachtsambtenaren armoedebestrijding die de aandacht voor armoedebestrijding moeten bewaken. Die aandachtsambtenaren waren ook aanwezig. Onze taak bestaat erin te coördineren. Als departement verzamelen we de input, vertalen we alle ideeën naar een coherent advies en vormen we de spil tussen de politieke, ambtelijke en maatschappelijke spelers.

Samen met een kleine kerngroep hebben we de stakeholdersfora voorbereid. Tijdens die voorbereiding kwamen er al een aantal belangrijke aandachtspunten naar voren, bijvoorbeeld het goed kaderen van de focus op gezinnen met jonge kinderen binnen de ruimere en structurele armoedeproblematiek. Het probleem ligt natuurlijk niet bij de kinderen, maar wel bij de situatie van de gezinnen waarin ze opgroeien.

Armoedetoets meet effect van wetgeving

Frank: De focus van het actieplan ligt nu op gezinnen met jonge kinderen. Toch verliezen we ook de andere thema’s binnen armoedebestrijding niet uit het oog. Een van onze belangrijkste instrumenten daarvoor is de armoedetoets. Die schat de impact van nieuwe regelgeving in op mensen in armoede en op armoede in het algemeen. Ideaal is dat alle maatregelen op voorhand worden gecheckt, maar dat vraagt heel wat extra tijd en middelen. Daarom zit er bij het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding een lijst van prioritaire dossiers waarop een armoedetoets zal gebeuren. De verantwoordelijkheid om de armoedetoets ook echt uit te voeren, ligt bij de bevoegde minister.

Samen uitnodigen

Koen: De grootste uitdaging was om de uiteenlopende visies van het middenveld met elkaar te verzoenen. Het plan moest voldoen aan de verwachtingen van de betrokkenen én toch een duidelijke focus hebben. We vertaalden die elementen naar doelstellingen, die op hun beurt de zegen moesten krijgen van het politieke niveau.

De meerwaarde van mensen uit het veld erbij te betrekken is vooral dat je met beide voeten op de grond blijft. Ervaringsdeskundigen houden je een spiegel voor. Ook zorgen ze voor voldoende focus. Ze wijzen op ambtelijk jargon of nietszeggende teksten. De stakeholdersfora waren een echt succes, dankzij de samenwerking met onze partners en de steun van de Vlaamse Regering. Door de genodigden gezamenlijk aan te schrijven vanuit de overheid, het Netwerk tegen Armoede én De Link hebben we heel wat mensen kunnen overtuigen om deel te nemen en om mee te schrijven aan het nieuwe beleid rond armoedebestrijding.