Gedaan met laden. U bevindt zich op: Tijdelijk ontheemden en welzijn Begeleiding van tijdelijk ontheemden

Tijdelijk ontheemden en welzijn

Het fysieke en geestelijke welzijn is een zorg voor allen, ook voor tijdelijk ontheemden. Deze pagina belicht waar je (als lokaal bestuur) extra informatie of ondersteuning vindt over de diverse aspecten die bijdragen tot het algemeen welzijn van tijdelijk ontheemden, gaande van preventie, eerstelijnsondersteuning tot het belang van vrije tijd.

Eerstelijnsondersteuning welzijn

  • Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO) is een samenwerkingsverband tussen (minimaal) de drie kernpartners met een decretale onthaalopdracht (OCMW, CAW en diensten maatschappelijk werk bij de ziekenfondsen).

Het doel is onderbescherming tegen te gaan en de toegankelijkheid naar de gepaste hulp- en dienstverlening te verhogen.

Meer informatie over GBO

  • Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW): eerstelijnshulp bij persoonlijke en psychische problemen voor personen op de vlucht uit Oekraïne en hun directe sociale omgeving

Meer informatie over het aanbod van het CAW

Aanpak van het lokaal bestuur

Het eerste aanspreekpunt op casusniveau voor de lokale besturen zijn de partners (OCMW, CAW en Dienst Maatschappelijk Werk van het Ziekenfonds) in het Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO), waar ook de lokale besturen zelf deel van uitmaken. Er werden reeds doorverwijzingsafspraken gemaakt met doorverwijzers zoals de begeleiders van het Agentschap Integratie en Inburgering (AgII). Voor het OCMW kan dat in het GBO-samenwerkingsverband.

Preventieve gezondheidszorg

De instroom van Oekraiense ontheemden is sterk gedaald. De tijdelijk ontheemden burgeren zich hoe langer hoe meer in in Vlaanderen. Alle activiteiten in het kader van het preventief zorgaanbod t.a.v. Oekraiense ontheemden zijn in 2024 uitgedoofd en ingekanteld in de reguliere werking.

Meer informatie rond gezondheid en het preventieve gezondheidsbeleid.

Geestelijke gezondheidszorg

Er is het zorgaanbod door de centra voor geestelijke gezondheid (CGG’s) voor diagnostiek en gespecialiseerde behandeling van ernstige psychische stoornissen. Dit zorgaanbod wordt zo nabij mogelijk georganiseerd. Ook tijdelijk ontheemden kunnen hier, na doorverwijzing, beroep op doen.

Meer informatie over de CGG’s

Groeipakket

Oekraïense vluchtelingen met een statuut van tijdelijke bescherming hebben specifieke rechten, zoals het recht op Groeipakket.

Voogdij niet-begeleide minderjarigen

Alle Oekraïense niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV) die aankomen in ons land worden gemeld bij de dienst Voogdij (FOD Justitie). Deze federale dienst stelt in principe voor elke NBMV een voogd aan. De voogd is de wettelijke vertegenwoordiger van de NBMV gedurende zijn/haar minderjarigheid in België.

Meer informatie over NBMW en de werking van de dienst Voogdij vind je op hun website.
Je vindt er ook een nieuw handboek voor voogden van niet-begeleide minderjarigen.

De dienst Voogdij is te bereiken via het permanentienummer 078 15 43 24 of via het mailadres voogdij@just.fgov.be(opent in uw e-mail applicatie).

Opvang voor personen met een handicap

Er zijn geen alternatieve maatregelen genomen voor de doelgroep tijdelijk ontheemden.

Op de website van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) kan je zien op welke hulp en ondersteuning men een beroep kan doen.

Veiligheid

Team Justitie ontwikkelde een infobrochure voor vluchtelingen uit Oekraïne die aangeeft welke signalen erop kunnen wijzen dat vluchtelingen het slachtoffer zijn van uitbuiting.

De brochure is beschikbaar in het Engels, Oekraïens en Russisch.

Vrije tijd

Vrije tijd is een niet te missen schakel in het leven van kinderen en jongeren. De jeugdambtenaren van de lokale besturen zijn het best geplaatst om het vrijetijdsaanbod in kaart te brengen.

Deze organisaties zetten zich in rond de vrijetijdsbesteding van minderjarige nieuwkomers:

  • Bataljong is een organisatie die steden en gemeenten ondersteunt in hun jeugdbeleid. Hun publicatie “Vrije tijd: ook voor jonge nieuwkomers?” geeft handige tips, achtergrond en praktijkvoorbeelden.
  • Wereldspelers zet zich in voor jeugdwerk voor kinderen en jongeren met een vluchtverhaal. Ze hebben een een toolbox met vragen en antwoorden ter ondersteuning van (vrijetijds)organisaties.
  • Tumult is een jeugdwerkorganisatie die jonge mensen aanmoedigt om elkaar te ontmoeten, over de grenzen van verschillen heen
  • Demos werkt rond gelijkheid en participatie en heeft een publicatie (“Vrijuit”) over minderjarige nieuwkomers en vrije tijd.

Flankerende maatregelen en bijkomende informatie

Een gemeente kan bijkomende initiatieven nemen om gastgezinnen, mensen op de vlucht uit Oekraïne, hulpverleners en vrijwilligers te ondersteunen in hun zorg voor welzijn en psychisch welbevinden.

Je vindt hier meer specifieke informatie over op de website van: