Hondshaai, Vis van het Jaar 2015.

Elk jaar kiest VLAM in samenwerking met de Vlaamse visserijsector een Vis van het Jaar. Dit jaar is gekozen voor hondshaai. Het is al de 27ste maal dat de Vlaamse visserijsector en VLAM een Vis van het Jaar verkiezen (in 2000 was hondshaai al eens Vis van het Jaar).
We zijn ervan overtuigd dat de jaarlijkse verkiezing van een Vis van het Jaar de blik van de Belg verruimt op gebied van vis. De bekroonde vis krijgt een stevige duw in de rug en doorgaans zien we de consumptie ervan stijgen. En hondshaai heeft daar alle potentieel voor, zowel op culinair vlak als op de aanvoer die makkelijk kan inspelen op een stijgende vraag.

Biologie
Hondshaai is zoals andere haaiensoorten een kraakbeenvis en bevat geen graten. Het is een kleine haaiensoort, langgerekt en slank van vorm, zelden langer dan 60 cm. Hondshaai heeft een lichtbruine grondkleur die bedekt is met veel donkere vlekken. Hij brengt het grootste gedeelte van zijn tijd door op de zeebodem, waar hij zich ’s nachts voedt met een breed scala aan mariene organismen.

Hondshaaien planten zich gedurende het ganse jaar voort en kunnen 30 tot 60 eitjes per jaar afzetten, 2 eitjes per keer. De eitjes zetten zich vast op de bodem en het embryo ontluikt na 6 tot 11 maanden, afhankelijk van de omgevingstemperatuur. De vis kent geen paaiseizoen.

Aanvoer, vangstgebieden en seizoen
Wat aanvoer betreft bekleedt hondshaai de negende plaats in de visveilingen. Hij moet garnaal, sint-jacobsschelpen en rode poon net laten voorgaan. De belangrijkste doelsoorten van de Vlaamse vissers blijven pladijs, tong, kabeljauw, rog en tongschar. Maandelijks wordt een 40 à 50 ton hondshaai aangevoerd, in totaal een 500 ton per jaar met aanvoerpieken in het voor- en najaar.
Hondshaai is een typische vissoort van het Noordoost-Atlantisch gebied. Het is de talrijkste haaiensoort in de Europese kustwateren. Er geldt geen vangstbeperking voor hondshaai. Onze vissers verschalken hondshaai vooral in de Noordzee en de Keltische regio, elk goed voor een 47-48 % van de totale vangst. Een 4-5 % wordt in de Golf van Biskaje opgevist.

Hondshaai kent geen paaiseizoen en wordt op regelmatige basis aangevoerd aan constante kwaliteit. De aantallen hondshaai in alle door Belgen beviste bestanden nemen toe in de loop der jaren volgens het ILVO. Het ILVO concludeert dan ook dat de hondshaai wat ‘stock status’ betreft duurzaam wordt bevist. Bovendien hebben de Vlaamse vissers de laatste jaren sterk geïnvesteerd in meer duurzame visserijtechnieken.

Consumptiecijfers
Uit verbruiksgegevens verzameld bij een representatieve steekproef van 5.000 Belgische gezinnen door GfK Panel Services Belgium in opdracht van VLAM blijkt dat slechts 2% van de Belgen wel eens hondshaai koopt. In Vlaanderen koopt vrijwel 3 % van de gezinnen hondshaai. De laatste jaren zien we een gestage stijging in het verbruik, van 145 ton in 2008 naar 177 ton in 2014. De liefhebbers van hondshaai zijn veeleer visliefhebbers die regelmatig vis op de menu plaatsen.
Gemiddeld koopt 68,7 % van de Belgische gezinnen verse vis om thuis klaar te maken. In totaal betekent dit op jaarbasis 18.317 ton met een gemiddeld verbruik van 1,65 kg per capita. In Vlaanderen koopt 71,8 % van de gezinnen verse vis, goed voor 11.790 ton en 1,87 kg per capita.
Over het gebruik van hondshaai in de horeca zijn er geen cijfers beschikbaar, maar uit de onderzoeksresultaten van NortSeaChefs blijkt dat hondshaai heel wat potentieel heeft om op de kaart te zetten. Het is een smaakvolle vissoort die zeker een plaats verdient in onze restaurants.

In de keuken
Hondshaai is een kraakbeenvis en bevat geen graten. Hondshaai wordt vrijwel altijd gevild aangeboden in de handel. Schoongemaakt, gestroopt en in moten versneden lijkt hij zeer sterk op paling. Vroeger werd hij bijgevolg wel eens als ‘zeepaling’ verkocht. In tegenstelling tot paling is hondshaai een magere vissoort met gemiddeld 0,7 g vet per 100 g visvlees. Paling kan tot meer dan 20 g vet bevatten. Wel zijn alle palinggerechten ook toepasbaar op hondshaai: van stoofpotjes in het groen en dikke wintersoepen tot opgelegd in het zuur en gewoon gebakken. Recepten met hondshaai zijn te vinden op www.lekkervanbijons.be.

In de kijker
Tijdens het jaar van zijn verkiezing promoten we de Vis van het Jaar op verschillende manieren. In samenwerking met NorthSeaChef Filip Claeys van restaurant De Jonkman in Brugge hebben we een receptenfolder samengesteld, die gratis verdeeld wordt in de visverkooppunten. Daarnaast werken we samen met tal van culinaire magazines, radio en tv om de consument aan te sporen om met hondshaai aan de slag te gaan.
Ook organiseren we een nationale wedstrijd voor de horeca naar aanleiding van de verkiezing van de Vis van het Jaar. Via deze wedstrijd proberen we de horeca te overtuigen om hondshaai op de menukaart te plaatsen. De kok die het lekkerste en origineelste Vis van het Jaar-recept op zijn kaart heeft staan en de finale van de wedstrijd wint op 23 november op Horeca Expo Gent wordt ‘Viskok van het Jaar 2016’.

 

Bijgevoegd vindt u meer achtergrondinfo over hondshaai, recepten van Filip Claeys en enkele foto's. U mag deze vrij gebruiken mits u VLAM vermeldt als bron.

Bijkomend fotomateriaal kan u opvragen via pers@vlam.be.

 

Download documenten