We leven in een tijd waarin geopolitieke verhoudingen verschuiven, technologie zich razendsnel ontwikkelt en maatschappelijke verwachtingen toenemen. Leiders kunnen steeds minder terugvallen op gekende handvaten.

Peter Rabaey, administrateur-generaal van het Agentschap Overheidspersoneel, trok in zijn openingswoord de parallel tussen leiderschap en een expeditie in de bergen. Hij gaf aan dat je als leider altijd aan het roer blijft staan, ook wanneer het pad onduidelijk is, het weer omslaat of de energie in het team afneemt. Net als in de bergen moet je je continu aanpassen aan de omstandigheden.

Dat was ook de insteek van de keynote door Wim Smets. Hij is Belgisch recordhouder in het beklimmen van bergen hoger dan 8000 meter. Smets ondernam al 8 expedities naar ‘8000ers’ en bereikte 5 keer de top. Daarnaast is hij professioneel transformatiemanager en in die functie brengt hij mensen en organisatie in beweging. Boven de 8000 meter, in de zogenaamde ‘zone des doods’, gelden dezelfde zaken als in organisaties die onder druk staan: elke beslissing telt, je team maakt of breekt je succes en een goede voorbereiding is cruciaal.

Vanuit zijn dubbele expertise gaf Smets de deelnemers 5 concrete lessen mee:

1. Blijf leren en verlaat je comfortzone. Routines en processen zijn essentieel, maar blijf er niet in steken. Leren betekent dat je dingen uitprobeert. Niet alles zal lukken, maar als je fouten durft te maken, leer je daar iets uit.
2. Bereid je goed voor. Leg je doelen vast en wees daar realistisch in. Maak op voorhand een strategie op en maak afspraken met iedereen die betrokken is. Begin ook met het inspireren van je team voor je de taken verdeelt. Mensen willen weten waarom ze iets moeten doen, voor ze in beweging komen.
3. Voer je plan uit. Aanvaard daarbij wat je niet kan veranderen, zodat je energie overhoudt voor wat je wel kan veranderen. Je plan aanpassen doet niets af aan de waarde van dat plan, je doel bereiken is het belangrijkste. Wees positief en blijf hard werken.

4. Bouw elke dag aan je team en wacht daar niet mee tot er een crisis is. Behandel mensen zoals je zelf behandeld wil worden en onderschat de impact van jouw gedrag op het gedrag van anderen niet. Zorg voor diversiteit in je team: iedereen heeft sterke en zwakke punten die complementair zijn. Pas daar je leiderschapsstijl op aan. Je puzzel hoeft niet perfect te zijn, het moet gewoon werken.

5. Neem berekende risico’s. Risico’s vermijden kan niet, maar je kan ze wel minimaliseren. Een rugzak zonder risico’s zit vol gemiste kansen.

Na de keynote gingen de deelnemers zelf aan de slag in kleine groepen. Ze wisselden ervaringen uit over momenten waarop zij of hun entiteit de comfortzone moesten verlaten, en over hoe ze omgingen met veranderingen die veel energie vroegen. Ze deelden ook met elkaar op welke momenten ze hun zware rugzak konden verdelen en wat dat hen heeft opgeleverd. Ten slotte bespraken ze de risico’s en trends die ze voor hun departement, agentschap of afdeling zagen in de verdere toekomst.

Meer informatie of een vraag? Contacteer leiderschap@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie).