"Soms werkt vloeken niet meer”: Carine Drijkoningen over leerrendement, mildheid en structuur
Carine Drijkoningen is expert in leren en ontwikkelen, en werkt dagelijks met bedrijven groot en klein. Met veel ervaring in het begeleiden van lerende netwerken, en een scherp inzicht in hoe mensen écht leren, vertelt ze ons hoe ze het thema leerrendement concreet maakt — en waarom mildheid daarbij een sleutelrol speelt.
Carine, je werkt met zowel grote als kleine bedrijven, en ook met heel uiteenlopende profielen. Hoe breng jij hen samen?
“Of het nu gaat over een multinational of een kleine kmo, een zorgcentrum of een kinderdagverblijf: als het over mensen gaat, zijn de uitdagingen vaak verrassend gelijklopend. Thema’s zoals leiderschap, omgaan met verandering of leren op de werkvloer komen overal terug. Daarom zet ik heel bewust organisaties samen, over sectoren en groottes heen, want die kruisbestuiving levert zoveel waardevolle inzichten op.”
Leerrendement is ook een belangrijk thema in het project ‘t Leercollectief. Kan je uitleggen hoe dat daar vorm krijgt?
“We werken momenteel aan een project samen met de Provincie Limburg en de Open Universiteit Heerlen. Centraal staat de vraag: hoe kunnen we jongeren op de werkvloer beter begeleiden? Veel werkgevers botsen op frustraties: jongeren die te laat komen, niet goed kunnen plannen, snel afhaken. Vloeken helpt niet meer, zeiden ze letterlijk. Dus zijn we samen gaan zoeken naar een beter antwoord.”
En wat is dat antwoord geworden?
“We ontwikkelen nu korte filmpjes ‘Learning Snacks’ waarin we praktijkverhalen koppelen aan wetenschappelijke inzichten. Mentoren krijgen concrete situaties voorgeschoteld, gevolgd door uitleg van een professor uit Heerlen over de werking van het brein. We willen hen laten zien dat veel gedrag dat als ‘moeilijk’ wordt ervaren, eigenlijk te maken heeft met hersenontwikkeling die nog niet voltooid is.”
Kan je dat wat toelichten?
“Er is lang gedacht dat de hersenen rond 18 jaar volledig rijp zijn, maar onderzoek toont aan dat dit pas rond 25 jaar echt het geval is. Vooral het stuk van de hersenen dat verantwoordelijk is voor plannen, organiseren en logisch nadenken — de neocortex — ontwikkelt zich als laatste. Dat maakt dat jongeren soms moeite hebben om afspraken te onthouden, om flexibel te reageren of hun werk goed te organiseren. Het is niet dat ze niet willen, hun brein is gewoon nog in volle ontwikkeling.”
Hoe pas jij die inzichten zelf toe in je werk?
“Naast mijn advieswerk run ik een gerenoveerde boerderij die ik verhuur, en daar werk ik met een team van jonge jobstudenten. Aanvankelijk frustreerde het me hoe vaak ik dingen moest herhalen. Tot ik besefte: hun hersenen zijn nog niet helemaal klaar voor complexe planning. In plaats van te blijven herhalen wat fout ging, ben ik extreem veel positieve feedback beginnen geven. Wat goed liep, werd meteen benoemd en gewaardeerd. Daarnaast maakte ik alles visueel: een duidelijke, eenvoudige handleiding met vijf basisstappen, volledig uitgewerkt in pictogrammen en in elk werkbakje aanwezig.”
Werkt dat echt zoveel beter?
“Absoluut. Door te focussen op wat goed gaat, versterk je zelfvertrouwen en motivatie. Jongeren krijgen houvast zonder dat ze het gevoel hebben constant gecorrigeerd te worden. En dat verhoogt uiteindelijk ook het leerrendement: ze groeien sneller, voelen zich competenter en maken minder fouten.”
Wat wil je mentoren en werkgevers vooral meegeven?
“Dat mildheid en structuur essentieel is. Niet alles wat misloopt is onwil of desinteresse. Vaak is het gewoon een kwestie van ontwikkelingstijd en goede begeleiding. Als we jongeren op de werkvloer begeleiden met kennis van zaken — én een flinke portie geduld — dan verhoogt hun leerrendement vanzelf. En uiteindelijk wint iedereen daarbij.”
Een sterk leerklimaat begint met ruimte voor informeel leren. Door jongeren met mildheid te begeleiden en in te zetten op kleine, concrete leermomenten, verhoog je niet alleen het leerrendement, maar bouw je tegelijk aan een cultuur waarin groeien vanzelfsprekend wordt.