Achtergrond

De wereld om ons heen is in volle transitie. In de context van technologische vooruitgang, digitalisering, klimaatverandering, vergrijzing en het hardnekkige coronavirus, is levenslang leren niet langer een optie maar een noodzaak. Het is belangrijk voor ieders loopbaan, want door werknemers op te leiden, bij te scholen en om te scholen, geven we hen alle tools in handen om in te haken op de maatschappelijke transities. Maar een leven lang leren is minstens even belangrijk voor ieders persoonlijke ontwikkeling. Dat maakt mensen wendbaar en weerbaar en stelt hen in staat om het eigen leven in handen te nemen en de eigen toekomst uit te stippelen.

Om hieraan tegemoet te komen werd in 2020, in het kader van het Vlaamse regeerakkoord, een Partnerschap Levenslang Leren opgericht met een ruime verscheidenheid aan actoren uit zowel het werk- als het onderwijsveld. Dat partnerschap kreeg de opdracht om van Vlaanderen een lerende samenleving te maken, door gezamenlijk ambities te formuleren en die te vertalen in een coherent en ambitieus actieplan. Het resultaat – een samenhangend geheel van zeven vlaggenschepen met daaronder 47 prioritaire acties – werd op 17 december 2021 bestendigd door de Vlaamse Regering.

Het actieplan levenslang leren is het resultaat van een proces waarbij we met een groep partners uit de wereld van onderwijs en werk hard gewerkt hebben om onze eigen perspectieven te overstijgen. Dat proces is minstens even belangrijk als het resulterende actieplan. Levenslang leren is immers een zeer breed en complex thema, en om tot een cultuuromslag te komen is een gezamenlijk visie en samenwerking over de beleidsdomeinen heen cruciaal.

Ans De Vos

Voorzitster van het Partnerschap Levenslang Leren en professor aan Antwerp Management School en Universiteit Antwerpen

Actieplan levenslang leren

Het actieplan richt zich op vier grote doelgroepen: het individu, de organisatie, het aanbod en de samenleving als geheel. Daarbij gaat extra aandacht naar burgers en organisaties voor wie de drempels om te participeren aan levenslang leren momenteel te groot zijn.

Het actieplan is gebouwd op basis van 10 gedeelde ambities, waaraan alle huidige en toekomstige acties getoetst zouden moeten worden: de lerende centraal, de LLL-competentie stimuleren, inclusief leren, kwaliteit verzorgen, transparantie, afstemming, samenwerking, werkend leren en lerend werken, kennis, en technologie. Deze ambities kunnen volgens de partners voor een doorbraak zorgen in de omslag naar een lerende samenleving en Vlaanderen bij de Europese top brengen.

In het actieplan worden zeven vlaggenschepen naar voren geschoven met daaronder een geheel van acties die deze legislatuur een hefboomeffect kunnen realiseren. Daarbij ligt de focus op kennis opbouwen en delen (vlaggenschip 1), actoren connecteren, sensibiliseren en mobiliseren (vlaggenschepen 2 en 3), competenties centraal stellen (vlaggenschip 4), ondersteunen en begeleiden (vlaggenschepen 5 en 6) en partnerschappen stimuleren (vlaggenschip 7).