Persoonlijke-assistentiebudget voor personen met een handicap (PAB)

Met een persoonlijke-assistentiebudget werft u assistenten aan om de assistentie voor uw kind thuis of op school te organiseren en te betalen. De persoonlijke assistenten kunnen:

• praktische, inhoudelijke of organisatorische hulp of ondersteuning bieden bij:
  • huishoudelijke activiteiten die behoren tot het dagelijks leven, bijvoorbeeld de woning poetsen, maaltijden bereiden, strijken
  • activiteiten van het dagelijks leven: ondersteuning bij hygiëne, persoonlijke verzorging …
  • dagactiviteiten
  • verplaatsingen

• praktische hulp of ondersteuning bieden:
  • op school, bijvoorbeeld het uitladen van de boekentas
  • in de vrije tijd
  • op het werk
• agogische of orthopedagogische begeleiding of ondersteuning bieden aan u of uw kind:
  • specifieke problemen aanpakken
  • de toekomst plannen
  • een sociaal netwerk opbouwen
  • begeleiding of ondersteuning op het vlak van gezondheid en veiligheid
  • coaching, bijvoorbeeld door een auticoach
  • ontwikkelingsstimulering bij jonge kinderen
  • zelfredzaamheid en andere specifieke vaardigheden aanleren
• bijstand leveren als tolk Vlaamse Gebarentaal, enkel als die bijstand niet door andere overheden vergoed kan worden.

U kunt het persoonlijke-assistentiebudget ook gebruiken om kortdurende zorg en ondersteuning te kopen bij een zorgaanbieder:

• kortdurend verblijf in een multifunctioneel centrum (maximum 155 nachten, al dan niet aaneensluitend, per kalenderjaar)
• kortdurende dag- of woonondersteuning bij een vergunde zorgaanbieder (maximum 155 dagen, al dan niet aaneensluitend, per kalenderjaar)
• kortdurende dagondersteuning in een geregistreerd groenezorginitiatief (maximum 155 dagen, al dan niet aaneensluitend, per kalenderjaar)
• kortdurende dag- of woonondersteuning in een ouderinitiatief (maximum 155 dagen, al dan niet aaneensluitend, per kalenderjaar)
• kortdurende individuele mobiele of ambulante begeleiding bij een vergunde zorgaanbieder (met inbegrip van een multifunctioneel centrum) of begeleiding in groep (maximum 104 begeleidingen)

Een aantal kosten kunnen niet met het persoonlijke-assistentiebudget vergoed worden. Een aantal voorbeelden:

• de aankoop of huur van hulpmiddelen
• het inhuren van een tolk voor doven en slechthorenden voor tolkuren in de leefsituatie gesubsidieerd door het VAPH (niet-subsidieerbare tolkuren van een tolk voor doven en slechthorenden kunnen wel met het PAB vergoed worden)
• medische en paramedische behandelingen, onderzoeken of therapieën die onder de bevoegdheid van het RIZIV vallen, ongeacht het feit of ze terugbetaald worden of niet
• pedagogische en didactische begeleiding in het onderwijs
• ondersteuning bij tewerkstelling die overlapt met arbeidstrajectbegeleiding
• budgetbegeleiding (bijvoorbeeld OCMW-begeleiding)
• reiskosten voor uzelf of uw assistent

Meer informatie over het persoonlijke-assistentiebudget vindt u in de Richtlijnen aan de PAB-budgethouders op de website van het VAPH.

Aanvraagvoorwaarden

Alleen minderjarigen komen in aanmerking voor een persoonlijke-assistentiebudget. Meerderjarigen kunnen een persoonsvolgend budget aanvragen.

Hoe een persoonlijke-assistentiebudget aanvragen?

De aanvraagprocedure voor een persoonlijke-assistentiebudget verloopt via de intersectorale toegangspoort (ITP), een dienst van de jeugdhulp binnen het agentschap Opgroeien van de Vlaamse overheid.

Integrale jeugdhulp

Jeugdhulp wordt in Vlaanderen niet per sector georganiseerd, maar over de sectoren heen. Dat wordt ‘integrale jeugdhulp’ genoemd.

Het doel van integrale jeugdhulp is dat elke minderjarige die ondersteuning nodig heeft, zo snel mogelijk de juiste hulp krijgt. Daarom is er een verregaande samenwerking nodig tussen alle sectoren die betrokken zijn bij jeugdhulp, waaronder ook de sector voor personen met een handicap.

De intersectorale toegangspoort (ITP) behandelt aanvragen voor langdurige, intensieve en gespecialiseerde soorten van jeugdhulpverlening, bijvoorbeeld: een internaat voor kinderen met een handicap, een pleeggezin, een verblijf in een jeugdhulpvoorziening. Bij zulke hulpverlening kunt u als ouder of als jongere niet zelf aankloppen, maar hebt u een toelating nodig. Dat noemen we de niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp.

Ook voor de aanvraag van een persoonlijke-assistentiebudget richt u zich dus tot de intersectorale toegangspoort (ITP). Pas wanneer het persoonlijke-assistentiebudget wordt toegewezen, zal het VAPH de vraag verder opvolgen.

Op de website van Opgroeien vindt u meer informatie over de intersectorale toegangspoort en de aanvraagprocedure voor een persoonlijke-assistentiebudget.

Hebt u dringend een persoonlijke-assistentiebudget nodig?

Een kind of jongere van 6 tot en met 17 jaar kan een persoonlijke-assistentiebudget toegekend krijgen via een spoedprocedure wanneer er sprake is van een snel degeneratieve aandoening. Als het gaat om de voortzetting van de jeugdhulp, kan dat toegekend worden tot en met 21 jaar. Om de spoedprocedure op te starten, moet u onder andere een medisch attest laten invullen door de behandelend arts-specialist van de gespecialiseerde dienst als bewijs van de snel degeneratieve aandoening en de verminderde zelfredzaamheid. Dat attest moet ingediend worden bij de intersectorale toegangspoort (ITP). Het formulier vindt u op de pagina Hebt u dringend een persoonlijke-assistentiebudget nodig? op de website van het VAPH.

U kunt ook gebruikmaken van crisisjeugdhulp. Neem daarvoor contact op met uw contactpersoon-aanmelder of een andere hulpverlener (bijvoorbeeld uw huisarts).

De hoogte van het persoonlijke-assistentiebudget is afhankelijk van de aard en ernst van de handicap, de leefsituatie …

U vindt de bedragen op de pagina Hoeveel bedraagt het persoonlijke-assistentiebudget? op de website van het VAPH.

Hoe uw persoonlijke-assistentiebudget besteden?

Het persoonlijke-assistentiebudget (PAB) is een budget dat u krijgt om de assistentie voor uw kind thuis of op school te organiseren en te betalen. U kunt het persoonlijke-assistentiebudget ook gebruiken om kortdurende zorg en ondersteuning te kopen bij een zorgaanbieder zoals een multifunctioneel centrum (MFC).

In uw toekenningsbrief van de intersectorale toegangspoort (ITP) vindt u het bedrag waar u per jaar recht op hebt.

Uw persoonlijke-assistentiebudget is een budget op jaarbasis. Dat houdt in dat er u voor elk kalenderjaar een vastgelegd budget wordt toegekend. Het niet-opgebruikte budget voor een bepaald kalenderjaar kunt u niet overdragen naar het volgende kalenderjaar. Gebruikt u uw jaarbudget niet volledig, dan heeft dat géén invloed op uw budget voor de volgende jaren. U kunt elk jaar opnieuw van uw volledig budget gebruikmaken.

Starten met uw PAB

U moet binnen de vier maanden na de datum van toekenning starten met uw persoonlijke-assistentiebudget. Bent u niet binnen de vier maanden gestart, dan stopt uw persoonlijke-assistentiebudget.

Stappen om uw assistentie te organiseren en te betalen

Om uw assistentie te organiseren en te betalen, moet u onderstaande stappen doorlopen. Meer informatie vindt u op de pagina Hoe uw persoonlijke-assistentiebudget besteden? op de website van het VAPH.

1. Uw assistentie kiezen
   U kunt met uw persoonlijke-assistentiebudget een of meerdere persoonlijke assistenten aanwerven die assistentie bieden thuis of op school. U kunt het persoonlijke-assistentiebudget ook gebruiken om kortdurende zorg en ondersteuning te kopen bij een zorgaanbieder zoals een multifunctioneel centrum (MFC).
   
2. Overeenkomsten sluiten
   U moet overeenkomsten sluiten met een of meerdere persoonlijke assistenten of zorgaanbieders.
   
3. Uw assistentie betalen
   U betaalt uw assistent(en) of zorgaanbieder(s) via een aparte bankrekening en u dient uw kosten in bij het VAPH.

Een bijstandsorganisatie helpt PAB-budgethouders bij de opstart en het beheer van hun persoonlijk budget en de organisatie van hun assistentie. Zij verlenen ook deskundig advies over de verschillende aspecten van het budgethouderschap, waaronder de verplichtingen als werkgever.

Gratis bijstand

Nieuwe PAB-budgethouders kunnen gedurende het eerste jaar gratis lid worden en een beroep doen op gratis bijstand bij een bijstandsorganisatie naar keuze.

Als u recht hebt op gratis bijstand, staat dat duidelijk in de brief die het VAPH u stuurt.

Gratis bijstand heeft als doel om het PAB tijdig, correct en gericht op te starten volgens de geldende richtlijnen.

Onder nieuwe budgethouders verstaan we budgethouders die voor het eerst een PAB toegekend krijgen zonder dat ze vooraf een PAB hadden.

Om een beroep te kunnen doen op de gratis bijstand moet een budgethouder zich binnen het jaar na de toekenning van het PAB aansluiten bij een bijstandsorganisatie.

Controles

Als budgethouder is het belangrijk om uw administratie op orde te houden. Het VAPH kan daarop controles uitvoeren. Die controles zijn erop gericht om onrechtmatige besteding te voorkomen, te helpen waar het kan en om preventief in te grijpen waar nodig.

Waar kunt u terecht met vragen?

Het VAPH

Als u in de richtlijnen of de mededelingen geen antwoord vindt op uw vraag, dan kunt u uw vraag stellen aan het team Budgetbesteding van het VAPH.

U kunt uw vraag stellen via het e-loket mijnvaph.be of u kunt bellen. U kunt uw vraag ook stellen via het vragenformulier of u kunt een digitale afspraak maken met het team Budgetbesteding. Of, u kunt uw vraag stellen op een zitdag in een kantoor van het VAPH.

Bijstandsorganisaties

U kunt met uw vragen over het persoonlijke-assistentiebudget ook terecht bij de bijstandsorganisaties.

Besluit van de Vlaamse Regering van 15 december 2000 houdende vaststelling van de voorwaarden van toekenning van een persoonlijke-assistentiebudget aan personen met een handicap