U krijgt pas na een gunstig advies van Wonen in Vlaanderen op uw ontwerp een gesubsidieerde financiering voor uw bouw- of renovatieproject. Hiervoor toetst de projectverantwoordelijke architectuur van Wonen in Vlaanderen het ontwerp af aan de ontwerpleidraad Woningbouw.

• ontwerpleidraad 2022
• dossiersamenstelling

U krijgt pas na een gunstig advies van Wonen in Vlaanderen op uw ontwerp een gesubsidieerde financiering voor uw infrastructuuraanleg. Hiervoor toetst de projectverantwoordelijke infrastructuur van Wonen in Vlaanderen het ontwerp af aan haar richtlijnen.

• richtlijnen voor infrastructuuraanleg
• dossiersamenstelling

Kijk zeker ook verder op deze pagina bij de titel ‘handleiding en checklist infrastructuuraanleg’ naar de checklist voor subsidiedossiers.

Soms voldoet een ontwerp niet volledig aan de richtlijnen van de leidraad. Bij bepaalde afwijkingen is dan toch een gunstig advies mogelijk. De afwijkingscommissie oordeelt hierover.

Wie is de afwijkingscommissie?

De afwijkingscommissie bestaat uit personeelsleden van Wonen in Vlaanderen:

• de expert architectuur (voorzitter)
• drie projectverantwoordelijken architectuur uit verschillende regio’s (vaste leden)
• de projectverantwoordelijke die het afwijkende ontwerp uit zijn/haar werkgebied voorlegt

Wat behandelt de afwijkingscommissie?

De afwijkingscommissie behandelt ontwerpen die wel de ontwerpleidraad volgden, maar waarbij:

• of u een afwijking vraagt op deze richtlijnen
• of de projectverantwoordelijke zelf een afwijking op deze richtlijnen opmerkt in het ontwerp
• of de projectverantwoordelijke bij een ontwerp in schetsfase een mogelijke afwijking ziet en hij/zij advies wilt hoe dit best uitgewerkt wordt

De projectverantwoordelijke legt een dossier voor aan de afwijkingscommissie. Dit kan elke week. U kunt uw projectverantwoordelijke dus ook vragen een dossier voor te leggen aan de afwijkingscommissie. Uitzonderlijk kunt u de afwijking zelf komen toelichten.

Beslissing van de afwijkingscommissie?

De projectverantwoordelijke architectuur neemt de beslissing van de afwijkingscommissie op in de nota dossieradvies. U kunt bij hem/haar het verslag en extra informatie opvragen. U kunt de beslissing van de afwijkingscommissie ook altijd met uw projectverantwoordelijke architectuur bespreken. De bedoeling is om tot een door beide partijen gedragen oplossing te komen.

Bent u na een eventueel bijkomend overleg niet akkoord met een beslissing van de afwijkingscommissie? Dan kunt u in beroep gaan bij de Kwaliteitskamer.

Veel voorkomende afwijkingen neemt Wonen in Vlaanderen mee bij de analyse van de ontwerpleidraad. Bij een update kan de VMSW de ontwerpleidraad zo aanpassen.

In het document checklist subsidiedossiers vindt u alle stappen en acties die u moet nemen als u zelf opdrachtgever bent.

Het document ‘Subsidie sloop en infrastructuur (SSI) – Handleiding voor initiatiefnemers’ is een praktische leidraad met daarin de nodige informatie over de stappen en acties in een subsidiedossier.

In het document checklist eigen werken - versie 2021 (pdf - 551 kB) vindt u alle stappen en acties die Wonen in Vlaanderen onderneemt en die u zelf moet nemen.

Bij iedere fase van uw technisch dossier (voorontwerp, uitvoeringsdossier, basisaanbesteding en gunning) dient u als initiatiefnemer de simulatietabel in bij Wonen in Vlaanderen, samen met uw aanvraag tot programmatie of toewijzing op jaarbudget. U doet dat via de toepassing Projectportaal waartoe u toegang moet hebben of aanvragen.

Meer informatie over het gebruik van het projectportaal vindt u in de handleiding.

Externe ontwerpers hebben toegang tot de simulatietabel via een publieke link die u als initiatiefnemer aanmaakt en aan hen bezorgt. Op die link kan een extern ontwerper de simulatietabel digitaal invullen.

Het rekenblad in Excel blijft nog beschikbaar, maar kan u enkel gebruiken voor een simulatie, los van uw officiële aanvraag tot programmatie of toewijzing op jaarbudget.

Meer informatie over de aanpassingen en vernieuwingen in besluitversie 2026 vindt u in de nieuwsflash van 23 december 2025 (inloggen vereist) en op de website.

• Toelichting simulatietabel besluitversie 2026 (pdf - 518 kB)
• FS4-2026 - Blanco (xls - 117 kB)
• FS4-2026 - Voorbeeld (xls - 117 kB)

Simulatietabel 2022

• Toelichting simulatietabel besluitversie 2022 (pdf - 366 kB)
• FS3-2022 - Blanco (xls - 383 kB)
• FS3-2022 - Voorbeeld (xls - 368 kB)

Simulatietabel 2017

• Toelichting simulatietabel (pdf - 952 kB)
• FS3_2017_Blanco (xls - 403 kB)
• FS3_2017_voorbeeld (xls - 376 kB)

Waarmee kan u bij de kwaliteitskamer terecht?

De kwaliteitskamer behandelt:

• de vragen om een afwijking op de bouwtechnisch en conceptuele richtlijnen, los van een concreet project
• de beroepen ingediend door een initiatiefnemer
• adviezen op vraag van de minister

U kunt een beroep indienen tegen:

• een ongunstig advies bij de renovatietoets
• een ongunstig advies bij een voorontwerp
• een ongunstig advies bij een uitvoeringsdossier
• een beslissing tot schrapping van een verrichting uit de korte termijnplanning
• een beslissing tot verlies van het recht op financiering

Hoe dient u een vraag of beroep in?

U dient uw vraag of beroep in via een aangetekende brief aan de voorzitter van de kwaliteitskamer (Koning Albert II-laan 15 bus 253, 1210 Brussel). Alle verdere communicatie verloopt bij voorkeur via kwaliteitskamer.wonen@vlaanderen.be.

De voorzitter van de kwaliteitskamer neemt de vragen en beroepen op in de agenda van de eerstvolgende bijeenkomst.

U dient een beroep verplicht in binnen de 60 kalenderdagen na het verschijnen van het advies of de beslissing in het Projectportaal. Wanneer u een beroep of afwijking indient, zal Wonen in Vlaanderen binnen de 14 werkdagen de volledigheid van het dossier beoordelen.

Wat moet in uw dossier?

Een volledig afwijkingsdossier bevat:

• een duidelijke omschrijving van de gevraagde afwijking, eventueel gestaafd met tekeningen, voorbeelden …
• een verwijzing naar de elementen uit de leidraad waarop u wilt wijken
• een motivatie die aantoont dat het voorgestelde alternatief de kwaliteit en het comfort dat de ontwerpleidraad beoogt, minstens behaalt.

Een volledig beroepsdossier bevat:

• de vermelding of het gaat om een beroep tegen
  • een ongunstig advies bij de renovatietoets
  • een ongunstig advies bij een voorontwerp
  • een ongunstig advies bij een uitvoeringsdossier
  • een beslissing tot schrapping van een verrichting uit de korte termijnplanning
  • een beslissing tot verlies van het recht op financiering
• over welk dossier het gaat: dossiernummer, naam, omschrijving
• een motivatie waarom u een beroep instelt

Bij een onvolledig dossier:

• vraagt het secretariaat via een aangetekende brief extra informatie op
• schorst de kwaliteitskamer de behandelingstermijn van het dossier. Zeven dagen na uw antwoord begint de behandeltermijn automatisch opnieuw te lopen.

U kan vragen gehoord te worden tijdens de bijeenkomst van de kwaliteitskamer. De voorzitter beslist of dit al dan niet relevant is.

Communicatie over de beslissingen

De kwaliteitskamer informeert u zo snel mogelijk over haar besluit na het nemen van de beslissing.

Deze communicatie bestaat uit:

• Rechtstreekse communicatie naar de betrokkenen
• Nieuwsflash naar de sector
• Publicatie op de website van Wonen in Vlaanderen

De kwaliteitskamer heeft 90 dagen tijd om te beslissen. De termijn start de dag nadat de kwaliteitskamer de vraag of het beroep ontvangt en eindigt de dag dat de kwaliteitskamer de beslissing neemt. Als de kwaliteitskamer niet tijdig beslist, is de beslissing positief.

Impact van de beslissingen

Beslissingen over afwijkingen hebben ook gevolgen voor andere soortgelijke dossiers. De verslagen met de beslissingen vermelden wanneer de beslissing ingaat voor andere dossiers.

Beslissingen over beroepen tellen enkel bij dat specifieke beroep en scheppen geen precedent.

Data kwaliteitskamer 2026

10 maart 2026

9 juni 2026

8 september 2026

8 december 2026

Deze bijeenkomsten gaan enkel door wanneer er agendapunten zijn.

Leden van de kwaliteitskamer

De kwaliteitskamer bestaat uit effectieve leden en hun plaatsvervangers van de volgende organisaties:

Personeelsleden van Wonen in Vlaanderen zorgen voor het secretariaat van de kwaliteitskamer.

U kunt het secretariaat bereiken via kwaliteitskamer.wonen@vlaanderen.be.

Telkens wanneer de kwaliteitskamer bijeenkomt, vindt u hier de beslissingen terug.

Beslissingen van 7 mei 2019

Door de afschaffing van de subsidies om sociale koopwoningen te realiseren, kwam er een nieuw kader voor sociale koop. In dit nieuwe kader kregen de sociale huisvestingsmaatschappijen meer verantwoordelijkheid en autonomie.

Door de deregulering sociale koop, kiezen we ervoor om sociale koopwoningen niet langer de reguliere programmatiecyclus te laten doorlopen.

• Sociale koopwoningen zullen net als bescheiden huurwoningen beschouwd worden als niet-gesubsidieerde verrichtingen.
• Sociale koopwoningen moeten alleen nog voldoen aan het bouwtechnisch bestek.
• Om een kwaliteitswaarborg te geven die traditioneel met sociale huisvesting wordt geassocieerd, wordt het bouwtechnische bestek ook vereist voor bescheiden huurwoningen.

Voor een zuiver sociaal koopproject of een bescheiden huurproject zijn door deze wijziging in de programmatie enkel onderstaande stappen minimaal nodig:

• De beleidstoetsen doorlopen
  • Opname op de projectenlijst
  • Automatische opname op de korte termijnplanning
• De gunning melden aan de VMSW
• Aanvraag jaarbudget
  • Toewijzing op jaarbudget

U kunt de werken bestellen nadat u van de VMSW de bevestiging van de toewijzing op jaarbudget ontvangt.

Advies: gunstig

De Kwaliteitskamer geeft dit aandachtspunt mee: De VMSW moet de bouw- en woonkwaliteit van de sociale koopwoningen én van de bescheiden woningen jaarlijks monitoren en de resultaten hiervan voorleggen aan de Kwaliteitskamer.

Naar de nieuwsflash over Deregulering sociale koop

Beslissingen van 26 november 2019

Het regeerakkoord zet uitdrukkelijk in op klimaatneutraal bouwen binnen de sociale huisvesting. De noodzakelijke wijzigingen om hieraan tegemoet te komen, willen we opnemen in een aanpassing van de ontwerpleidraad.

In de ontwerpleidraad 2017, deel ‘Stabiliteit en technieken’, hoofdstuk 3 ‘Technieken’, punt 3.1 ‘Energieprestatie’ stellen we voor het laatste punt te vervangen door:

We zetten volop in op het klimaatneutraal maken van sociale huisvesting:
Nieuwe sociale huurwoningen waarvoor u de omgevingsvergunning vanaf 2021 aanvraagt, zullen de BEN E30-norm behalen.
Ingrijpende energetische renovaties zullen al vanaf 2020 voldoen aan de E60-norm. Al de ingrijpende energetische renovaties waarvoor u de omgevingsvergunning aanvraagt na 31 juli 2020, zullen de E60 norm behalen.
U behoudt voorlopig de simulatietabel.

Advies: gunstig