Als je een tekst, beeld of video met AI genereert, moet je dat in bepaalde gevallen verplicht vermelden. Maar hoe doen we dat als Vlaamse overheid op dezelfde, herkenbare manier? En wat met andere afspraken rond AI-gegenereerde beelden?
Artificiële Intelligentie (AI) biedt aanzienlijke voordelen. Het zorgt dat onze job als communicatiemedewerker efficiënter verloopt en we gebruiken AI als inspiratiebron. We benutten het potentieel van AI en omarmen de kracht ervan, maar op een verantwoorde en doordachte manier.
Grijp niet automatisch naar AI
- Stap 1
Echte beelden scoren beter
Burgers beoordelen AI-gegenereerde content als minder authentiek en minder nuttig. Gebruik daarom zoveel mogelijk echte foto’s, teksten, muziek, stemmen en video’s als je een concrete situatie of persoon wilt tonen. Vermijd het gebruik van volledig AI-gegenereerde beelden, stemmen of muziek ter vervanging van echte versies. Maak je toch beelden die echt lijken, maar het niet zijn? Voeg dan het AI-label van de Vlaamse overheid toe.
- Stap 2
Steun creativiteit
AI is geen automatische vervanging van menselijke creativiteit, redactionele kwaliteit of professioneel ontwerp. Bepaal daarom wanneer interne of externe grafici, illustratoren, copywriters en andere creatieve profielen nodig zijn om authentieke, kwalitatieve, herkenbare en betrouwbare communicatie te maken. Op die manier is het resultaat origineler en steun je de cultuur- en communicatiesector economisch.
- Stap 3
Wees je bewust van de milieu-impact
Generatieve AI verbruikt veel energie. Gebruik AI-tools daarom alleen als ze een meerwaarde opleveren. Eén afbeelding generen kost evenveel stroom als je smartphone volledig opladen. Video’s genereren is extreem intensief. Een video creëren van 5 seconden verbruikt evenveel stroom als een magnetron die ruim een uur continu op vol vermogen draait.
Gebruik AI op een verantwoorde en zorgvuldige manier
- Stap 1
Controleer de inhoud die je maakt met AI
Als je AI-content publiceert, moet die betrouwbaar zijn. Cijfermateriaal dat niet klopt, of een campagnebeeld met planten die niet voorkomen in onze regio, kan niet. Net zoals een besneeuwde bergtop als Vlaams landschap niet kan.
Als je grafieken, beelden, teksten of audio publiceert die je hebt gemaakt met behulp van AI, controleer je minstens:
- feitelijke juistheid en volledigheid
- de relevantie voor het doel en de doelgroep
- begrijpelijkheid en gepaste toon
- mogelijke stereotypering, vooringenomenheid, discriminatie of ongewenste framing
- bescherming van persoonsgegevens, vertrouwelijke informatie en auteursrechten
- overeenstemming met
- het merkbeleid
- Heerlijk Helder
- de geldende communicatieafspraken
- de normen voor overheidscommunicatie in het bestuursdecreet (bijvoorbeeld commerciële en politieke neutraliteit).
Twijfel je over de correctheid? Stem dan af met experten binnen of buiten je entiteit.
- Stap 2
Respecteer auteursrecht en portretrecht
Upload alleen beelden, audio en tekst waarop je zelf de auteursrechten hebt. Let op: door een beeld in een generatief AI-model te laden, kun je je auteursrechten verliezen. Zorg er ook voor dat personen op het beeld toestemming hebben gegeven voor het gebruik van hun portretrecht.
- Stap 3
Raak niet aan de huisstijl en de leeuw
AI-modellen kunnen logo’s van de Vlaamse overheid niet correct genereren en gebruiken niet altijd het correcte lettertype en kleurcodes, ook al heb je die opgenomen in de prompt. Voeg daarom achteraf altijd zelf het logo toe en kijk het lettertype en de kleuren grondig na.
- Stap 4
Voeg eigenheid en expertise toe
Bewijs dat jij de expert blijft door de gegenereerde inhoud te verbeteren en te verfijnen. Bovendien straft een socialmediaplatform zoals LinkedIn content af die herkenbaar AI-gegenereerd is en te weinig eigenheid bevat. Hou rekening met de merkidentiteit van je entiteit en het merkverhaal van Vlaanderen, baanbrekend vakmanschap.
- Stap 5
Maak geen deepfakes
Vermijd aanpassingen aan bestaande teksten, foto’s, video’s of audio die de context, de inhoud of de betekenis veranderen. Bv. iemand iets laten zeggen of doen wat hij of zij niet heeft gezegd of gedaan. Ze verhogen het risico dat een persoon het ten onrechte als echt beschouwd en worden gezien als een . Volgens de AI-Act van de EU ben je dan wettelijk verplicht om een AI-label te gebruiken.
Wees transparant over het gebruik van AI in afbeeldingen, foto's en video
Het AI-label
De Europese lidstaten legden al in 2024 regels vast voor het gebruik van artificiële intelligentie. Vanaf 2 augustus 2026 geldt artikel 50 van die verordening. Als er kans is dat een persoon iets ten onrechte als echt kan beschouwen, moet het duidelijk zijn dat je afbeeldingen, foto’s en video’s met AI hebt gemaakt. Het gebruik van een AI-label is niet alleen verplicht, maar ook noodzakelijk. Uit onderzoek blijkt dat een meerderheid van de burgers wil weten wanneer content AI-gegenereerd is.
Herken je dit label? VRT ontwikkelde het om kijkers en lezers te waarschuwen voor AI-content die ten onrechte als waarheidsgetrouw beschouwd kan worden. Door het label samen in te zetten, vergroten we de herkenbaarheid en het vertrouwen bij het publiek.
Wanneer gebruik je het label?
- Stap 1
WEL - een afbeelding, foto of video lijkt echt, maar is het niet
WelVoeg het AI-label toe als er kans is dat een persoon het ten onrechte als echt kan beschouwen. Dat is het geval als een afbeelding, foto of video echt lijkt, maar niet echt is.
- Stap 2
NIET – een afbeelding, foto of video is duidelijk fantasie
NietAls er geen kans is dat het als echt wordt beschouwd, hoef je het label niet te gebruiken. Het is dus niet de bedoeling om alle afbeeldingen, audio of video’s waar AI aan te pas komt, te labelen.
- Stap 3
Twijfel je? Gebruik het label
Bij twijfelTwijfel je of het nodig is om het label toe te voegen? Voeg het dan toe, zo is er zeker geen verwarring.
- Stap 4
Het AI-label
1 labelWe maken geen onderscheid tussen beelden die volledig gegenereerd zijn door AI of bestaande beelden die aangepast zijn door AI. Er is dus ook maar 1 versie van het label.
- Stap 5
Enkele voorbeelden
Hoe gebruik je het label?
Kies zelf waar en hoe groot je het label plaatst. Hou wel rekening met deze richtlijnen:
- Zorg ervoor dat de tekst leesbaar is.
- Plaats het label op beelden voor sociale media in de ‘safe zone’ van het platform. Zo voorkom je dat het label wordt afgesneden.
- Zorg ervoor dat het label in een video zichtbaar blijft zolang de AI-content te zien is.
Download het AI-label
Wees transparant over het gebruik van AI in teksten
Heb je de AI-inhoud gecontroleerd op bruikbaarheid, volledigheid en juistheid, en draag jij of je entiteit de redactionele verantwoordelijkheid, dan ben je volgens de AI-Act van de EU niet verplicht om het AI-gebruik te vermelden. Toch hechten we als Vlaamse overheid veel belang aan transparantie en betrouwbaarheid.
Je vermeldt de inzet van AI zo veel mogelijk op een algemene manier. In de verwoording maak je geen onderscheid tussen het creëren of het aanpassen van teksten. Voeg de vermelding toe op een infopagina van een socialmediakanaal of in een footer op een website, niet op elk afzonderlijk socialmediabericht of op elke aparte webpagina.
- Stap 1
In digitale communicatie
Verwijs op je corporate kanalen zoals website en social media naar de richtlijnen voor het gebruik van generatieve AI binnen de Vlaamse overheid. Plaats deze zin op de infopagina van je socialmediakanaal of in de footer van je website.
- Stap 2
Niet-digitale communicatie
Vermeld in drukwerk naast de verantwoordelijke uitgever (v.u.) ook het gebruik van AI.
Voorbeelden van goede praktijken
- Stap V
Je hebt een liggende foto nodig, maar de foto is door omstandigheden een staand formaat. Je vraagt aan AI om de achtergrond aan te vullen of te genereren. Je controleert de achtergrond op correctheid en zorgt ervoor dat de context, de inhoud en de betekenis van de afbeelding niet is aangepast. Er mag bijvoorbeeld niet plots een weg te zien zijn die er in werkelijkheid niet is. Dit is een twijfelgeval om het AI-label al dan niet toe te voegen. Je voegt het daarom beter wel toe.
- Stap V
Een nota werd goedgekeurd en gepubliceerd. Je vraagt aan Copilot, waarvoor je een werklicentie hebt, om de nota samen te vatten in een webtekst. Je controleert de inhoud van de samenvatting en voegt eigen expertise toe. In de footer van de website vermeld je dat jouw entiteit AI gebruikt als hulpmiddel om teksten voor deze website te schrijven of te verbeteren en dat medewerkers de teksten altijd controleren en afwerken.
- Stap V
Voor een ludieke campagne vraag je aan Copilot om afbeeldingen te genereren van dieren in menselijke situaties. Je hebt stockfoto’s en echte foto’s overwogen, maar na deze afweging heb je toch besloten met AI te werken. Je denkt goed na over de prompts, zodat je niet onnodig veel afbeeldingen genereert. Je voegt het AI-label niet toe aangezien het duidelijk is dat het om fantasiebeelden gaat.
Voorbeelden van slechte praktijken
- Stap X
Je gebruikt een publieke gratis AI-tool om beleidsteksten die in een conceptfase zitten en nog niet zijn goedgekeurd, samen te vatten.
- Stap X
Je zet AI-gegenereerde samenvattingen online zonder ze na te lezen.
- Stap X
Je voegt in een bestaande foto een persoon toe die er in werkelijkheid op dat moment niet was en die daar geen toestemming voor heeft gegeven. Als de persoon daar wel toestemming voor heeft gegeven, kun je de foto gebruiken, maar dan voeg je het AI-label toe.
- Stap X
Je vraagt aan een AI-tool om een nieuwe illustratie te genereren op basis van werk van iemand die al illustraties heeft gemaakt voor je entiteit.
Huisstijloverleg AI in communicatie
Is het toch nog niet helemaal duidelijk? Ben je nieuwgierig naar de vragen die collega’s hebben over AI in communicatie? Wil je je verder verdiepen in het onderwerp?
Herbekijk dan de opname van het huisstijloverleg van 10 september over AI in communicatie of neem de presentatie door.
Heb je geen tijd om de opname te bekijken? Onder ‘Takeaways’ lees je de belangrijkste punten. Je vindt er ook de gestelde vragen en antwoorden.
AI-strategie van de Vlaamse overheid
Bekijk de richtlijnen van de Vlaamse overheid om als overheidsmedewerker te werken met AI: