Gedaan met laden. U bevindt zich op: Wat te doen met vleermuizen?

Wat te doen met vleermuizen?

Vleermuizen zijn wettelijk beschermde zoogdieren. U mag de dieren dus niet vangen, verstoren of doden. Ook hun verblijfplaatsen mag u niet verstoren of vernietigen, ook niet wanneer de dieren tijdelijk afwezig zijn

© Ecopedia
  • In de zomer kan men zodra het donker wordt vaak vleermuizen zien.
    • Dat er vleermuizen in uw tuin rondvliegen betekent niet dat ze sowieso ook in uw huis verblijven. Meestal zijn ze gewoon op zoek naar voedsel. Ze eten enorm veel insecten (muggen, vliegen, motjes, …)
    • Ze leven in kolonies en kunnen geregeld van verblijfplaats veranderen. Daardoor kunnen de aantallen per verblijfplaats van dag tot dag verschillen.
  • Vanaf augustus vallen de kolonies stilaan vanzelf in kleinere groepen uiteen omdat de jongen groter zijn en op zoek gaan naar een andere verblijfplaats.
  • In de winter (van november tot maart) houden ze een winterslaap. Daarvoor zoeken ze rustige overwinteringsplekken waar het koel is maar niet vriest, bijvoorbeeld in oude forten, mergelgroeves, kelders of bunkers.
  • Veel mensen zijn onterecht bang van vleermuizen. Het kan gebeuren dat vleermuizen rakelings langs u heen scheren. Maar in uw haren vliegen - en erin verstrikt raken - doen ze dus niet.
  • Ze vallen nooit uit eigen beweging mensen aan. Enkel als u ze vastpakt, kunnen ze van zich afbijten. Neem daarom nooit zelf vleermuizen vast met uw handen, tenzij het niet anders kan, en draag dan zeker lederen handschoenen.

Vleermuis in huis

Vleermuizen kunnen leven in alle holle ruimtes. Vaak verblijven ze in holle bomen. Maar ze kunnen dus ook voor een gebouw kiezen. Een opening van 2,5 cm op 1 cm is genoeg om ergens binnen te geraken. Zo kunnen ze zich verschuilen in spleten en kleine holtes. Bijvoorbeeld tussen dakpannen en de muur, in een spouwmuur, onder een vensterbank of onder leien, in een rolluikkast, achter een vensterluik of tussen het dakgebinte, op de zolder, in een oude schoorsteen, …

Tijdens de kraamperiode (van mei tot half augustus) zijn het meestal vleermuisvrouwtjes die samen met hun jongen gebruik maken van holtes in gebouwen. Normaal gezien hebt u daar geen last van. Ze gebruiken de holle ruimte als verblijfplaats om te rusten overdag. Vleermuizen knagen niet aan materiaal, ze veroorzaken geen schade en brengen geen nestmateriaal binnen.

Soms, wanneer het erg warm is, worden de temperaturen onder het dak zo hoog, dat kleine vleermuizen beginnen rond te kruipen om aan de warmte te kunnen ontsnappen. Dan duiken ze soms op onverwachte plekken, zoals de woonkamer.

  • Vanaf midden juni tot begin augustus beginnen de jonge dieren mee te vliegen met de oudere dieren. De kleintjes vinden niet altijd vanuit hun verblijfplaats de uitvliegopeningen naar buiten. Ze kunnen dan vanuit hun verblijfplaats via kleine openingen in een leefruimte terechtkomen. Dat kan soms even schrikken zijn. Voor u is er geen gevaar, maar als het dier geen uitweg naar buiten kan vinden, kan het bijvoorbeeld sterven van de dorst.

    Zit of vliegt er een vleermuis in bijvoorbeeld slaapkamer, badkamer, woonkamer, …?

    • Probeer de vleermuis niet meteen zelf te vangen. Dat is moeilijk en de vleermuis kan gewond geraken. Het diertje opjagen of zwaaien met een handdoek is ook niet goed: het zal er enkel nog meer gestrest door geraken.
    • Neem enkele foto’s, indien mogelijk uit verschillende hoeken en waarop het diertje goed te zien is. Die foto’s kunnen later eventueel van pas komen.

    Hoe vermijden dat vleermuizen opnieuw in een leefruimte binnenkomen?

    • Ga eerst na via welke openingen vleermuizen in uw leefruimte binnenkomen.
    • Doen ze dat rechtstreeks van buiten (bijvoorbeeld via een raam of een deur die soms openstaat) of vanuit hun verblijfplaats in het huis zelf (bijvoorbeeld via een kleine opening naar de schouw of zolder, doorgang van elektriciteit, een spleet boven een binnendeur, een zolderluik dat niet goed aansluit, …)? Sluit dan die opening af.

    Sluit nooit de openingen af waarlangs vleermuizen vanuit hun verblijfplaats zelf naar buiten kruipen of vliegen.
    Doe dit ook niet wanneer u denkt dat alle vleermuizen gaan vliegen zijn (bijvoorbeeld ‘s avonds). Door uitvliegopeningen dicht te maken, kunt u immers dieren opsluiten, met het risico op rottende kadavers op onbereikbare plekken en de bijbehorende geurhinder.

    Niet gelukt?

    Vindt u de opening van de verblijfsruimte naar uw leefruimte niet? Twijfelt u? Of houdt het probleem aan? Dan is advies van een deskundige aangewezen. Soms is de situatie zo complex dat enkel deskundigen goed kunnen inschatten wat er moet of kan gedaan worden.

    • Neem contact op met 1700 via telefoon of mail. Zij brengen u indien mogelijk in contact met een deskundige.
    • Een vleermuiskolonie in een spouwmuur of dakholte veroorzaakt geen schade. Vleermuizen brengen geen nestmateriaal binnen en knagen niet aan isolatiemateriaal of hout. Ze maken enkel gebruik van de holte die er is via een toegang die er al is.
    • Sluit eventuele openingen vanuit de verblijfplaats (zolder, schuur, stal, garage, …) af naar ruimten waar u ze liever niet binnen wil.

    Sluit nooit de openingen af waarlangs vleermuizen vanuit hun verblijfplaats zelf naar buiten kruipen of vliegen.
    Doe dit ook niet wanneer u denkt dat alle vleermuizen gaan vliegen zijn (bijvoorbeeld ‘s avonds). Door uitvliegopeningen dicht te maken, kunt u immers dieren opsluiten, met het risico op rottende kadavers op onbereikbare plekken en de bijbehorende geurhinder.

    Twijfelt u over hoe u het moet aanpakken? Of houdt het probleem aan? Contacteer een deskundige voor advies. Soms is de situatie zo complex dat enkel deskundigen goed kunnen inschatten wat er moet of kan gedaan worden.

    • Contacteer 1700 via telefoon of mail. Zij brengen u indien mogelijk in contact met een deskundige.

  • Gaat het over grote groep dieren? Meld het met foto’s en details over uw waarneming en omschrijving van eventuele problemen via vleermuizen@natuurpunt.be(opent in uw e-mail applicatie)

Uitwerpselen van vleermuizen

Vindt u op uw vensterbanken, aan de voordeur, … uitwerpselen? Vleermuiskeutels zijn erg droog (vleermuizen eten enkel insecten). Ze veroorzaken geen geurhinder, tenzij soms in vochtige ruimtes.

  • Vleermuizenkeutels zijn uitstekende meststoffen. Borstel ze op en deponeer ze onder een struik of zo. Ze mogen ook in de vuilnisbak.
  • Urine van vleermuizen kan oxydatievlekken geven op marmer, koper en geverniste planken, …
    Een mestplankje kan een oplossing zijn.

Vleermuis gevonden

    • Observeer het dier even vanop een afstand om zeker te zijn dat het wel degelijk ziek of verzwakt is. Want misschien is het dier gewoon aan het uitrusten.

    • Raak een vleerrmuis nooit aan met blote handen. Vleermuizen kunnen bijten, maar doen dat enkel uit zelfverdediging als ze vastgenomen worden.

    • Neem indien mogelijk enkele foto’s.
    • Neem contact op met een Opvangcentrum voor vogels en wilde dieren. Ze zullen u adviseren wat het beste is.

    Als u het dier in afwachting wil beschermen, doe dan het volgende.

    • Zoek een doosje dat groter is dan de vleermuis (kartonnen doosje, ijsdoos, …). Zoek een hard stuk papier of karton dat groter is dan de opening van de doos. Maak alvast kleine luchtgaatjes in dat stuk karton.
    • Plaats de doos over de vleermuis. Zorg ervoor dat u het dier niet kwetst. Steek daarna het hard stuk papier of karton tussen de muur/vloer en de opening van de doos. Kantel het doosje voorzichtig om.
    • Is het niet mogelijk om de vleermuis met een doosje te vangen (bijvoorbeeld omdat het zich verstopt in een gordijn)?
      Dan kunt het diertje voorzichtig proberen te vangen.
      • Raak een vleermuis nooit aan met blote handen.
      • Doe zeer stevige handschoenen aan (van leer).
      • Probeer het dier voorzichtig op te nemen in een doek en plaats het in de doos.
    • Geef het dier wat extra schuilmogelijkheid door er een stuk textiel of wat toiletpapier in te leggen. Zet er eventueel wat water bij (in dekseltje van confituurpot bijvoorbeeld), maar geef zeker geen melk.
    • Sluit de doos af met het karton of deksel met luchtgaatjes.
    • Check steeds of de vleermuis echt dood is, want in rust kan een vleermuis erg stil zijn. Een vleermuis die niet beweegt, is niet per definitie dood
    • Raak het dier nooit aan met blote handen.
    • Neem er enkele foto’s van. Die foto’s kunnen later eventueel van pas komen.

    Zelf binnenbrengen

    U kunt het kadaver zelf binnenbrengen voor wetenschappelijk onderzoek in een Provinciaal contactpunt voor de ziektebewaking bij wilde fauna.

    • Bij het verpakken van het kadaver moet u een mondmasker en wegwerphandschoenen dragen zodat er geen humane ziekteverwekkers kunnen worden overgedragen op het kadaver. Dat zou immers de onderzoekresultaten kunnen vertekenen.
    • Verpak elk kadaver in een afgesloten dubbel plastic zakje (zipperzakje of zakje dat goed afgesloten is met touwtje of sluitstrip). Voeg bij het 2de zakje een papier gevoegd met volgende informatie:
      • naam en gsm van de vinder
      • vindplaats
      • datum waarop het dier gevonden is.
    • Breng en houdt het indien mogelijk in gekoelde toestand (uit de zon, eventueel koelelementen, …)

    Advies vragen

    Is het voor u niet mogelijk om het kadaver zelf te brengen naar een Provinciaal contactpunt voor de ziektebewaking bij wilde fauna’?