Een natuurlijke omgeving rond zorgorganisaties heeft een positief effect op het welzijn van zowel het personeel als de gebruikers. Weldoordachte aanpassingen van de directe omgeving, zoals maximale ontharding, maar ook het toepassen van op natuur en ecosysteem gebaseerde oplossingen zorgen bovendien voor toekomstbestendige sites. Naast het realiseren van meer biodiverse groene zones, promoot natuurinclusieve zorg ook de connectie en gebruik van natuur als gezondheidsbevorderend element.

Beschrijving
Deze pilootversie geeft een overzicht van waar in Vlaanderen bij GDDZ deelnemers bestaande therapeutische tuinen zijn, waar tuintherapie en/of natuur op voorschrift wordt toegepast en waar het landschap volgens een biofiel design aangelegd is.

Voortgang
Meer info: ZORGNATUUR-kaart.
Op het event van 20 mei 2025 werd de voortgang van deze vuurtoren toegelicht en samen verdere stappen gezet. Zo werden de uitdagingen van zo’n inventarisatie bekeken en minimale kwaliteitscriteria opgelijst.
» Herbekijk hier de slides van deze werksessie

Zet uw project in de kijker
Heeft uw organisatie zorgnatuur op het terrein of werkt u met therapeutische tuinen? Ontdek via het formulier ‘ZORGNATUUR in de kijker’ hoe u uw project(en) zichtbaar maakt op de zorgnatuurkaart en zo bijdraagt aan een groeiend overzicht van inspirerende praktijken.

Beschrijving
De ZORGNATUUR-checklist wil een overkoepelend kwaliteitskader bieden dat gevalideerd wordt door toetsing aan bestaande kwaliteitsrichtlijnen. Dit instrument wil helpen om richting te geven aan nieuwe zorgnatuurprojecten.

Voortgang
Meer info: ZORGNATUUR-checklist.

Beschrijving
Deze tool wil een leidraad zijn om op een laagdrempelige en kwalitatieve manier een klimaatvriendelijke en gezondheidsbevorderende plantenkeuze te maken bij een natuurlijke inrichting (incl. kamerplanten).
Meer info: ZORGNATUUR-plantenkeuzetool.

Voortgang
De ontwikkeling van deze tool gebeurd onder leiding van de Community of Practice (CoP) ‘Biofilie en gezondheid’, in samenwerking met CoP’s ‘Therapeutische tuinen en tuintherapie’ en ‘Biodiversiteit en gezondheid’.

Concreet betreft het een document met

• een korte inleiding over gebruik en doelstelling
• zes A4-fiches, met elk een gestructureerde lijst met geschikte planten. De fiches hebben volgende eigenschappen:
  • Gericht op plantenkeuze voor therapeutische/helende natuurlijke zones in ouderenzorg en psychiatrische zorg.
    Deze (eerste) focus werd gekozen gezien de vertegenwoordiging bij de Green Deal deelnemers
  • Thematisch ingedeeld per zorgcontext en locatie van het plantgoed:
    • Ouderenzorg: buitenplanten, pot- en daktuinplanten, kamerplanten
    • Psychiatrische zorg: buitenplanten, pot- en daktuinplanten, kamerplanten.

Gelijktijdig wordt ook een online ZORGNATUUR-plantenkeuzetool ontwikkeld.

Aanvullend wordt voor de planten zelf binnen een werkgroep (o.a. tuin- en ergotherapie) specifieke plantenfiches ontwikkelt die uitleggen hoe planten kunnen worden ingezet voor recreatie, activatie of therapie in de zorg.

Wil je meewerken aan dit project of toegang krijgen tot de fiches? Neem gerust contact met ons! (zie contact onderaan deze pagina)

Beschrijving
We maken een overzicht van verschillende soorten ZORGNATUUR-interventies, zoals bv. natuur op voorschrift, en van de bijhorende randvoorwaarden.

Voortgang

In dit document leer je meer over de interventies voor ZORGNATUUR.
Op het event van 20 mei 2025 ging een inspiratiesessie door rond ‘ZORGNATUUR-typologieën & -interventies’. Herbekijk hier de presentatie: ZORGNATUUR-typologieën & -interventies.

Beschrijving
De ZORGNATUUR-kaart, de ZORGNATUUR-checklist, de ZORGNATUUR-plantenkeuzetool en de ZORGNATUUR-interventies worden samengebracht in een gebruiksvriendelijk draaiboek, als leidraad voor zorgvoorzieningen die aan de slag willen gaan met zorgnatuur.

Voortgang

Binnen het thema Natuur en Gezondheid merken we dat veel organisaties werk (willen) maken van therapeutische tuinen en helende buitenruimtes. Toch blijft het resultaat vaak achter door het ontbreken van de juiste expertise en een participatief ontwerpproces op maat van zorgnatuur.

Daarom ontwikkelen we, samen met verschillende Communities of Practice, een stappenplan dat we zullen opnemen binnen draaiboek ZORGNATUUR. Dit stappenplan helpt zorgorganisaties om hun terrein in te richten als een echt helende zorgnatuur-setting: een omgeving die is afgestemd op kwetsbaarheden, biofilie, functionaliteit en biodiversiteit, en die actief kan worden ingezet in zorg, activatie of therapie.

Wil je meer weten of graag bijdragen aan dit traject? Neem gerust contact met ons op (zie contact onderaan deze pagina)!