We werken met het principe van hoofdverantwoordelijke versus uitvoerder. Per pijler wordt een hoofdverantwoordelijke aangeduid, maar die hoeft niet altijd zelf alle taken uit te voeren. Zo kunnen taken uitbesteed worden om in te spelen op de lokale context en mogelijkheden. Hierover kunnen de betrokken partners duidelijke afspraken maken.

• Voorbeeld 1: Een gemeente (of IGS) kan bovenop haar taken voor pijler 1 (informatie en dispatch) ook taken voor pijler 2 (energie-advies en begeleiding aan het loket) opnemen en zelf inwoners begeleiden bij premie- en leningsaanvragen.
• Voorbeeld 2: Een gemeente kan haar taken voor pijler 1 tegen betaling uitbesteden aan het energiehuis, ze koopt dan medewerkers van het energiehuis in.

De gemeente wordt hoofdverantwoordelijke van de taken onder pijler 1. Ze kan ervoor kiezen om deze taken uit te besteden aan het IGS of het Energiehuis.

Hoofdverantwoordelijke: de gemeente

Financiering: gemeente (en IGS-subsidie Lokaal Woonbeleid)

Taken: Deze gemeentelijke taken worden nog verder afgestemd en aangepast in het Besluit van de Vlaamse Codex Wonen. Dit gaat bijvoorbeeld over:

• Een laagdrempelig woon- en energieloket aanbieden, waar de burger fysiek en digitaal terechtkan met alle woon- en energievragen.
• Een partnerschap aangaan met het energiehuis dat actief is in de gemeente. U maakt afspraken met het Energiehuis over de organisatie van het woon- en energieloket (bv. procesflow, gegevensuitwisseling, communicatie, website).
• Informatievoorziening: het eerste persoonlijk contact met een burger, waarbij u generieke of basisinformatie deelt. Het doel is burgers te informeren over de beschikbare diensten en mogelijkheden, en hen toeleiden naar de juiste vervolgstappen (bv. nagaan waarvoor de burger in aanmerking komt, zorgen voor een warme doorverwijzing naar de juiste actor).

Adviseren gaat verder dan informeren. Het is persoonlijke dienstverlening op maat van de burger. Begeleiden betekent de burger ondersteunen door stapsgewijs te helpen bij het ondernemen van acties of het doorlopen van een traject.

De gemeente (en het IGS) wordt hoofdverantwoordelijke voor de advies- en begeleidingstaken rond wonen. Het Energiehuis staat in voor de advies- en begeleidingstaken rond energie. De hoofdverantwoordelijke kan ervoor kiezen om (een deel van) haar taken uit te besteden aan een andere partner.

Hoofdverantwoordelijke: gemeente/IGS (wonen) en Energiehuis (energie)

Financiering: IGS-subsidie (wonen) en basisfinanciering Energiehuizen (energie)

Taken:

• De taken voor Wonen worden nog verder uitgewerkt en aangepast in het Besluit van de Vlaamse Codex Wonen. Dit gaat bijvoorbeeld over inwoners ondersteunen bij de minimale woningkwaliteitsprocedures.
• In het ontwerpbesluit over de financiering van Energiehuizen worden de taken voor Energie verder afgestemd op deze taakverdeling en de OSLO-definities. Dit gaat bijvoorbeeld over:
  • advies over de energiefactuur en -leverancier
  • advies over energiebesparing
  • advies over energetische renovatie en (onderhoud) verwarming
  • advies over de financiering van renovaties
  • begeleiden bij het aanvragen van premies en leningen (bv. Mijn VerbouwPremie, Mijn VerbouwLening)
  • renovatiebegeleiding (bv. Mijn VerbouwBegeleiding)

De overkoepelende werking van het Energiehuis gaat over:

• de algemene werking en kwaliteitsbewaking van het Energiehuis
• het verzekeren van de interesse-opwekking (deels in samenwerking met de gemeenten voor website, publicaties in gemeentebladen, infomarkten, reclame via sociale media, enzovoort)
• de coördinatie van prestatie-gefinancierde instrumenten, renovatiebegeleiding en kredietverstrekking. Daaronder vallen ook taken rond collectieve renovatie (bv. groepsaankopen, aannemerswerking).
• de omkadering van een minimale dienstverlening van het woon- en energieloket

Het Energiehuis is de hoofdverantwoordelijke en de uitvoerder van deze taken.

Hoofdverantwoordelijke: Energiehuis

Financiering: basisfinanciering Energiehuizen (VEKA)

Taken voor omkadering van het woon- en energieloket: dit kan bijvoorbeeld gaan over:

• Vlotte klantenregistratie en gegevensuitwisseling doorheen de klantenreis mogelijk maken (via CRM en boekingssysteem)
• Uitwerken van een procesflow i.s.m. de gemeente
• Basisopleidingen organiseren voor loketmedewerkers (bv. over procesflow, registratie & rapportering en inhoudelijk over energie en het ondersteunend aanbod van premies, leningen en begeleiding)
• Kennisplatform ter ondersteuning van loketmedewerker

Het Energiehuis kan gemeente-specifieke dienstverlening aanbieden, eventueel gebundeld voor meerdere gemeenten binnen het werkingsgebied. Die dienstverlening focust op collectieve renovatie en wordt gefinancierd via een deel van de basisfinanciering van de Energiehuizen, de cofinancieringsbonus. Het Energiehuis is de hoofdverantwoordelijke en de uitvoerder van deze taken.

Hoofdverantwoordelijke: Energiehuis

Financiering: basisfinanciering Energiehuizen (cofinancieringsbonus)

Taken: dienstverlening op het vlak van collectieve renovatie. VEKA zal dit nog verder uitwerken in een keuzekader.

Daarnaast kunnen gemeenten met gemeentelijk budget nog andere diensten van het Energiehuis aankopen, die de Vlaamse overheid niet subsidieert.

Energiehuizen krijgen van de Vlaamse overheid een basisvergoeding, gebaseerd op het aantal gemeenten en het aantal huishoudens in hun werkingsgebied. Een deel van die vergoeding wordt voorbestemd voor een basisdienstenbudget. Dat budget komt overeen met een aantal loketuren dat het Energiehuis aanbiedt voor advies- en begeleidingstaken rond energie (pijler 2) en wordt binnen het werkingsgebied verdeeld à rato van het aantal huishoudens per gemeente.

Het totaal aantal loketuren wordt berekend door het aantal loketten te vermenigvuldigen met het aantal openingsuren van de respectievelijke loketten en het aantal medewerkers beschikbaar als aanspreekpunt (cf. OSLO-vocabularium).

Voor de burger betekent dit dat het woon- en energieloket een minimale dienstverlening garandeert, samen met wat de gemeente onder pijler 1 voorziet. Gemeenten kunnen daarbij ook rekenen op de ondersteuning van een IGS-project Lokaal Woonbeleid.

De Vlaamse Regering kiest bewust voor een model waarbij we lokale besturen aanmoedigen om mee te investeren in een sterk lokaal partnerschap met hun Energiehuis. Hierdoor versterken de inzet van de gemeente en de inzet van het Energiehuis elkaar en zorgen samen voor meer dienstverlening voor de burger dan elk afzonderlijk. U gebruikt het bonus dienstenbudget voor bijkomende dienstverlening bij collectieve renovatie, zoals wijkgerichte campagnes, communicatie naar specifieke doelgroepen en collectieve wijkrenovaties.

Wat is het 1 + 1 = 3-principe?

We gebruiken het 1 + 1 = 3-principe:

• 1 loketuur basis dienstenbudget (voor pijler 2), aangeboden door energiehuis aan gemeente
• 1 loketuur (voor pijler 2), uitgevoerd door de gemeente
• 1 loketuur bonus dienstenbudget (voor pijler 4), aangeboden door energiehuis aan gemeente

Voorbeeld

Het Energiehuis voert advies- en begeleidingstaken (pijler 2) uit in een gemeente. Hiervoor wordt het basisdienstenbudget ingezet. Dat basisdienstenbudget is een deel van de basisvergoeding van energiehuizen die ze geoormerkt moet inzetten voor pijler 2.

Als het Energiehuis 1 loketuur in een gemeente besteedt en de gemeente voert - bovenop haar minimale verplichtingen uit pijler 1 - ook taken uit pijler 2 uit, dan komen ze in aanmerking voor bonusdienstenbudget. Want, 1 loketuur van het Energiehuis + 1 loketuur van de gemeente (bovenop haar minimale basisopdracht) + 1 loketuur bonusdienstenbudget = 3 loketuren.

Dat bonusdienstenbudget (financiering) gaat naar de Energiehuizen en zij bieden hiermee bijkomende dienstverlening aan de gemeente aan op het vlak van collectieve renovatie.

Wanneer kan het bonus dienstenbudget?

Een gemeente komt in aanmerking voor het bonus dienstenbudget, als u extra personeel en/of middelen inzet, bovenop uw basisopdracht (pijler 1).

In werkingsjaar 2027 betekent dit:

• Gemeenten, IGS-projecten Lokaal Woonbeleid en Energiehuizen treffen de nodige voorbereidingen voor het geïntegreerd woon- en energieloket.
• U maakt duidelijke afspraken over de taakverdeling en de aanpak voor de periode vanaf 2028. U sluit hierover uiterlijk op 30 september 2027 een overeenkomst met het Energiehuis.

Vanaf 1 januari 2028 betekent dit:

• In iedere gemeente is er een geïntegreerd woon- en energieloket, waar de burger terechtkan met vragen over wonen en energie.
• U doet meer dan de basisopdracht (pijler 1) en voert ook advies- en begeleidingstaken rond energie (pijler 2) uit. Concreet voorziet u minstens het equivalent van het basis dienstenbudget waar u recht op heeft à rato van het aantal huishoudens. Dit komt neer op het principe van 1 + 1 = 3.