chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Openbaarheid van bestuur

    Overheidsdiensten moeten duidelijk en voldoende informeren over hun beleid, regelgeving en dienstverlening. Elke instantie is verplicht om de bevolking of de betrokken doelgroepen systematisch, correct, tijdig, evenwichtig en op verstaanbare wijze voor te lichten over haar aanbod. Dat is het principe van actieve openbaarheid: de overheid neemt zelf het initiatief om u op de hoogte te brengen.

    Als burger hebt u ook het recht om een bestuursinstantie te vragen om de openbaarmaking van bestuursdocumenten, hetzij door inzage, uitleg of een afschrift te geven. Dat is het principe van passieve openbaarheid: u vraagt toegang tot documenten aan de overheid.

    Bestuursinstanties zijn verplicht om bestuursdocumenten openbaar te maken, behoudens uitzonderingen op de openbaarheid. Op Overheid.vlaanderen.be vinden zij een handleiding voor de behandeling van aanvragen tot openbaarmaking.

    Wat zijn bestuursdocumenten?

    De definitie van een bestuursdocument is zeer ruim: “de drager, in welke vorm ook, van informatie waarover een instantie beschikt”. Dat betekent dat in principe alle informatie waarover de overheid beschikt, kan worden opgevraagd, ongeacht de informatiedrager (papier, digitaal, audiovisueel):

    • schriftelijke stukken (documenten, notulen van vergaderingen, omzendbrieven, contracten, vergunningen, e-mails, ...)
    • bestanden, databankuittreksels, statistieken, ...
    • foto's, geluids- en beeldopnamen
    • ...

    Alle documenten die de overheid bezit, komen in aanmerking, dus niet alleen de documenten die tot een beslissing geleid hebben. Het moet niet noodzakelijk gaan om eigen documenten van de overheid, die de overheid zelf heeft opgemaakt of geproduceerd. Ook documenten die van derden (particulieren of andere overheden) afkomstig zijn, vallen hieronder.

    Toepassingsgebied

    In Vlaanderen geldt het recht van openbaarheid ten aanzien van alle Vlaamse ‘bestuursinstanties’. De volgende instanties moeten het Vlaams decreet op openbaarheid van bestuur toepassen:

    • het Vlaams Parlement en de eraan verbonden instellingen en diensten
    • de Vlaamse Regering en haar kabinetten
    • de departementen en agentschappen van de Vlaamse administratie
    • lokale besturen:
      • provincies, gemeenten en districten en hun instellingen
      • OCMW's
      • verenigingen van provincies en gemeenten, intercommunales
    • polders en wateringen
    • kerkfabrieken en gelijkaardige instituten voor erkende godsdiensten.

    Openbaarheid bij de federale overheid verloopt via een andere procedure. De federale instellingen vallen onder de federale wet op openbaarheid van bestuur.

    Openbaarmaking van bestuursdocumenten

    Iedereen kan bestuursdocumenten opvragen: natuurlijke personen, rechtspersonen, feitelijke verenigingen of groeperingen, bedrijven, … De nationaliteit of de woonplaats van de aanvrager speelt geen rol. Ook overheden kunnen documenten bij andere overheden opvragen.

    U geeft zelf aan welke vorm van openbaarmaking u verkiest:

    • inzage in het document (gratis)
    • uitleg over het document (gratis)
    • een afschrift van het document (eventueel tegen betaling van een redelijke retributie).

    De aanvraag moet betrekking hebben op bestaande documenten. U kunt de overheid dus bijvoorbeeld NIET vragen om:

    • gegevens te verzamelen uit dossiers en daaruit een nieuw document op te maken om de aanvraag te beantwoorden
    • de gevraagde informatie te verwerken of te analyseren
    • bijkomende uitleg op te schrijven
    • een samenvatting van een omvangrijk dossier te maken.

    Toekomstige documenten kunnen evenmin opgevraagd worden. Als het document niet af is of onvolledig is, moet het niet worden vrijgegeven. Het is ook niet mogelijk om documenten op te vragen die fysiek vernietigd zijn conform de voorschriften van het archiefdecreet.

    Beroep tegen weigering tot openbaarmaking

    Het is mogelijk dat de behandeling van uw verzoek tot openbaarmaking niet naar wens verloopt:

    • de overheid weigert de gevraagde documenten openbaar te maken en u bent niet tevreden met de motivering van die weigering
    • de overheid maakt maar een gedeelte openbaar of bepaalde gedeelten in het document zijn onleesbaar gemaakt
    • u krijgt een positieve beslissing, maar die wordt niet uitgevoerd
    • u krijgt helemaal geen antwoord van de overheid.

    In al die gevallen kunt u hoger beroep aantekenen bij de Beroepsinstantie inzake de Openbaarheid van Bestuur, per brief, fax of e-mail.

    Alle beslissingen van de Beroepsinstantie sinds 2004 zijn online raadpleegbaar, weliswaar mits weglating van de persoonsgegevens in de verschillende dossiers.

    Regelgeving over openbaarheid

    Met het Decreet van 26 maart 2004 betreffende de openbaarheid van bestuur (B.S. 1 juli 2014) werd één globale regeling uitgewerkt voor de passieve en de actieve openbaarheid van bestuur voor alle bestuursinstanties die binnen de bevoegdheid vallen van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, met dezelfde procedureregels voor alle bestuursniveaus.

    Er is ook maar één beroepsinstantie die alle beroepen inzake openbaarheid van bestuur behandelt voor alle bestuursniveaus. De samenstelling en de werking ervan werd geregeld bij het Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie (19 juli 2007).

    Om de toepassing van het Openbaarheidsdecreet te vergemakkelijken, werd een gebruiksvriendelijke omzendbrief opgesteld voor de ambtenaren. De Omzendbrief 2006/26 betreffende openbaarheid van bestuur biedt een praktisch houvast bij de afhandeling van de verzoeken tot openbaarmaking. Op de website Overheid.vlaanderen.be vinden de ambtenaren de nodige info en hulpmiddelen, zoals een stappenplan, een modelregister en concrete voorbeelden van aanvragen.