Voor u met uw zelfstandige activiteit begint, kunt u het best goed bekijken welke investeringen u wilt doen, wat voor soort activiteit u wilt uitvoeren en of u die activiteit alleen of met anderen wilt uitvoeren. De antwoorden op die en andere vragen zullen u helpen het juiste statuut te kiezen.

Twee basisvormen

Als u een eigen zaak wilt oprichten, dan kunt u dat op twee manieren doen.

Eenmanszaak

Als eenmanszaak, ook wel als 'natuurlijk persoon' genoemd: in dat geval is er geen duidelijke scheiding tussen uw persoonlijk vermogen en dat van uw onderneming. U staat dus met heel uw vermogen, uw persoonlijk vermogen inbegrepen, in voor de risico's van de onderneming.

Vennootschap

Als vennootschap, ook wel als onderneming 'met rechtspersoonlijkheid' genoemd. Een onderneming met rechtspersoonlijkheid staat (juridisch gezien) volledig op zichzelf, met eigen rechten, verplichtingen en een eigen vermogen dat gescheiden is van dat van de vennoten.

Als u voor een vennootschap kiest, zult u bovendien een keuze moeten maken tussen de verschillende vennootschapsvormen(opent in nieuw venster), zoals de bv, de nv of de vof, die elk hun eigen kenmerken hebben.

Afwegen

De keuze voor een bepaalde ondernemingsvorm hangt af van diverse factoren. U zult daarbij de voordelen en de nadelen van de eenmanszaak voor uw specifieke situatie moeten afwegen tegen de voordelen en de nadelen die de verschillende vennootschapsvormen bieden.

Voordelen eenmanszaak

  • eenvoudig een goedkoop op te richten
  • geen minimumkapitaal
  • beperkte boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • beslissingen, winst… bij één persoon

Nadelen eenmanszaak

  • geen onderscheid tussen privébezit en het vermogen van de onderneming
  • aangifte in de personenbelasting (en dus tegen een hoger tarief dan bij vennootschapsbelasting)

Voordelen vennootschap

  • beperking van de financiële risico’s door scheiding tussen privébezit en het vermogen van de onderneming
  • vennootschapsbelasting heeft lager tarief dan personenbelasting

Nadelen vennootschap

  • hogere kosten bij oprichting
  • wettelijke verplichting van financieel plan
  • meer boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • stopzetting is complex

Starters

Starters krijgen vaak de raad te beginnen met de eenmanszaak, net omdat dat een flexibele en eenvoudige rechtsvorm is die aan weinig regels onderworpen is. Bovendien is het veel makkelijker en ook goedkoper om op een bepaald moment een eenmanszaak om te vormen tot een vennootschap dan vice versa.

Voor de ondernemer die niet voor een eenmanszaak kiest of voor een klein of middelgroot bedrijf, wordt de besloten vennootschap (bv) vaak als de meest aangewezen juridische vorm beschouwd.

Meer informatie over het onderscheid tussen de eenmanszaak en de vennootschap(opent in nieuw venster)

Terminologie

Hou er rekening mee dat mensen woorden als 'zelfstandige', 'ondernemer', 'bedrijfsleider' of 'zaakvoerder' soms verschillende betekenissen toekennen. Mensen hebben het vaak over een zelfstandige als ze een eenmanszaak bedoelen en over een ondernemer als ze een vennootschap bedoelen.

Een 'zelfstandige' is in werkelijkheid iedereen die een winstgevende beroepsactiviteit uitoefent zonder dat hij door een arbeidsovereenkomst aan een werkgever verbonden is. Een zelfstandige kan dus zowel een eenmanszaak als een vennootschap zijn. Elke zelfstandige heeft een 'onderneming', een 'zaak', een 'bedrijf': dat is een organisatie waarin één of meerdere personen werken om goederen te produceren of diensten te leveren en zo winst te behalen. De vennootschap is een specifieke samenwerkingsvorm voor het voeren van een onderneming.