De COVID-19-pandemie heeft nog steeds veel impact op het leven van de meeste Vlamingen. Nu er werk gemaakt wordt van het maatschappelijk en economisch herstel, wil de Vlaamse overheid dit herstel ook nauwgezet opvolgen.

Met de indicatoren in dit Dashboard monitort de Vlaamse Regering de economische en maatschappelijke situatie in Vlaanderen.

Deze cijfers zijn bijgewerkt tot en met 7 september 2021. Ze zullen regelmatig geactualiseerd worden.

Verwachte economische groei van +2,8% in 2022

De Vlaamse economie nam een flinke duik in 2020. Er wordt geschat dat de economie 6,1% is gekrompen in 2020. Volgens de vooruitzichten van het Federaal Planbureau, zal de Vlaamse economie in 2021 sterk herstellen(+5,8%) en verder groeien in 2022 (+2,8%).

Reële economische groei - Vlaanderen

Vlaanderen, in %

Staafdiagram van de reële economische groei van Vlaanderen: -6,1% in 2020, +5,8% in 2021 en +2,8% in 2022
Grafiek: DKBUZA | Bron: HERMREG-FPB, BISA, IWEPS, VSA 2020, via Statistiek Vlaanderen

Tewerkstelling opnieuw op pre-corona niveau

In het eerste kwartaal van 2021 bereikte de Vlaamse loontrekkende tewerkstelling voor het eerst het pre-corona niveau. Er waren 3.409 (+0,14%) werknemers meer dan in het vierde kwartaal van 2019, toen er nog geen effect te zien was van de COVID-19-crisis. Op jaarbasis – ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 – kwamen er 24.232 jobs bij, een toename van +1%.

De tewerkstelling uitgedrukt in voltijdsequivalenten is daarentegen nog niet volledig hersteld. Ten opzichte van het vierde kwartaal van 2019 – toen er nog geen effect te zien was van de COVID-19 crisis – ligt het aantal VTE nog steeds −4,5% lager. Op jaarbasis – ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 – ligt het aantal VTE -0,6% lager.

Evolutie van het aantal werknemers en het arbeidsvolume

Vlaanderen, aantal personen / VTE, kwartaaldata

: Lijndiagram van de evolutie van het aantal werknemers en het arbeidsvolume in Vlaanderen: respectievelijk 2,42 miljoen en 1,95 miljoen in het eerste kwartaal van 2021.
Noot: 2021-Q1: raming (o.b.v. Snelle Ramingen van de tewerkstelling bij RSZ) Grafiek: DKBUZA | Bron: RSZ via Steunpunt Werk

Het mentale welzijn van de Vlaming verbetert sinds eind maart

In de Grote Coronastudie ((opent in nieuw venster)) werd van bij de start, half maart 2020, het mentale welzijn continu opgevolgd. Het monitoren van mentaal welzijn was zelfs één van de grote pijlers van de studie.

Via een standaardschaal (de General Health Query 12) werden de deelnemers gevolgd doorheen de verschillende fases van onze gezamenlijke strijd tegen het coronavirus. Sinds midden maart 2020 zien we de evolutie van het gemiddeld mentale welzijn van onze deelnemers. Op basis van de gewogen cijfers geeft dat ook een indicatie van de gemiddelde Vlaming. Hoe lager op de schaal, hoe beter het mentaal welzijn. Hierbij zien we dat de evolutie in het algemeen de maatregelen lijkt te volgen met stijgingen bij verstrenging van de maatregelen en daling (dus verbetering) bij versoepelingen.

Algemeen gesteld zien we nog steeds hogere scores dan in 2018 toen dezelfde schaal in de Gezondheidsenquête gebruikt werd.

Lijndiagram van de evolutie van het mentaal welzijn in Vlaanderen.
Bron: Grote Coronastudie, UAntwerpen, UHasselt, KU Leuven, www.corona-studie.be.

Opnieuw minder angst- en depressieve stoornissen

De eerste COVID-19-gezondheidsenquête (begin april 2020) wees op een verhoogd aantal angststoornissen (19,9 %) en depressieve stoornissen (16,5 %) bij de volwassen Vlaming (18 jaar en ouder) in vergelijking met de cijfers uit 2018 (respectievelijk 8,8% en 6,5%).

In de daaropvolgende COVID-19-gezondheidsenquête zien we dat het aantal mensen dat kampt met angst en depressie mee evolueren met de geldende coronamaatregelen. Bij versoepelingen daalt het aantal mensen, bij verstrenging neemt het aantal toe. Bij de laatste enquête in juni 2020 was het aantal angststoornissen en depressieve stoornissen gedaald tot respectievelijk 13,7% en 12,6%, al is dit nog steeds hoger dan het pre-corona niveau (respectievelijk 8,8% en 6,5%).

Aandeel bevolking (+18) met angst- of depressieve stoornis

Vlaanderen, volgens maand van de COVID-19-enquête

Lijndiagram van het aandeel volwassen Vlamingen met angst- of depressieve stoornis: respectievelijk 13,7% en 12,6% in juni 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: Sciensano

Meer Vlamingen tevreden met sociale contacten

De COVID-19-gezondheidsenquête van juni 2021 geeft aan dat 73,4% van de bevolking van 18 jaar en ouder tevreden is over zijn sociale contacten. Dit is een forse stijging ten opzichte van de gezondheidsenquête van maart 2021. Toen gaf slechts 41% van de volwassen Vlamingen aan tevreden te zijn over zijn sociale contacten.

Het percentage dat ontevreden is over zijn sociale contacten blijft gedurende de hele coronacrisis veel hoger dan in “normale tijden”. In de algemene gezondheidsenquête van 2018 gaf immers 91% van de bevolking van 18 jaar en ouder aan tevreden te zijn over zijn sociale contacten.

Aandeel bevolking (+18) dat tevreden is over zijn sociale contacten

Vlaanderen, volgens maand van de COVID-19-enquête

Staafdiagram van het aandeel volwassen Vlamingen dat tevreden is over zijn sociale contacten: 73,4% in juni 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: Sciensano

Aantal werkzoekenden zonder werk onder niveau van augustus 2019

Tot eind 2019 verbeterde de Vlaams arbeidsmarkt continu. De COVID-19-crisis zorgde voor een abrupt einde van de verbeteringen.
Eind augustus 2021 telde Vlaanderen 194.830 werkzoekenden zonder werk. Dat is een daling met 14,5% tegenover augustus 2020. Toen was er ook al een duidelijke impact van de COVID-19-crisis op de werkzoekendencijfers te zien.
Het huidige aantal ligt zelfs lager dan in 2019: toen telden we in augustus 213.449 werkzoekenden zonder werk.

Let wel, deze cijfers gaan over werkzoekenden zonder werk en dus niet over tijdelijke werkloosheid.

Aantal Werkzoekenden zonder werk

Vlaanderen, aantallen personen, maandelijkse data

Lijndiagram van het aantal Werkzoekenden zonder werk in Vlaanderen: 194.830 in augustus 2021
Grafiek: DKBUZA | Bron: VDAB

Tijdelijke werkloosheid daalt verder

In juli 2021 waren er nog altijd 77.249 Vlamingen minstens 1 dag tijdelijk werkloos ten gevolge van COVID-19. Dat is nog altijd hoog, maar toch een forse daling ten opzichte van de piek in april 2020. Toen waren er 691.000 Vlaamse werknemers minstens 1 dag tijdelijk werkloos door COVID-19.

Tijdelijke werkloosheid wegens COVID-19

Vlaanderen, aantal personen, maandelijkse data

Staafdiagram van het aantal tijdelijke werklozen in Vlaanderen: ongeveer 77.000 in juli 2021
Grafiek: DKBUZA | Bron: RVA

VDAB ontvangt meer vacatures dan voor de COVID-19-crisis

In juli 2021 werden 28.262 vacatures rechtstreeks aan de VDAB gemeld in het Normaal Economisch Circuit zonder Uitzendopdrachten (NECzU). De vacatures van wervings- en selectiekantoren staan hier niet bij. Dat is 64,6% meer dan in juli 2020.

Evolutie van het aantal ontvangen vacatures

Vlaanderen, NECzU zonder vacatures van wervings- en selectiekantoren, maandelijkse data

Lijndiagram van het aantal door de VDAB ontvangen vacatures: 28.262 in juli 2021
Grafiek: DKBUZA | Bron: VDAB

In- en uitvoer herstellen sinds midden 2020

De COVID-19-crisis had ook een grote impact op de internationale handel.

In het tweede kwartaal van 2020 werd er slechts voor €64,9 miljard aan goederen uitgevoerd, tegenover €81,7 miljard in het eerste kwartaal 2020. In het eerste kwartaal van 2021 was de export opnieuw toegenomen tot €83,7 miljard. Dat is 2,4% hoger dan in het eerste kwartaal van 2020.

Export van goederen

Vlaanderen, in miljard euro (lopende prijzen), kwartaaldata

Alt: Lijndiagram van de Vlaamse goederenexport: 83,7 miljard in het eerste kwartaal van 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: INR (via Statistiek Vlaanderen)

Ook de goederenimport daalde van €76,9 miljard in het eerste kwartaal naar €61,9 miljard in het tweede kwartaal van 2020. In het eerste kwartaal van 2021 werd voor €77,8 miljard aan goederen geïmporteerd. Dat is een toename van 1,1% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020.

Import van goederen

Vlaanderen, in miljard euro (lopende prijzen), kwartaaldata

Lijndiagram van de Vlaamse goederenimport: 77,8 miljard in het eerste kwartaal van 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: INR (via Statistiek Vlaanderen)

Ondernemers- en consumentenvertrouwen dalen licht in augustus

Zowel het ondernemersvertrouwen als het consumentenvertrouwen dalen in augustus licht ten opzichte van juli maar blijven hoog.

Tussen november 2020 en juni 2021 nam het vertrouwen van de Vlaamse ondernemers continu toe tot 6,7 in juni 2021. Sindsdien is het vertrouwen licht gedaald. In augustus 2021 stond de Vlaamse conjunctuurbarometer op 1,1. Voor zowel Vlaanderen als België blijft het ondernemersvertrouwen hoger dan voor de gezondheidscrisis.

Ondernemersvertrouwen

Vlaanderen, algemene synthetische brutocurve, seizoensgezuiverd, maandelijkse data

Lijndiagram van het Vlaamse en Belgische ondernemersvertrouwen: respectievelijk 1,1 en 7,6 in augustus 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: NBB

Ook de consumenten blijven optimistisch. In maart 2021 bereikte het consumentenvertrouwen opnieuw tot het niveau van voor de gezondheidscrisis. In juli piekte het vertrouwen van de Vlaamse consument en bedroeg de indicator 17. In augustus nam dit licht af tot 12. Voor zowel Vlaanderen als België blijft het consumentenvertrouwen hoger dan voor de gezondheidscrisis.

Consumentenvertrouwen

Vlaanderen, indicator van het consumentenvertrouwen, maandelijkse data

Lijndiagram van het Vlaamse en Belgische consumentenvertrouwen: respectievelijk 12,0 en 5,0 in juni 2021.
Grafiek: DKBUZA | Bron: NBB

Steunmaatregelen en lagere inkomsten duwen begroting in het rood

Volgens cijfers van de Nationale Bank van België bedraagt het vorderingensaldo (het saldo van de ontvangsten en uitgaven) van de Vlaamse overheid -€5,7 miljard in 2020.

In 2019 was het vorderingensaldo nog positief met €361 miljoen.

Het vorderingensaldo bij de begrotingsaanpassing 2021 bedraagt -5,3 miljard euro.

Vorderingensaldo van de Vlaamse overheid

ESR-vorderingensaldo INR, miljoenen euro

Staafdiagram van het vorderingensaldo van de Vlaamse overheid: -5,68 miljard in 2020.
Grafiek: DKBUZA | Bron: NBB