Na maart 2026 stopt de Vlaamse overheid met de subsidiëring van de publieke opvangplekken. Heel wat lokale besturen wensen echter de ontheemden verder op te vangen in de woningen die ze eerder als opvangplek hebben ingezet.

Onder welke vorm en / of contract kan de ontheemde in de woning blijven wonen?

De Vlaamse Regering werkte een specifiek, afwijkend huurregime uit voor de verhuring aan mensen op de vlucht uit Oekraïne, dat u als lokaal bestuur kan toepassen. Dit specifieke huurregime speelt in op de onzekere verblijfsduur van de tijdelijk ontheemden uit Oekraïne.

• De huurovereenkomst heeft een duurtijd van minstens 3 maanden en wordt telkens onder dezelfde voorwaarden verlengd met periodes van 3 maanden, tenzij de verhuurder minstens 2 maanden voor het einde van een periode de huurovereenkomst opzegt.
• De huurovereenkomst kan zowel door de verhuurder als door de huurder vroegtijdig worden beëindigd. Als verhuurder kunt u de huurovereenkomst beëindigen met een opzeggingstermijn van 7 dagen, de huurder kan de huurovereenkomst beëindigen zonder opzeggingstermijn. Er is nooit een opzeggingsvergoeding verschuldigd.
• Lokale besturen, welzijn- of gezondheidsvoorzieningen of particulieren zijn in principe niet verplicht om het specifiek huurregime te gebruiken, maar het wordt wel aangeraden. De Vlaamse Regering werkte ook richtbedragen uit waarop u zich kan baseren om tot een redelijke huurprijs te komen.

Meer informatie over het bijzonder huurregime en modelovereenkomsten

Het specifieke huurregime biedt ook een aparte regeling voor hoofd- en onderhuur.

• Wanneer u als lokaal bestuur sociale huurwoningen die leegstaan in afwachting van renovatie, sloop of verkoop inhuurt van een sociale huisvestingsmaatschappij, een woonmaatschappij of het Vlaams Woningfonds om onder te verhuren aan mensen op de vlucht uit Oekraïne, moet u in de onderhuurovereenkomst altijd het afwijkende huurregime toepassen.
• Verhuurt u als lokaal bestuur woningen of collectieve voorzieningen aan een sociale huisvestingsmaatschappij, een sociaal verhuurkantoor of een woonmaatschappij, die deze op hun beurt tijdelijk onderverhuurt aan mensen op de vlucht uit Oekraïne, dan is daarop ook het specifieke huurregime van toepassing, waarvoor u gebruik kunt maken van een hoofdhuurovereenkomst.

Meer info en modelovereenkomsten voor hoofdhuur en onderhuur

Wanneer u geen huurprijs vraagt, maar u wel een woning ter beschikking stelt van vluchtelingen uit Oekraïne, wordt er geen huurovereenkomst gesloten, maar een opvangovereenkomst.

Ook deze woning moet voldoen aan de afwijkende minimale woningkwaliteitsnormen.

Van belang is dat u effectief geen vergoeding voor het gebruik van de woning (huurprijs) vraagt. Een vergoeding voor de kosten van verbruik kan wel, op voorwaarde dat deze afgestemd zijn op de effectieve kost van het verbruik en geen verdoken huurprijs zijn.

U bepaalt in de opvangovereenkomst de duur. Op het einde van de voorziene duur geeft de gebruiker de woning aan u terug in de staat waarin hij die heeft ontvangen.

Op deze webpagina vindt u een model van opvangovereenkomst (incl. vertalingen).

Het Departement Omgeving maakte een overzicht op van de mogelijkheden die de regelgeving inzake ruimtelijke ordening en stedenbouw biedt en de gevolgen van sommige keuzes. Dit overzicht biedt een kader

• voor particulieren die een (deel van een) woning, een leegstaand gebouw of bijgebouw, mobilhome of caravan ter beschikking willen stellen.
• voor lokale besturen en verenigingen die tijdelijke constructies willen plaatsen of in een bestaand gebouw opvang willen voorzien.

Meer informatie vindt u op deze website(opent in nieuw venster).

De Vlaamse Regering heeft een beperkt aantal tijdelijke afwijkingen op de woningkwaliteitsnormen vastgesteld om de zoektocht naar tijdelijke huisvesting voor mensen op de vlucht uit Oekraïne te faciliteren.

U vindt een volledig overzicht van de tijdelijke versoepelingen op de website van het agentschap Wonen in Vlaanderen.