Sinds 1 september 2016 kan de klinische psychologie en de klinische orthopedagogiek enkel uitgeoefend worden door artsen en door daarvoor erkende klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen. Naast een erkenning moeten klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen daarenboven beschikken over een visum.

Visum

De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid reikt het visum uit. De visumplicht is in werking getreden op 1 mei 2019. Sinds deze datum mag u de klinische psychologie of de klinische orthopedagogiek alleen uitoefenen als u over een visum beschikt, zoniet is er sprake van onwettige uitoefening van het beroep. Het visum toont aan dat u houder bent van het diploma van het universitair onderwijs in het domein van de klinische psychologie of klinische orthopedagogiek. Het diploma moet van een opleiding in het voltijds onderwijs zijn met minstens vijf jaar studie of 300 ECTS-studiepunten en met een stage in het domein van de klinische psychologie of klinische orthopedagogiek. Voor meer informatie over het visum, of om een visum aan te vragen, kunt u terecht bij de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.

Erkenning

Vanaf 1 januari 2020 hebt u een erkenning nodig als klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog. Zorg en Gezondheid levert de erkenning af. De federale overheid heeft hiervoor erkenningscriteria vastgelegd die van toepassing zijn vanaf 1 januari 2020. Vanaf deze datum heeft u niet alleen een visum, maar ook een erkenning nodig alvorens u de klinische psychologie of de klinische orthopedagogiek mag uitoefenen.

Hoe een erkenning verkrijgen?

  • Alle klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen die afstuderen in academiejaar 2021-2022 of later, moeten bij aanvang van hun professionele stage een stageplan insturen bij het team zorgberoepen. Na het volgen van een professionele stage kunt u worden erkend. De nodige informatie over welke documenten in te dienen, wordt nog aangevuld.
  • Klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen die hun studie uiterlijk aangevat hebben in het academiejaar 2016-2017, komen automatisch in aanmerking voor erkenning als zij over een visum beschikken. Bijgevolg is het belangrijk dat deze klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen een visum aanvragen bij de FOD Volksgezondheid als ze nog niet over een visum beschikken. Dit visum is immers essentieel om in aanmerking te komen voor een erkenning. Indien Zorg en Gezondheid het mailadres van de klinisch psychologen en de klinisch orthopedagogen kennen, wordt het erkenningsbesluit via mail verstuurd. Bij gebrek aan een mailadres gebeurt dit via de post.
  • Wie een universitair diploma heeft in het vakgebied van de psychologie dat uitgereikt werd voor 1 september 2016 en wie een beroepservaring van minimum drie jaar in het domein van de klinische psychologie kan bewijzen, kan worden gelijkgesteld met de houder van een diploma in het domein van de klinische psychologie.

Sinds 27 maart 2020 levert Zorg en Gezondheid erkenningen af aan klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen met een nationaal diploma die over een visum als klinisch psycholoog of als klinisch orthopedagoog beschikken en die vrijgesteld zijn van de professionele stage. Enkel klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen die over een visum beschikken worden automatisch erkend.

Professionele stage

Na het behalen van het diploma in België ontvangen klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen een visum van de FOD Volksgezondheid. Om vervolgens door Zorg en Gezondheid erkend te worden, moeten u een professionele stage volgen. De verplichting tot het volgen van de professionele stage geldt niet voor alle klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen.

  • U studeert ten laatste in academiejaar 2020-2021 af, dan bent u vrijgesteld van de professionele stage, ongeacht welke vooropleiding u genoten heeft. Van zodra u het visum verkregen heeft van de FOD Volksgezondheid, ontvangt u automatisch de erkenning als klinisch psycholoog of als klinisch orthopedagoog op basis van een overgangsmaatregel. U hoeft geen actie te ondernemen.
  • U studeert af in academiejaar 2021-2022 of later:
    • Alle klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen moeten bij aanvang van hun professionele stage een stageplan insturen bij het team zorgberoepen. Na het volgen van een professionele stage kan u worden erkend. De nodige informatie over welke documenten in te dienen, wordt nog aangevuld.
    • Tenzij u ten laatste in academiejaar 2016-2017 met uw opleiding bent gestart. Op basis van een overgangsmaatregel kan u vrijgesteld worden van de professionele stage. U zal daarvoor een erkenningsaanvraag moeten indienen. De nodige informatie over welke documenten in te dienen, wordt nog aangevuld.
  • Volgende studenten komen concreet in aanmerking voor deze vrijstelling:

    • studenten klinische psychologie/klinische orthopedagogiek die uiterlijk in academiejaar 2016-2017 hun studie zijn gestart die bestaat uit de academische bacheloropleiding psychologie of pedagogische wetenschappen die rechtstreeks toegang geeft tot de masteropleiding die resulteert in het voor deze gezondheidszorgberoepen vereiste diploma én die masteropleiding zelf.

    • studenten klinische psychologie/klinische orthopedagogiek die ten laatste in academiejaar 2016-2017 gestart zijn met een ononderbroken studietraject dat bestaat uit een professionele bacheloropleiding of een andere academische bacheloropleiding dan psychologie of pedagogische wetenschappen – al dan niet gevolgd door de bijhorende masteropleiding – en een voorbereidingsprogramma, een verkort traject of een schakelprogramma dat toegang geeft tot de masteropleiding die resulteert in het voor deze gezondheidszorgberoepen vereiste diploma én die masteropleiding zelf.

De volledige informatie over de verplichting tot het volgen van de professionele stage ((opent in nieuw venster)) vindt u op de website van Zorg en Gezondheid.

Internationale procedure

Aanvragers met een diploma van binnen de EER of een diploma gelijkgesteld in een land van de EER (en wanneer men Europees onderdaan is) kunnen rechtstreeks bij Zorg en Gezondheid een erkenningsaanvraag doen.

Aanvragers met een diploma van buiten de EER moeten eerst bij een gelijkwaardigheid bij NARIC aanvragen.

Specifiek voor psychologen - Inschrijving bij de psychologencommissie - niet verplicht

Een inschrijving bij de psychologencommissie is niet verplicht om uw erkenning van klinisch psycholoog te bekomen of te behouden bij het Agentschap zorg & gezondheid, noch om het beroep van klinisch psycholoog uit te oefenen. Een inschrijving bij de Psychologencommissie is wel verplicht indien men de titel van psycholoog wil dragen, maar staat los van de regelgeving over het gezondheidszorgberoep van klinisch psycholoog. Voor meer informatie kunt u terecht bij de federale overheidsdienst Volksgezondheid en meer specifiek het volgende mailadres visa-ggzb-pssm@health.fgov.be . (opent in uw e-mail applicatie)